«Στις συζητήσεις μου με διεθνείς ηγέτες τους τελευταίους αρκετούς μήνες, προτού γίνει θέμα ο κοροναϊός, έλεγα ότι το 2020 θα ερχόταν αντιμέτωπο με τη χειρότερη ανθρωπιστική κρίση από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για μια σειρά λόγους.
Οπως οι πόλεμοι στη Συρία και την Υεμένη. Το βάθεμα της κρίσης σε μέρη όπως το Βόρειο Σουδάν και όπως περιέγραψε ο Jan Egeland (σ.σ. γενικός γραμματέας του νορβηγικού Συμβουλίου Προσφύγων και πρώην υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας και διευθυντικό στέλεχος του ΟΗΕ μετέπειτα), η Μπουργκίνα Φάσο και η περιοχή του κεντρικού Σουδάν. Τα σμήνη της ακρίδας της ερήμου στην Αφρική, όπως υπογράμμισε ο γενικός γραμματέας Χου (σ.σ. γενικός διευθυντής της Διεθνούς Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας). Η οικονομική κρίση στο Λίβανο, που επηρεάζει εκατομμύρια σύριους πρόσφυγες. Η Δημοκρατία του Κονγκό, το Σουδάν, η Αιθιοπία. Και η λίστα συνεχίζεται. Αντιμετωπίζουμε ήδη μία τέλεια καταιγίδα.
Ετσι σήμερα, με την COVID-19, θέλω να τονίσω ότι δεν αντιμετωπίζουμε μόνο μία παγκόσμια πανδημία στην υγεία αλλά και μία παγκόσμια ανθρωπιστική καταστροφή. Εκατομμύρια πολίτες που ζουν σε έθνη τρομοκρατημένα από τις συρράξεις, συμπεριλαμβανομένων πολλών γυναικών και παιδιών, βρίσκονται στο χείλος του λιμού, με το φάντασμα της πείνας να είναι μία πραγματική και επικίνδυνη πιθανότητα.
Αυτό ακούγεται πραγματικά σοκαριστικό, αλλά αφήστε με να σας δώσω τους αριθμούς: 821 εκατομμύρια άνθρωποι ανά τον κόσμο πάνε στο κρεβάτι τους κάθε βράδυ πεινασμένοι και όπως δείχνει η νέα παγκόσμια έκθεση για την διατροφική κρίση, που δημοσιεύτηκε σήμερα, υπάρχουν άλλα 135 εκατομμύρια άνθρωποι που αντιμετωπίζουν κρίσιμα επίπεδα πείνας ή χειρότερα. Αυτό σημαίνει ότι 135 εκατομμύρια άνθρωποι στη Γη βαδίζουν προς το χείλος του λιμού. Ομως τώρα, η ανάλυση του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος δείχνει ότι επιπρόσθετα 130 εκατομμύρια άτομα θα μπορούσαν να σπρωχτούν στο χείλος του λιμού μέχρι τα τέλη του 2020. Συνολικά μας κάνουν 265 εκατομμύρια ανθρώπους».
Ζητάμε συγγνώμη για το μακροσκελές απόσπασμα από την επιστολή που έστειλε ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος (ΠΕΠ) του ΟΗΕ, Ντέιβιντ Μπίσλι, την προηγούμενη Τρίτη (βλ. https://www.wfp.org/news/wfp-chief-warns-hunger-pandemic-covid-19-spreads-statement-un-security-council) στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά νομίζουμε ότι δείχνει ανάγλυφα μία κατάσταση που η πανδημία του κοροναϊού έχει επισκιάσει. Μιλάμε για τη συσσώρευση της εξαθλίωσης σε ολοένα και περισσότερες περιοχές του πλανήτη, που βρισκόταν σε εξέλιξη πριν από το ξέσπασμα του κοροναϊού.
Για να λέμε τα πράγματα με τ’ όνομά τους, θα πρέπει να τονίσουμε ότι ο επικεφαλής του ΠΕΠ, δεν είναι τόσο «φιλάνθρωπος» όσο θέλει να εμφανίζεται. Στέλεχος μίας διεθνούς οργάνωσης του ΟΗΕ είναι, η οποία διαχειρίζεται την ακραία φτώχεια, όπως όλες οι φιλανθρωπικές οργανώσεις. Δίνει κάποια από τα «αποφάγια» των ανεπτυγμένων κρατών στους πιο εξαθλιωμένους ανά τον κόσμο και ταυτόχρονα εξασφαλίζει τους παχυλούς μισθούς των στελεχών της, ροκανίζοντας κονδύλια από τους διάφορους «δωρητές», στους οποίους και τώρα απευθύνεται. Αυτό έγραψε και στην εν λόγω επιστολή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, ζητώντας του να βοηθήσει ώστε οι διεθνείς δωρητές (που είναι κυρίως οι κυβερνήσεις, όπως μας πληροφορεί η ιστοσελίδα του ΠΕΠ) να επιταχύνουν την εκταμίευση των 1,9 δισ. δολαρίων που υποσχέθηκαν. Ζητά επίσης άλλα 350 εκατομμύρια δολάρια για πρόσθετα έξοδα, προκειμένου να στηρίξει τις επισιτιστικές αλυσίδες και τα μέσα μεταφοράς της ανθρωπιστικής βοήθειας, που τώρα είναι πιο επιτακτική λόγω της οικονομικής κρίσης.
