Στυλιανίδης και Αμυράς πήγαν χθες (Κυριακή, 24.7.2022) στο Εθνικό Πάρκο Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου (ΕΠΔΛΣ) για να επιβλέψουν την εφαρμογή «αντιπυρός» με στόχο να ανακοπεί η καταστροφική πυρκαγιά που κατακαίει το προστατευόμενο δάσος της Δαδιάς.
Οι υφυπουργοί Αμυράς και Τουρνάς αποφάσισαν με Κοινή Απόφαση στις 20 Ιούνη (ΦΕΚ 3232Β/23.6.2022) να χρησιμοποιούν το «αντιπύρ» οι πυροσβέστες και όχι οι έμπειροι δασολόγοι, προκειμένου να ανακόπτουν τις καταστροφικές πυρκαγιές, είτε εξασθενώντας τες είτε σβήνοντάς τες. Στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 1 και την παράγραφο 1 του άρθρου 3 προβλέπεται σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να γίνει χρήση «αντιπυρός»:
Αρθρο 1
Σκοπός – Πεδίο εφαρμογής
- Σκοπός της παρούσας είναι ο καθορισμός των όρων και προϋποθέσεων χρήσης φωτιάς από το Πυροσβεστικό Σώμα, ως επιχειρησιακά αναγκαίου μέσου, για την κατάσβεση υπαίθριας εν εξελίξει πυρκαγιάς, η οποία λαμβάνει διαστάσεις ή ενέχει κίνδυνο περαιτέρω εξάπλωσης, εξαιτίας της οποίας υφίσταται κοινός κίνδυνος για πρόσωπα, πράγματα ή το φυσικό περιβάλλον.
- Η χρήση φωτιάς από το Πυροσβεστικό Σώμα για την κατάσβεση υπαίθριας πυρκαγιάς γίνεται με τη χρήση των μεθόδων του Αντιπυρός και της Κατάκαυσης (εφεξής «αντιπύρ» και «κατάκαυση»), υπό τους όρους και τη διαδικασία της παρούσας…
Αρθρο 3
Οροι εφαρμογής των μεθόδων του αντιπυρός και της κατάκαυσης
Το αντιπύρ και η κατάκαυση εφαρμόζονται όταν πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθοι όροι:
- Δεν δύναται να ελεγχθεί η πυρκαγιά με άλλα μέσα και συντρέχει επείγουσα ανάγκη αποτροπής κοινού κινδύνου για πρόσωπα, πράγματα ή το φυσικό περιβάλλον.
Την παράγραφο 1 του άρθρου 3 της ΚΥΑ επικαλέστηκε εμμέσως πλην σαφώς ο Στυλιανίδης απευθυνόμενος στους υπηρεσιακούς παράγοντες και στους πυροσβέστες που βρίσκονταν στο ΕΠΔΛΣ. Είπε συγκεκριμένα:
«Βρισκόμαστε, λοιπόν, στη διαδικασία διάνοιξης νέων προσβάσεων, νέων αντιπυρικών ζωνών, κυρίως στο νοτιοδυτικό μέτωπο που παρουσιάζει τη μεγαλύτερη δυσκολία πρόσβασης και διαχείρισης. Με τις νέες εγκαταστάσεις των πυροσβεστικών δυνάμεων και τις νέες αντιπυρικές ζώνες, σιγά- σιγά κερδίζουμε έδαφος».
Ο… ποιητής Στυλιανίδης ομολόγησε ότι τις νέες αντιπυρικές ζώνες τις ανοίγουν στο νοτιοδυτικό μέτωπο, γιατί είναι αδύνατο να ελέγξουν την καταστροφική πυρκαγιά. Και βέβαια (συμπληρώνουμε εμείς) «συντρέχει επείγουσα ανάγκη αποτροπής κοινού κινδύνου για πρόσωπα, πράγματα ή το φυσικό περιβάλλον». Ο Στυλιανίδης έβαλε σε εφαρμογή το «αντιπύρ», αλλά δεν τολμά να το πει ανοιχτά και καθαρά, γιατί θα παραδεχτεί δημόσια ότι η κυβερνητική πολιτική στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών χρεοκόπησε. Ευελπιστεί ότι με το «αντιπύρ» θα ελέγξουν σιγά-σιγά την καταστροφική πυρκαγιά στο προστατευόμενο δάσος της Δαδιάς.
