Η συμμετοχή χιλιάδων αγροτών στα μπλόκα από την περασμένη Δευτέρα ξάφνιασε και συνάμα τρόμαξε την κυβέρνηση της ΝΔ. Γι’ αυτό και δεν περίμενε να περάσει αυτή η βδομάδα για να εξαγγείλει τα μέτρα-ψίχουλα προκειμένου να διευκολυνθούν οι γαλάζιοι αγροτοσυνδικαλιστές στο μανιπουλάρισμα των αγροτών με στόχο την αποκλιμάκωση των κινητοποιήσεων.
Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν υπάρχουν τα δεδομένα προκειμένου να εκτιμήσουμε αν οι γαλάζιοι αγροτοσυνδικαλιστές και οι εκπρόσωποι των Ενώσεων Νέων Αγροτών (ΕΝΑ), που παίρνουν μέρος σ’ αυτές τις κινητοποιήσεις και προσπαθούν να τους βάλουν τη σφραγίδα τους, θα επιχειρήσουν άμεσα την αποκλιμάκωση των κινητοποιήσεων και κατά πόσο θα πετύχουν το στόχο τους. Τις επόμενες μέρες θα είμαστε σε θέση να αποτιμήσουμε και άλλες πλευρές αυτού του κινήματος, όπως για παράδειγμα αν οι φτωχοί αγρότες των μπλόκων, που πατρονάρονται από τους γαλάζιους σγροτοπατέρες και τους εκπροσώπους των ΕΝΑ, τους ξεπεράσουν και τρίψουν στη μούρη του Σ. Χατζηγάκη το πακέτο των 500 εκατ. ευρώ, συνεχίζοντας τον αγώνα τους και διεκδικώντας ουσιαστικές παραχωρήσεις από την κυβέρνηση.
Πρέπει να επισημάνουμε, χωρίς αυτό να αποτελεί το κύριο σημείο διαφωνίας μας, ότι ο Σ. Χατζηγάκης, μολονότι ρωτήθηκε, δεν απάντησε πώς θα μεθοδευτεί η καταβολή των 425 εκατ. ευρώ από τον ΕΛΓΑ. Θα δοθεί, για παράδειγμα, ως απώλεια κεφαλαίου; Απ’ όσα γνωρίζουμε, μέχρι την Τετάρτη που ψηφίστηκε μια νέα διάταξη για τον ΕΛΓΑ, αυτός δεν αποζημιώνει τους αγρότες για απώλεια παραγωγής. Μόνο η ΠΣΕΑ αποζημιώνει απώλεια παραγωγής λόγω καταστροφής του φυτικού και ζωικού κεφαλαίου, που όμως δεν ισχύει στην περίπτωση των δημητριακών και του σύσπορου βαμβακιού, που ανήκουν στην κατηγορία των μονοετών καλλιεργειών. Και εάν ίσχυε, θα απαιτούνταν χρόνος για να αποζημιωθούν οι αγρότες. Αν αυτά ισχύουν ακόμη, δεν θα απαιτηθεί ένα χρονικό διάστημα για να πάρουν αυτά έστω τα ψίχουλα οι αγρότες; Γιατί δεν βγαίνει η κυβέρνηση να το πει καθαρά στους αγρότες για να κάνουν κι αυτοί το κουμάντο τους;
Ποιες είναι οι αιτίες που γέννησαν αυτό το μαζικό κίνημα των αγροτών, που είχαμε να δούμε εδώ και χρόνια; Δεν είναι η πρώτη φορά που αναφερόμαστε στις αιτίες κατρακυλίσματος των τιμών των αγροτικών προϊόντων-εμπορευμάτων, τόσο στις χώρες του λεγόμενου τρίτου κόσμου (όπου η παραγωγή αγροτικών προϊόντων-πρώτων υλών για τη βιομηχανική παραγωγή αποτελεί μια από τις κύριες δραστηριότητες) όσο και στις χώρες της ΕΕ που έχουν και αγροτική παραγωγή. Είναι χρήσιμο να επανέλθουμε, γιατί η κυβέρνηση της ΝΔ προσπαθεί να εμφανίσει το κατρακύλισμα των τιμών των αγροτικών προϊόντων κατά το 2008 ως συγκυριακό φαινόμενο.
