Η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας για την εφαρμογή εκεχειρίας στη Συρία (εκεχειρίας που ξεκίνησε να εφαρμόζεται από την περασμένη Δευτέρα το βράδυ) αποτελεί σίγουρα προϊόν παζαριού μεταξύ των δύο κυριότερων παικτών στην περιοχή. Αν και χαρακτηρίστηκε ως «η τελευταία ευκαιρία για να σωθεί η χώρα» από τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Τζον Κέρι (που ήταν αυτός που την παρουσίασε την Παρασκευή 9 Σεπτέμβρη, δίπλα στο ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ), πιθανόν να χρειαστούν κι άλλες τέτοιες «ευκαιρίες», γιατί ο πόλεμος αυτός εμπεριέχει τόσους απρόβλεπτους παράγοντες και τόσα αντιτιθέμενα συμφέροντα που είναι δύσκολο να τερματιστεί.
Η συμφωνία, που χαιρετίστηκε από τον εκπρόσωπο του ΟΗΕ, συνοπτικά προβλέπει τα εξής:
1. Με την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας, το καθεστώς Ασαντ θα απαγορεύεται να πραγματοποιεί αεροπορικές επιθέσεις σε περιοχές της αντιπολίτευσης (από την οποία εξαιρείται το παρακλάδι της Αλ Κάιντα, Αλ Νούσρα, και οι τζιχαντιστές του ISIS). Οι περιοχές αυτές έχουν καθοριστεί στη συμφωνία.
2. Οι ΗΠΑ και η Ρωσία θα διεξάγουν από κοινού τον πόλεμο τόσο κατά του ISIS όσο και του Αλ Νούσρα (που έχει μετονομαστεί πρόσφατα σε «Φατάχ Αλ Σαμ», υποστηρίζοντας ότι πρόσφατα διέκοψε τις σχέσεις του με την Αλ Κάιντα). Σε περίπτωση που η εκεχειρία διατηρηθεί για μία εβδομάδα, οι δύο χώρες θα συγκροτήσουν ένα κοινό κέντρο εφαρμογής της συμφωνίας, στο οποίο στρατιωτικά στελέχη από ΗΠΑ και Ρωσία θα καθορίζουν από κοινού ποιες ομάδες είναι «τρομοκρατικές» και ποιες μπορεί να θεωρηθεί ότι ανήκουν στη μετριοπαθή αντιπολίτευση.
3. Στις περιοχές που συμφωνήθηκε να ανήκουν στο πεδίο των κοινών επιχειρήσεων ΗΠΑ-Ρωσίας θα απαγορεύεται η δράση τόσο του καθεστώτος Ασαντ όσο και των αντιπολιτευόμενων ομάδων.
4. Οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν τη δέσμευση να «μαζέψουν» τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης και να τις υποχρεώσουν να δεσμευτούν ότι θα διαχωριστούν από το Νούσρα κι ότι θα εφαρμόσουν την εκεχειρία. Η Ρωσία αναλαμβάνει τον έλεγχο της δράσης του καθεστώτος Ασαντ, ώστε αυτό να εφαρμόσει την εκεχειρία.
5. Θα ανοίξουν δρόμοι ανθρωπιστικής βοήθειας στις πληγείσες περιοχές.
Αν και οι πρώτες μέρες της εκεχειρίας κύλησαν χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, πέρα από κάποιες σποραδικές συγκρούσεις, τα προβλήματα θα ξεκινήσουν όταν οι δύο ιμπεριαλιστικές δυνάμεις κλιμακώσουν τον πόλεμο κατά της Φατάχ Αλ Σαμ, που όπως και το ISIS εξαιρείται της εκεχειρίας.
Το αίμα επομένως δε θα σταματήσει να ρέει στη Συρία. Ηδη οι Αμερικάνοι παραδέχτηκαν ότι κατά τις πρόσφατες επιθέσεις κατά του ISIS ενδεχομένως να σκοτώθηκε και άμαχος πληθυσμός.
Στην προσπάθειά τους να στριμώξουν τις αντιπολιτευόμενες στο συριακό καθεστώς πολιτοφυλακές, οι Αμερικάνοι έστειλαν μήνυμα στις ομάδες αυτές να διαχωριστούν από τη Φατάχ Αλ Σαμ γιατί πρόκειται για «τρομοκρατική οργάνωση». Αν δεν το κάνουν, θα χάσουν την αμερικάνικη υποστήριξη. Οπως όμως δήλωσε ο διοικητής της βόρειας μεραρχίας του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, Fares al-Bayoush στο πρακτορείο Ρόιτερς, «η Φατάχ Αλ Σαμ είναι μία ομάδα με παρουσία στο έδαφος και παίρνει μέρος στις περισσότερες στρατιωτικές επιχειρήσεις και ο διαχωρισμός απ’ αυτή δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί, ειδικά δεδομένου ότι υπάρχουν προσπάθειες ενσωμάτωσης ορισμένων ομάδων με τη Φατάχ Αλ Σαμ».
Πώς είναι δυνατόν οι αντιπολιτευόμενες ομάδες να αποδεχτούν μια συμφωνία που δεν τους δίνει τίποτα εκτός από μία περίοδο ανάπαυλας; Από τη στιγμή που το καθεστώς Ασαντ παραμένει ισχυρό και οι μεγάλοι του υποστηρικτές (Ρωσία) αναλαμβάνουν να παίξουν καταλυτικό ρόλο στα πράγματα, πώς είναι δυνατόν να τερματιστεί η ένοπλη αντίσταση εναντίον του; Γι’ αυτό και η εκεχειρία αυτή είναι καταδικασμένη να αποτύχει, αργά ή γρήγορα.