Από τις αρχές Ιούνη περίπου κατασκευάζονται στο ΕΠΔΛΣ 56 αντιπυρικές ζώνες. Σύμφωνα με την α/α Δασάρχη Σουφλίου, η κατασκευή τους θα ολοκληρωθεί στις αρχές Σεπτέμβρη του 2022. Δεν συνέτρεχε, λοιπόν, λόγος κατασκευής και άλλων αντιπυρικών ζωνών πέραν των 56. Εξετάζοντας το ζήτημα και απ’ αυτή την σκοπιά, των αντιπυρικών ζωνών, προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι Στυλιανίδης και Αμυράς επιβλέπουν την εφαρμογή του «αντιπυρός» με τη διάνοιξη νέων ζωνών.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, μετά από τις πρώτες καταστροφικές πυρκαγιές του φετινού Ιούνη, πανικοβλήθηκε. Φοβήθηκε ότι το καλοκαίρι οι δασικές πυρκαγιές θα απλώνονται ανεξέλεγκτα μέσα στους αστικούς ιστούς δημιουργώντας μεγάλο κίνδυνο για εκατόμβες νεκρών. Γι’ αυτό αποφάσισε με την ΚΥΑ των Αμυρά και Τουρνά να νομιμοποιήσει τη μέθοδο του «αντιπυρός».
Δεν ανακάλυψαν την πυρίτιδα οι ά(χ)ριστοι του Μητσοτάκη. Το «αντιπύρ» έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στο παρελθόν από έμπειρους δασολόγους σε περιπτώσεις που δεν μπορούσαν να ελέγξουν τη φωτιά. Κατέφευγαν στο «αντιπύρ» για να προστατεύσουν το δασικό πλούτο της χώρας.
Για του λόγου το αληθές, ιδού τι γράφαμε για το «αντιπύρ» τον Αύγουστο του 2007, στο πλαίσιο μεγάλης ανάλυσής μας για τις πυρκαγιές που κατέκαψαν εκείνο το καλοκαίρι τη χώρα (με δραματικό απολογισμό 66 νεκρούς στην Ηλεία, σχεδόν 2 εκατομμύρια στρέμματα καμένες εκτάσεις -τα μισά περίπου δάση, τα υπόλοιπα καλλιέργειες-, χιλιάδες αιγοπρόβατα, βοοειδή και ιπποειδή απανθρακωμένα, χώρια τα μελίσσια και χώρια τα ζώα της άγριας πανίδας, δεκάδες χωριά καμένα, πέρα από την καταστροφή στάβλων, αποθηκών, γεωργικών μηχανημάτων, τεράστιες καταστροφές σε δημόσιες και ιδιωτικές υποδομές). Αξίζει τον κόπο να διαβάσετε αυτή την ανάλυση (Εκαψαν τη μισή Ελλάδα), γιατί θέτει όλα τα ζητήματα και είναι τραγικά επίκαιρη και σήμερα. Γράφαμε, λοιπόν, για το «αντιπύρ»:
«Εμπειροι δασολόγοι, με δεκαετίες στην αντιμετώπιση πυρκαγιών, μας είπαν ότι είναι απαράδεκτο διεθνώς να καούν χωριά τη δεύτερη μέρα μιας δασικής πυρκαγιάς. Κι όμως, τα χωριά κάηκαν τη δεύτερη, την τρίτη και την τέταρτη μέρα. Υπάρχουν τρόποι, ακόμα και στη χειρότερη πυρκαγιά, ακόμα και με θυελλώδεις ανέμους, να προστατευθούν τα χωριά. Ποιοι είναι αυτοί; Πρώτο, η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών γύρω από τα χωριά και δεύτερο η χρήση του «αντιπυρός».
