Γόρδιος δεσμός το Brexit

Πόρτα έφαγε η βρετανίδα πρωθυπουργός Τερίζα Μέι από τον πρόεδρο της Βουλής των Κοινοτήτων Τζον Μπέρκοου, σχετικά με την ψηφοφορία για τρίτη φορά επί της συμφωνίας της με την ΕΕ για το Brexit. Ο Μπέρκοου απαγόρεψε στη Μέι να καταθέσει για μία ακόμα φορά προς ψηφοφορία το σχέδιο συμφωνίας, αν δεν έχει ουσιαστικές αλλαγές και όχι μόνο φραστικές, αφού έχει απορριφθεί δύο φορές ως τώρα με μεγάλη πλειοψηφία. Ετσι, όπως υποστήριξε ο βρετανικός Γκάρντιαν, η χώρα βυθίζεται σε «συνταγματικό χάος», με τα περιθώρια της Μέι να στενεύουν ασφυκτικά.
 
Επόμενος σταθμός η συνάντηση κορυφής της ΕΕ στις 20 και 21 Μάρτη (θα έχει ολοκληρωθεί όταν διαβάζετε αυτές τις γραμμές), στην οποία η Μέι αναμένεται να υποβάλει το αίτημα της παράτασης της αποχώρησης, την οποία λογικά θα της τη δώσουν, αφού δεν υπάρχει άλλη επιλογή προκειμένου να αποφευχθεί μια άτακτη αποχώρηση που δε θα συνέφερε καμία πλευρά. Αλλωστε, την περασμένη βδομάδα η Μέι πήρε και τη συγκατάθεση της Βουλής, ώστε να παραταθεί η αποχώρηση από την ΕΕ τουλάχιστον μέχρι τα τέλη Ιούνη.
 
Κι αυτό όμως δε θα γίνει εύκολα. Ο διαπραγματευτής της ΕΕ Μισέλ Μπαρνιέ ζήτησε από τη Μέι να ξεκαθαρίσει πώς θα προχωρήσει από δω και μπρος και πώς θα αποφύγει την επανάληψη του μέχρι τώρα ναυαγίου για την επικύρωση της συμφωνίας εξόδου από την ΕΕ προκειμένου να δώσει την παράταση. «Αυξάνει μια παράταση τις πιθανότητες επικύρωσης της συμφωνίας αποχώρησης; Θα ζητήσει η Βρετανία παράταση επειδή θέλει λίγο περισσότερο χρόνο για να ξαναδουλέψει την πολιτική διακήρυξη (σ.σ. για τη μελλοντική σχέση Βρετανίας-ΕΕ); Ποιος θα είναι ο σκοπός και η έκβαση μιας παράτασης; Πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι στο τέλος μιας πιθανής παράτασης δε θα βρεθούμε στην ίδια κατάσταση με σήμερα;». Αυτά τα ερωτήματα έθεσε ο Μπαρνιέ, τονίζοντας ότι η ΕΕ πρέπει να σταθμίσει το οικονομικό και πολιτικό κόστος που θα έχει από μια αναβολή του Brexit, σε σχέση με τα πιθανά οφέλη. Ανεβάζοντας ακόμα πιο πολύ τους τόνους δήλωσε ότι «η ψήφος εναντίον ενός Brexit χωρίς συμφωνία δε θα το εμποδίσει να συμβεί». Γι’ αυτό, «όλοι πρέπει τώρα να ολοκληρώσουν τις προετοιμασίες ενόψει του σενάριου ενός άτακτου Brexit». «Από την πλευρά της ΕΕ είμαστε έτοιμοι γι’ αυτό το ενδεχόμενο», κατέληξε με νόημα.
 
Η σκληρή τοποθέτηση του Μπαρνιέ αντανακλά περισσότερο τη γαλλική στάση (που ήταν πάντοτε ιδιαίτερα σκληρή έναντι της Βρετανίας), παρά την κυρίαρχη άποψη εντός της ΕΕ. Ο Μπαρνιέ έθεσε ερωτήματα, όμως εκπρόσωπος της γαλλικής προεδρίας δήλωσε, διατηρώντας την ανωνυμία του (για ευνόητους λόγους, για να μη δεσμεύει τον Μακρόν), ότι η Γαλλία μπορεί να θέσει βέτο σε οποιοδήποτε αίτημα της Βρετανίας για αναβολή του Brexit, αν αυτό το αίτημα απλά μεταθέτει το πρόβλημα, χωρίς να προτείνει μια διέξοδο από το σημερινό τέλμα, ή αν θέτει σε διακινδύνευση την ομαλή λειτουργία των ευρωπαϊκών θεσμών. Μπορεί κανείς να καταλάβει αυτή τη φραστική σκήρυνση της γαλλικής στάσης, αν αναλογιστεί ότι ο Μακρόν αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να έρθει στις ευρωεκλογές δεύτερος πίσω από τη Λεπέν. Μια… εσάνς «ευρωσκεπτικισμού» είναι απαραίτητη στον βοναπαρτίσκο του Ελιζέ.
 
Αντίθετα, η Μέρκελ φόρεσε και πάλι το ύφος της συμπονετικής «μητερούλας» (αυτό είναι το πολιτικό της παρατσούκλι στη Γερμανία) και δήλωσε: «Θα δώσω μάχη μέχρι το τελευταίο λεπτό της 29ης του Μάρτη για μια ομαλή αποχώρηση της Βρετανίας. Δεν έχουμε πολύ χρόνο γι’ αυτό».
 
Με τα σημαντικότερα προβλήματα να παραμένουν άλυτα, η Μέι δεν έχει πολλές επιλογές. Είτε θα καταφέρει να άρει τα προβλήματα, διαπραγματευόμενη μία νέα διαφοροποιημένη συμφωνία με την ΕΕ (πράγμα δύσκολο –για να μην πούμε αδύνατο- αφού η ΕΕ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν υπάρχει περίπτωση να αλλάξει η συμφωνία), είτε θα πάει σε νέο δημοψήφισμα (που δεν το θέλει με τίποτα, γιατί αν αυτό οδηγήσει σε «ναι στην παραμονή στην ΕΕ», θα ρεζιλευτεί το πολιτικό σύστημα της χώρας που εδώ και δυο χρόνια ταλανίζεται από το Brexit), είτε θα παραιτηθεί αποδεχόμενη την ήττα της. Εναλλακτικά σενάρια δε φαίνεται να υπάρχουν. Σύμφωνα με το BBC, η Μέι σκοπεύει να ζητήσει μια μετάθεση του Brexit για τις 30 του Ιούνη, με δυνατότητα όμως περαιτέρω παράτασης που μπορεί να φτάσει και τα δύο χρόνια!
 
Το Brexit αποδεικνύεται γόρδιος δεσμός που κανείς δε γνωρίζει ακόμα πώς μπορεί να λυθεί. Η θηλιά βρίσκεται στο λαιμό της Βρετανίας που φαίνεται να μην ξέρει πώς θα διαχειριστεί την κατάσταση που έχει προκύψει.