Δύο υπουργοί (Δραγασάκης, Αραχωβίτης) και δύο υφυπουργοί (Πιτσιόρλας, Κόκκαλης) υπέγραψαν στις 15 Φλεβάρη του 2019 μια επαίσχυντη ΚΥΑ (Κοινή Υπουργική Απόφαση), με την οποία μείωσαν δραστικά τα πρόστιμα στους εμπόρους και εισαγωγείς φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Η ΚΥΑ δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 6 Μάρτη (778 Β).
Είναι ευρέως γνωστό, ότι υπάρχει κύκλωμα εμπόρων και εισαγωγέων φυτοπροστατευτικών προϊόντων, που διακινούν τέτοια προϊόντα χωρίς συνταγές, που κάνουν διακίνηση χωρίς να έχουν άδεια λειτουργίας, που διακινούν προϊόντα με υπολείμματα φυτοφαρμάκων υψηλότερα από τα επιτρεπόμενα όρια, που εμπορεύονται προϊόντα ληγμένα κτλ. Η διακίνηση αυτών των φυτοπροστατευτικών προϊόντων προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην αγροτική παραγωγή, αλλά και προβλήματα στη δημόσια υγεία.
Ενώ η κατάσταση που επικρατεί στην αγορά των φυτοπροστατευτικών προϊόντων είναι πολύ σοβαρή και θα έπρεπε να αυστηροποιηθεί τόσο το σύστημα ελέγχου όσο και η επιβολή προστίμων, σε σχέση με τα προβλεπόμενα στο νόμο 4036/2012, έρχεται το κυβερνητικό κουαρτέτο και κάνει το αντίθετο: μειώνει δραστικά τα πρόστιμα!
Ας δούμε αναλυτικά αυτά τα πρόστιμα.
♦ Παράγραφος 3 του άρθρου 1 της ΚΥΑ. Μειώνεται δραστικά το πρόστιμο για τη διακίνηση ληγμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Στην παράγραφο 6 του άρθρου 9 του νόμου 4036/2012 προβλεπόταν πρόστιμο από 1.000 έως 30.000 ευρώ, το οποίο μειώνεται σε 150 έως 10.000 ευρώ!
Η παράγραφος 6 του άρθρου 9 του νόμου 4036 προέβλεπε: «6. Οποιος εισάγει, χρησιμοποιεί για επαγγελματική χρήση, διακινεί, διαθέτει καθ’ οιονδήποτε τρόπο, έστω και δωρεάν, ανταλλάσσει, μεταφέρει φυτοπροστατευτικά προϊόντα πέραν της ημερομηνίας λήξης που αναγράφεται ή προκύπτει από τη συσκευασία ή την ετικέτα, τιμωρείται με πρόστιμο από χίλια (1.000) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ. Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα του προηγούμενου εδαφίου δεσμεύονται και καταστρέφονται, με δαπάνη που βαρύνει αποκλειστικά τον υπεύθυνο για την παράβαση».
Το μέγεθος του προβλεπόμενου προστίμου καταδεικνύει ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με τη διακίνηση και εμπορία ληγμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Η απάντηση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν να μειώσει αυτά τα πρόστιμα, παρά τη σοβαρότητα του προβλήματος για τους αγρότες και τη δημόσια υγεία. Περιττεύει να πούμε ότι οι καπιταλιστές άνοιξαν σαμπάνια, αφού τώρα θα μπορούν ελεύθερα να διακινούν τα ληγμένα, χωρίς ν’ ανησυχούν για το πρόστιμο.
♦ Παράγραφος 3 του άρθρου 2 της ΚΥΑ. Μειώνονται δραστικά τα πρόστιμα για πολύ σοβαρές παραβάσεις που αφορούν τη διακίνηση προϊόντων με υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων πάνω από τα επιτρεπτά όρια.
Τα πρόστιμα αυτά προβλέπονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 13 του νόμου 4036/2012, η οποία έχει ως εξής: «1. Σε όποιον παράγει, εισάγει ή εξάγει φυτικά προϊόντα ή προϊόντα πρώτης μεταποίησης που φέρουν υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων υψηλότερα από τα ανώτατα επιτρεπτά όρια, όπως αυτά ορίζονται στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια (1.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ και τα φυτικά προϊόντα δεσμεύονται. Οι προκαλούμενες δαπάνες βαρύνουν τον υπεύθυνο για την παράβαση. Επόμενη διάθεση στην αγορά παρτίδας φυτικών προϊόντων ιδίας προέλευσης επιτρέπεται μόνο εφόσον προηγηθεί έλεγχος υπολειμμάτων από την Αρμόδια Αρχή και διαπιστωθεί ότι τα υπολείμματα δεν υπερβαίνουν τα ανώτατα επιτρεπτά όρια όπως αυτά ορίζονται στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005. Αν διατεθούν προϊόντα στην αγορά πριν προηγηθεί επαναληπτικός έλεγχος υπολειμμάτων επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια (1.000) έως εξήντα χιλιάδες (60.000) ευρώ».
Η πρόβλεψη για πρόστιμα που φτάνουν ακόμα και τα 50.000 ευρώ δείχνει τη σοβαρότητα της παράβασης. Κι έρχονται οι συριζαίοι και ανερυθρίαστα μειώνουν το πρόστιμο στο πεντακοσάρικο ως ελάχιστο και στα 10.000 ευρώ μέγιστο (πέντε φορές χαμηλότερο απ’ αυτό που προβλεπόταν ως τώρα)! Η δεύτερη περίπτωση της ίδιας παραγράφου προέβλεπε πρόστιμο από 1.000 έως 60.000 ευρώ για ν’ αποτρέψει τη διάθεση προϊόντων πριν πραγματοποιηθεί επαναληπτικός έλεγχος. Οι κύριοι αυτοί μειώνουν και αυτό το πρόστιμο σε 500 ευρώ ελάχιστο μέχρι 20.000 ευρώ μέγιστο (τρεις φορές χαμηλότερο απ’ αυτό που προβλεπόταν ως τώρα)!