Ακουγες τα παπαγαλάκια των καραβανάδων στις τηλεοράσεις να φωνάζουν «γιατί δεν βγαίνει ο στρατός;» και δεν άκουσες κανέναν να ζητά τη συμμετοχή του πιο εμπειροπόλεμου και ετοιμοπόλεμου σώματος που υπάρχει για την αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών: των υλοτόμων-δασεργατών. (…) Κάτω από τις οδηγίες έμπειρων δασικών υπαλλήλων (και όχι των άσχετων αξιωματικών της Πυροσβεστικής) και με τη βοήθεια των χωρικών, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αντιπυρικές ζώνες γύρω από τα χωριά που βρίσκονταν στην κατεύθυνση των πύρινων μετώπων και να σώσουν ανθρώπους, ζώα και σπίτια. Θα έβαζαν φωτιά προς την κατεύθυνση του ανέμου, ελέγχοντάς την (με την παρουσία πυροσβεστικών οχημάτων, γεωργικών μηχανημάτων και ανθρώπων), ώστε όταν φτάσει το μεγάλο πύρινο μέτωπο να μην έχει τίποτα να κάψει και η ορμή του να ανακοπεί. Ξέρουμε τουλάχιστον δυο περιπτώσεις που χωριά σώθηκαν, επειδή έμπειροι δασικοί υπάλληλοι, που με δική τους πρωτοβουλία και χωρίς καμιά εντολή βγήκαν στο βουνό, οργάνωσαν τους κατοίκους και τους έπεισαν πως στην έλευση της φωτιάς πρέπει να απαντήσουν με φωτιά. Κι όπως μας εξομολογήθηκαν, ενήργησαν με το φόβο μη τυχόν και βρεθούν κατηγορούμενοι για εμπρησμό! (…)
Οι ειδικοί στη δασοπυρόσβεση σε όλο τον κόσμο έχουν καταλήξει εδώ και δεκαετίες σε ένα δόγμα: τη φωτιά δεν την περιμένεις, πας πάνω της. (…) Γελούσε πικρά φίλος δασολόγος βλέποντας στην τηλεόραση δυο πυροσβεστικά οχήματα να έχουν παραταχθεί γύρω από ένα βενζινάδικο, κάπου στην Ηλεία, περιμένοντας μη τυχόν φτάσει η φωτιά εκεί. Ευτυχώς, γύρισε ο αέρας και δεν έφτασε, γιατί αλλιώς δεν θα είχε μείνει τίποτα.
Δεν πρέπει να περιμένεις μια δασική πυρκαγιά σε κάποιο σημείο. Πρέπει να πας να τη συναντήσεις όσο πιο νωρίς γίνεται κι αν δεν την έχεις φτάσει νωρίς πρέπει να κάνεις σχέδιο εγκλωβισμού της, με αντιπυρικές ζώνες και «αντιπύρ». Οσο κι αν φαίνεται παράξενο, τα εναέρια μέσα πυρόσβεσης συμπληρωματικό μόνο ρόλο θα παίξουν, όχι τον κύριο. Και βέβαια, θα τον παίξουν όταν υπάρχει σχέδιο κι όχι όταν όλα αφήνονται στην τύχη τους και οι επιχειρήσεις γίνονται πια μόνο για το θεαθήναι. (…)
Ομως, τα χωριά δεν πρέπει ν’ εκκενώνονται έτσι, χωρίς μάχη. Υπάρχει διεθνής και ελληνική εμπειρία γι’ αυτό. Αδειάζεις τα χωριά που κινδυνεύουν από τους ανήμπορους να βοηθήσουν στη δασοπυρόσβεση. Οσοι είναι ικανοί για εργασία μένουν πίσω και οργανώνονται από τους επαγγελματίες (ή μόνοι τους, όταν στοιχειωδώς έχουν εκπαιδευτεί γι’ αυτό). Μένουν για να ανοίξουν αντιπυρικές ζώνες και να «πάνε να συναντήσουν» τη φωτιά, ώστε το χωριό να γλιτώσει. Και βέβαια, έχεις εξασφαλίσει σχέδιο έγκαιρης αποχώρησης αν η φωτιά δεν νικηθεί».
Αυτά γράφαμε, μεταξύ πολλών άλλων, πριν από 15 χρόνια!