Οι κυβερνήσεις των χωρών της ΕΕ, που λειτουργούν για την εξυπηρέτηση του κεφαλαίου, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ‘80 με τις πολιτικές τους φρόντιζαν για την παραμονή στις περιφέρειές τους ενός τμήματος αγροτοεργατών, προκειμένου να έχουν παράλληλη δραστηριότητα στο χωράφι και στο εργοστάσιο. Για να το πετύχουν αυτό, εκτός των άλλων, κρατούσαν συνδεδεμένη την κοινοτική ενίσχυση με την παραγωγή των αγροτικών προϊόντων. Ακόμη, οι χώρες της ΕΕ είχαν βάλει ποσοτικούς περιορισμούς (ποσοστώσεις) στις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων, όπως και δασμούς, προκειμένου να στηρίξουν την αγροτική τους παραγωγή.
Από τις αρχές όμως της δεκαετίας του ’90, κυβερνήσεις και Κομισάριοι άλλαξαν τη στρατηγική τους. Συγκεκριμένα, άρχισαν σταδιακά να αποδεσμεύουν τις κοινοτικές ενισχύσεις από την παραγωγή των αγροτικών προϊόντων, μέχρι που φτάσαμε στην μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) του 2003, με την οποία έγινε πλήρης αποδέσμευση των κοινοτικών ενισχύσεων από την παραγωγή στη συντριπτική πλειοψηφία των αγροτικών προϊόντων. Παράλληλα, την ίδια περίοδο και ιδιαίτερα από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, γενικεύεται το φαινόμενο της κατάργησης των ποσοστώσεων και των δασμών στα εισαγόμενα από τρίτες χώρες (εκτός ΕΕ) αγροτικά προϊόντα.
Ποιες ήταν οι επιπτώσεις αυτών των οικονομικών πολιτικών; Ηταν η δραστική μείωση της παραγωγής και των καλλιεργούμενων εκτάσεων στον καπνό, τα τεύτλα, το βαμβάκι και άλλα προϊόντα. Ηταν ακόμη η κατρακύλα των τιμών που εισέπραξαν οι αγρότες το 2006 και το 2008. Το 2007 και στις αρχές του 2008 είχαν αυξηθεί οι τιμές παραγωγού στα δημητριακά και ιδι-αίτερα στα σιτηρά. Ηταν μια αύξηση καθαρά συγκυριακή, οφειλόμενη στις μειωμένες παραγωγές και κατά συνέπεια εξαγωγές σιτοπαραγωγικών χωρών όπως η Ουκρανία, που είχαν οδηγήσει στην πρόσκαιρη άνοδο των διεθνών τιμών που απολάμβαναν οι αγρότες. Συγκυριακή ήταν η μείωση της παγκόσμιας παραγωγής δημητριακών και συγκυριακό ήταν το «τσίμπημα» των τιμών παραγωγού στα δημητριακά το 2007. Ας μην παγιδεύονται, λοιπόν, οι φτωχοί αγρότες από τις συγκυριακές εξελίξεις και ας βάλουν καλά στο μυαλό τους, ότι η κύρια τάση στις τιμές παραγωγού των αγροτικών προϊόντων (που παράγονται στις χώρες της ΕΕ) θα είναι η διατήρησή τους σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Αυτό επιβάλλει το συμφέρον του μεγάλου κεφαλαίου των ιμπεριαλιστικών κρατών της ΕΕ και ιδιαίτερα της Γαλλίας και της Γερμανίας, που ανοίγει διάπλατα τις αγορές της ΕΕ στα αγροτικά προϊόντα των κρατών του λεγόμενου τρίτου κόσμου, προκειμένου να διεισδύσει στις αγορές τους με βιομηχανικά εμπορεύματα και κεφάλαια και να πάρει όλες τις κρατικές παραγγελίες τους.
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι: Θα ξεπεράσει η φτωχή αγροτιά, για πρώτη φορά, τους γαλάζιους αγροτοπατέρες και τους πλούσιους νέους αγρότες, που προσπαθούν με τις Ενώσεις Νέων Αγροτών να πάρουν την θέση των παλιών αγροτοπατέρων και να ηγηθούν του αγροτικού κινήματος, συνεχίζοντας τον αγώνα για πραγματικές αυξήσεις και για κατάργηση της ΚΑΠ;