Φυσικά, πέφτει και το ανάλογο γλείψιμο. Εκθειάζει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τo ψήφισμα ορόσημο (όπως το αποκαλεί) της 24ης Μάη του 2018 (βλ. https://www.un.org/press/en/2018/sc13354.doc.htm) με το οποίο το Συμβούλιο Ασφαλείας ομόφωνα καταδίκασε την πρακτική της καταδίκης σε πείνα των αμάχων στις διεθνείς συρράξεις. Το ψήφισμα συνυπέγραψαν οι ΗΠΑ, που επί χρόνια είχαν καταδικάσει τον ιρακινό λαό στην πείνα (με την επιβολή οικονομικού εμπάργκο κατά του Ιράκ, χρόνια προτού εισβάλουν και το ισοπεδώσουν), καθώς και η Ρωσία, που πρόσφατα καταδίκασε στην πείνα δεκάδες χιλιάδες αμάχους στις περιοχές των σύριων αντικαθεστωτικών (που βαφτίζονται συλλήβδην «τζιχαντιστές», για να ταυτιστούν στη συνείδηση των λαών με τους… σχιζοφρενείς του ISIS), για να μη μιλήσουμε για τα υπόλοιπα τρία μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τη Γαλλία, τη Βρετανία και την Κίνα, που ως ιμπεριαλιστικές χώρες είτε λυμαίνονται το φυσικό πλούτο των εξαρτημένων χωρών (όπως οι δύο πρώτες) είτε έχουν μετατρέψει τον ίδιο τους το λαό σε φτηνή εργατική δύναμη για το κεφάλαιο (εξ ού και ο όρος κινεζοποίηση), οδηγώντας στη φτώχεια (άρα και την πείνα) εκατομμύρια ανθρώπους.
Ισως ορισμένοι να σκεφτούν ότι ο Μπίσλι τα δείχνει όλα μαύρα, γιατί θέλει να πέσει το παραδάκι για να κάνει τη «φιλανθρωπική» του μπίζνα. Υπάρχει κι αυτή η παράμετρος. Ομως η πείνα είναι πραγματική και τα εκατομμύρια των πεινασμένων που με περισσό κυνισμό παραθέτει ο ίδιος –γεγονός για το οποίο ζητά συγγνώμη– είναι μάλλον πολύ περισσότερα. Γιατί δεν είναι μόνο οι χώρες του «τρίτου κόσμου» που έχουν αυτό το θλιβερό «προνόμιο», αλλά και οι ιμπεριαλιστικές χώρες, όπως οι ΗΠΑ, με πάνω από 50 εκατομμύρια «διατροφικά ανασφαλείς» (όπως έχουμε γράψει παλαιότερα, βλ. https://www.eksegersi.gr/issue/699/Διεθνή/17543.50-εκατομμύρια-οι-πεινασμένοι-στις-ΗΠΑ). Ωστόσο, από την επιστολή του επικεφαλής του επισιτιστικού προγράμματος του ΟΗΕ προς το Συμβούλιο Ασφαλείας (δηλαδή τα αφεντικά του) αναδεικνύονται ορισμένα πράγματα που αξίζει να σημειώσουμε.
Πρώτα απ’ όλα, δείχνει ότι πολύ πριν από το ξέσπασμα του κοροναϊού συζητιόταν η έκρηξη της πείνας στον πλανήτη. Δυστυχώς, τείνουμε να γίνουμε χοντρόπετσοι στο θέμα αυτό, αφού από μικρά παιδιά ακούμε για την πείνα στην Αφρική και τις λεγόμενες χώρες του τρίτου κόσμου κι ακόμα ακούμε τα ίδια. Ομως, εδώ δεν πρόκειται μόνο γι’ αυτό, αλλά για την όξυνση του φαινομένου. Μπορεί ο Μπίσλι (και ο κάθε Μπίσλι) να χύνει κροκοδείλια δάκρυα για την αύξηση της φτώχειας, λόγω της εκτεταμένης καραντίνας, όμως αποφεύγει όπως ο διάολος το λιβάνι να δει την πραγματικότητα. Οτι δεν είναι η καραντίνα που ευθύνεται για την παγκόσμια φτώχεια, ούτε για την αύξηση των φτωχών, αλλά η καπιταλιστική διαχείριση της κρίσης και η χρόνια ληστρική εκμετάλλευση των εξαρτημένων χωρών.