Η αθλιότητα της εγκατάλειψης ενός πολύτιμου φράγματος
Γράψαμε το Σάββατο για την εγκατάλειψη του φράγματος της Λύρας, το οποίο έχασε το νερό που μάζεψε το χειμώνα. Αν το φράγμα δεν ήταν σουρωτήρι, όλα τα μέσα πυρόσβεσης (και τα εναέρια) θα έπαιρναν από τη λίμνη του φράγματος νερό και θα αντιμετώπιζαν τη φωτιά στην αρχή της εκδήλωσής της, προτού καταστεί ανεξέλεγκτη, διότι το φράγμα είναι στα όρια του δάσους της Δαδιάς και ο χρόνος ανταπόκρισης των πυροσβεστικών μέσων θα ήταν πάρα πολύ μικρός. Ας σημειωθεί ότι -όπως θα δούμε παρακάτω- η φωτιά ξεκίνησε στα σύνορα του Εθνικού Πάρκου με το φράγμα της Λύρας! Αν το φράγμα είχε νερό, η φωτιά θα μπορούσε να κατασβεστεί εν τη γενέσει της.
Περιμέναμε την απάντηση της υπεύθυνης της Μονάδας Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Εβρου και Δαδιάς για τις ενέργειες στις οποίες προέβη προκειμένου το φράγμα να γίνει ασφαλές και λειτουργικό ώστε να μην χάνει το πολύτιμο νερό. Αν έγιναν από την Μονάδα Διαχείρισης διαβήματα για το φράγμα και σε ποιες υπηρεσίες. Επικοινωνήσαμε και πάλι μαζί της την Κυριακή (χθες) και απάντησε ότι και να έκανε διάβημα στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης για την άθλια κατάσταση του φράγματος της Λύρας, δεν θα την άκουγε κανένας!
Η απάντηση αυτή ήρθε μετά την προσπάθειά της αρχικά να αποφύγει να μας απαντήσει αν έκανε διάβημα στην Περιφέρεια ΑΜΘ, επικαλούμενη τα σοβαρά προβλήματα που έχουν να αντιμετωπίσουν με την πυρκαγιά. Επειδή επιμείναμε, επισημαίνοντας ότι η Μονάδα Μονάδα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς και Εβρου δεν ασχολήθηκε με την αποκατάσταση της λειτουργίας του φράγματος, μας έδωσε αυτή τη… μνημειώδη απάντηση: γιατί να κάνω διάβημα, αφού δεν θα με άκουγε κανένας!
Ο περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, με τον οποίο επικοινωνήσαμε, δεν αμφισβήτησε την άθλια κατάσταση του φράγματος της Λύρας, όμως εκείνο που τον ένοιαζε ήταν να αποποιηθεί των ευθυνών του για το ξέσπασμα της καταστροφικής πυρκαγιάς.
Παραδέχτηκε ότι η κατάσταση του φράγματος της Λύρας είναι άθλια, αποδίδοντας το γεγονός στην ηλικία του (ό,τι παλιώνει δεν το συντηρούμε, δεν το επισκευάζουμε ή δεν το αντικαθιστούμε!). Οταν του επισημάναμε ότι και η Περιφέρεια φέρει μεγάλες ευθύνες για το ξέσπασμα της καταστροφικής πυρκαγιάς, ισχυρίστηκε ότι το ΕΠΔΛΣ δεν έχει καθαριστεί εδώ και χρόνια, αλλά αυτό δεν μπορεί να το πει δημόσια τη στιγμή που δίνεται η μάχη για να σταματήσει η φωτιά!
Δεν υιοθετούμε τον ισχυρισμό του περιφερειάρχη για μη καθαρισμό του ΕΠΔΛΣ. Προλάβαμε και μιλήσαμε με την α/α Δασάρχη Σουφλίου και μας ανέφερε ότι μέσω της υλοτομίας έγιναν συστηματικοί καθαρισμοί στο δάσος. Ερευνούμε το ζήτημα και θα επανέλθουμε.
Ρωτήσαμε υπηρεσιακό παράγοντα του πρώην Φορέα Διαχείρισης του ΕΠΔΛΣ, αν η φωτιά προκλήθηκε πάλι από βολές της 7ης Ταξιαρχίας ή από καλώδια, μετασχηματιστές και πυλώνες της ΔΕΗ. Μας απάντησε ότι η φωτιά ξεκίνησε σε σημείο που είναι μέσα στο ΕΠΔΛΣ και στα σύνορα με το φράγμα της Λύρας, πιθανόν από σπασμένο γυαλί. Δεν θέλησε, όμως, να πει τίποτα περισσότερο για την κατάσταση που επικρατούσε στο δάσος.
