Με σημαντικές συμφωνίες που υπογράφτηκαν το τελευταίο διάστημα με το Τατζικιστάν και το Κιργιστάν, η Ρωσία ενισχύει τη στρατηγική της θέση στην Κεντρική Ασία ενόψει της αποχώρησης των αμερικανονατοϊκών στρατευμάτων το 2014.
Συγκεκριμένα, στις αρχές Οκτωβρίου, οι πρόεδροι της Ρωσίας και του Τατζικιστάν υπέγραψαν μια συμφωνία με την οποία παρατείνεται η ρώσικη στρατιωτική παρουσία στο Τατζικιστάν για 30 ακόμη χρόνια. Η ρώσικη στρατιωτική βάση, που εγκαταστάθηκε στη χώρα το 1993, θα συνεχίσει να λειτουργεί μέχρι το 2042. Η βάση αυτή φιλοξενεί περίπου 7.000 στρατιώτες και είναι η μεγαλύτερη στρατιωτική βάση της Ρωσίας σε ξένο έδαφος. Ως αντάλλαγμα, η Ρωσία θα επανεξοπλίσει και θα εκπαιδεύσει το στρατό του Τατζικιστάν. Επιπλέον, η Μόσχα θα επιτρέψει σε περισσότερους Τατζίκους να μεταναστεύσουν και να δουλέψουν στη Ρωσία.
Το Τατζικιστάν καλύπτεται κατά 93% από βουνά και είναι η φτωχότερη χώρα της Κεντρικής Ασίας. Μέχρι το 2011, περισσότεροι από 1.1 εκατομμύρια Τατζίκοι, το ένα τρίτο περίπου του εργατικού δυναμικού της χώρας, εργάζονταν στη Ρωσία και έστελναν στις οικογένειές τους περίπου 3 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί κοντά στο μισό του ΑΕΠ της χώρας. Ταυτόχρονα όμως έχει τεράστια στρατηγική σημασία γιατί συνορεύει νότια με το Αφγανιστάν, ανατολικά με την Κίνα, βόρεια με το Κιργιστάν και δυτικά με το Ουζπεκιστάν.
Μια ανάλογη συμφωνία υπογράφτηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο ανάμεσα στη Ρωσία και το Κιργιστάν, με την οποία παρατείνεται μέχρι το 2032 η λειτουργία της ρώσικης αεροπορικής βάσης στην Καντ και άλλων στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη χώρα και επιβεβαιώνεται το κλείσιμο της αμερικάνικης στρατιωτικής βάσης που χρησιμοποιείται για την αεροπορική μεταφορά των αμερικάνικων στρατευμάτων από και προς το Αφγανιστάν.
Ως αντάλλαγμα, το Κρεμλίνο ανέλαβε τη διαγραφή χρέους 500 εκατομμυρίων δολαρίων του Κιργιστάν και την κατασκευή από την ελεγχόμενη από το κράτος RusHydro τεσσάρων υδροηλεκτρικών σταθμών μέχρι το 2016. Με τη συμφωνία αυτή, η Μόσχα αποκτά επίσης το ρόλο διαμεσολαβητή στη διαμάχη του Κιργιστάν με το πολύ μεγαλύτερο γειτονικό Ουζμπεκιστάν για τη χρήση του νερού. Το Ουζμπεκιστάν, που βρίσκεται κάτω από το Κιργιστάν, εξαρτάται από τα ποτάμια που πηγάζουν από το Κιργιστάν και το Τατζικιστάν για την άρδευση της γης.
Εκτός από στρατηγική σημασία, το Κιργιστάν διαθέτει πλούσια κοιτάσματα ορυκτών, όπως άνθρακα, χρυσό, ουράνιο, αντιμόνιο και άλλα πολύτιμα μέταλλα, και σημαντική μεταλλουργική βιομηχανία. Διαθέτει ακόμη πλούσιους υδάτινους πόρους που του επιτρέπουν να παράγει και να εξάγει μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας.
Ας μην ξεχνάμε ότι μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ πριν από 21 χρόνια, η Κεντρική Ασία μετατράπηκε σε μήλον της έριδος ανάμεσα στις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, λόγω της στρατηγικής θέσης και του μεγάλου φυσικού πλούτου της, με πρωταγωνιστή τις ΗΠΑ. Με περιορισμένη ωστόσο επιτυχία, καθώς η οικονομική ανάκαμψη της Ρωσίας, που συμπίπτει με την άνοδο του Πούτιν στην εξουσία, επιτρέπει στη Ρωσία να ξαναμπεί δυναμικά στο παιχνίδι και να κερδίζει έδαφος.