Αν τα εκατομμύρια που δίνονται στους καπιταλιστές παγκόσμια (όπως έχουμε γράψει επανειλημμένα το τελευταίο διάστημα, βλ. https://www.eksegersi.gr/issue/2020/Οικονομία/35428.Το-κυρίως-πιάτο-στο-κεφάλαιο-ο-λογαριασμός-στους και https://www.eksegersi.gr/issue/2020/Διεθνή/35324.Ιμπεριαλιστικός-κυνισμός-και-ταξική-«διάσωση») δίνονταν στους πεινασμένους, τότε πείνα δε θα υπήρχε, παρά την καραντίνα. Η ανθρωπότητα έχει πλέον τα μέσα να ταΐσει τον πληθυσμό της, αφού είναι προφανές ότι δε βρισκόμαστε στην εποχή του Μεσαίωνα.
Από την άλλη μεριά, η ομολογία ότι ακόμα και πριν από τον κοροναϊό θα βρισκόμασταν στην έξαρση της παγκόσμιας πείνας σε επίπεδα πρωτόγνωρα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (μια κατάσταση που επιδεινώνεται σαφέστατα με το ξέσπασμα της πανδημίας, όπως γράψαμε στο https://www.eksegersi.gr/issue/2020/Διεθνή/35398.Η-πανδημία-απειλεί-με-λιμό-τους-παρίες-του-πλανήτη), αποτελεί ομολογία της πλήρους αποτυχίας του ίδιου του ΟΗΕ και του ΠΕΠ, αλλά και των «φιλανθρωπικών» οργανώσεων να αλλάξουν την κατάσταση.
Ομως ακόμα και τα χρήματα που δίνονται για το σκοπό αυτό δείχνουν την υποκρισία του συστήματος. Αυτό αποκαλύπτεται με μία απλή διαίρεση. Τα 2.25 δισ. δολάρια που ζητά το ΠΕΠ (1,9 δις. που υποσχέθηκαν οι δωρητές και 350 εκατομμύρια που ζητά από το Συμβούλιο Ασφαλείας) για να βοηθήσει τους επιπλέον πεινασμένους που τους υπολογίζει σε 265 εκατομμύρια άτομα, είναι μόλις 8.5 δολάρια το άτομο! Δηλαδή, καναδυό σαντουϊτσάκια και η πείνα αντιμετωπίστηκε!
Αντί οι επικεφαλής του ΠΕΠ να… πεθάνουν από ντροπή, γλείφουν το Συμβούλιο Ασφαλείας για την απόφασή του να… καταγγείλει την πρακτική, σύμφωνα με την οποία οι εμπόλεμες πλευρές οδηγούν σε πείνα τους αμάχους και εμποδίζουν την επισιτιστική βοήθεια. Από καταγγελίες να φάνε και οι κότες. Στην πράξη κολλάει το πράγμα! Ακόμα και στην επιστολή που έστειλε ο Μπίσλι στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν είδαμε ακόμα καμία αντίδραση, πέραν της δημοσίευσης των τοποθετήσεων για «βιβλικής έκτασης» πείνα σε ορισμένες περιοχές του κόσμου (βλ. https://www.un.org/press/en/2020/sc14164.doc.htm).
Ας θυμηθούμε, όμως, τι έλεγε ο μεγάλος στοχαστής για την προέλευση της πείνας ως γενικό νόμο του καπιταλισμού:
«Οσο μεγαλύτερος είναι ο κοινωνικός πλούτος, το κεφάλαιο που λειτουργεί, η έκταση και η ένταση της αύξησής του, επομένως και το απόλυτο μέγεθος του προλεταριάτου και η παραγωγική δύναμη της εργασίας του, τόσο μεγαλύτερος είναι ο βιομηχανικός εφεδρικός στρατός (σ.σ. οι άνεργοι)… Οσο μεγαλύτερος όμως είναι αυτός ο εφεδρικός στρατός σε σχέση με τον εν ενεργεία εργατικό στρατό, τόσο μαζικότερος είναι ο σταθεροποιημένος υπερπληθυσμός, που η φτώχεια του είναι αντιστρόφως ανάλογη προς τα βάσανα της δουλειάς του. Τέλος, όσο πιο μεγάλο είναι το εξαθλιωμένο στρώμα της εργατικής τάξης και ο βιομηχανικός εφεδρικός στρατός, τόσο πιο μεγάλος είναι ο επίσημος παουπερισμός (σ.σ. εξαθλίωση). Αυτός είναι ο απόλυτος γενικός νόμος της κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης» (Καρλ Μαρξ, «Το Κεφάλαιο», τ. 1, σ. 667).
Μπορεί κανείς να αμφισβητήσει αυτή την πραγματικότητα σήμερα;