Είναι σαν να κλείνουν το μάτι στους καπιταλιστές να διακινούν προϊόντα με υπολείμματα φυτοφαρμάκων χωρίς να φοβούνται τα πρόστιμα, τα οποία στην πράξη θα είναι γελοία. Αν υπήρχε μια πιθανότητα, η απειλή υψηλών προστίμων να λειτουργήσει αποτρεπτικά, καθιστώντας τους καπιταλιστές προσεκτικούς, οι συριζαίοι φροντίζουν να την εξαφανίσουν.
♦ Παράγραφος 3 του άρθρου 2. Μειώνονται δραστικά τα πρόστιμα για όσους αρνούνται ή εμποδίζουν τους ελέγχους για ύπαρξη υπολειμμάτων.
Η υπάρχουσα διάταξη (παράγραφος 4 του άρθρου 13 του νόμου 4036/2012) προέβλεπε: «4. Σε όποιον αρνείται ή παρακωλύει καθ’ οιονδήποτε τρόπο τη διενέργεια των ελέγχων από τα εξουσιοδοτημένα ελεγκτικά όργανα ή αρνείται την παροχή στοιχείων και πληροφοριών ή παρέχει ψευδή στοιχεία και πληροφορίες ή αποκρύπτει στοιχεία και πληροφορίες σχετικά με τον έλεγχο υπολειμμάτων επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια (1.000) έως εξήντα χιλιάδες (60.000) ευρώ».
Το συριζαϊκό κουαρτέτο υπηρετών του κεφαλαίου μειώνει εξοργιστικά τα προβλεπόμενα πρόστιμα σε 1.000 ελάχιστο έως 10.000 ευρώ μέγιστο (έξι φορές κάτω)! Ετσι, οι καπιταλιστές παίρνουν το μήνυμα ότι μπορούν να «γράφουν» κανονικά τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και να αρνούνται τους ελέγχους, πληρώνοντας ένα χιλιάρικο (στην πράξη αυτή θα είναι η ταρίφα για την πλειοψηφία των περιπτώσεων). Μπορείτε να καταλάβετε τι θα σήμαινε για έναν καπιταλιστή, που εν γνώσει του διακινεί προϊόντα με υπολείμματα πάνω από το κανονικό, να του δεσμεύσουν μια παρτίδα μερικών χιλιάδων τόνων. Και δέκα χιλιάρικα (το ανώτατο) πρόστιμο να πληρώσει, πάλι κέρδος θα έχει.
♦ Ακόμα, με το άρθρο 3 της ΚΥΑ τροποποιούν 10 παραγράφους του άρθρου 45 του νόμου 4036/2012. Ο χώρος δεν επιτρέπει να αναφερθούμε αναλυτικά σ’ αυτές τις μειώσεις προστίμων, αλλά στην ιστοσελίδα μας θα ανεβάσουμε και τις δύο διατάξεις (το άρθρο 45 του νόμου 4036 και την περιβόητη ΚΥΑ του συριζαίικου κουαρτέτου), για να μπορεί ο αναγνώστης να κάνει μόνος του τις συγκρίσεις.
Η εν λόγω ΚΥΑ δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία. Εχουν προηγηθεί οι προσπάθειες του πρώην υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Β. Αποστόλου να νομιμοποιήσει την κυκλοφορία και εμπορία ληγμένων γεωργικών φυτοπροστατευτικών προϊόντων, οι οποίες έπεσαν στο κενό μετά από έντονες αντιδράσεις φορέων.
Ο Αποστόλου προσπάθησε για πρώτη φορά να νομιμοποιήσει τη διακίνηση και εμπορία «φυτοπροστατευτικών προϊόντων» με διάταξη που εισήγαγε με την παράγραφο 4 του άρθρου 18 του νομοσχεδίου για τους βοσκότοπους (μετέπειτα νόμος 4351/2015). Η διάταξη αυτή πέρασε από πολλά κύματα. Αλλιώς εισήχθη όταν το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή, αλλιώς διαμορφώθηκε κατά τη συζήτηση στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής. Την παραθέτουμε όπως διαμορφώθηκε στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου:
4. Η παρ. 6 του άρθρου 9 του ν. 4036/2012 αντικαθίσταται ως εξής:
«6. Οποιος εισάγει, χρησιμοποιεί για επαγγελματική χρήση, διακινεί, διαθέτει καθ’ οιονδήποτε τρόπο, έστω και δωρεάν, ανταλλάσσει, μεταφέρει φυτοπροστατευτικά προϊόντα πέραν της ημερομηνίας λήξης που αναγράφεται ή προκύπτει από τη συσκευασία ή την ετικέτα, τα οποία εμφανίζουν μη επιτρεπτές αποκλίσεις στην εγγυημένη σύνθεση ή στις φυσικοχημικές ιδιότητές τους σε σχέση με τις οριζόμενες στο φάκελο που αφορά στην άδεια που χορηγήθηκε για τη διάθεσή τους στην αγορά, τιμωρείται με πρόστιμο από χίλια (1.000) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ. Τα ακατάλληλα φυτοπροστατευτικά προϊόντα δεσμεύονται και καταστρέφονται, με δαπάνη που βαρύνει αποκλειστικά τον υπεύθυνο για την παράβαση. Τα καταστήματα εμπορίας γεωργικών φαρμάκων μπορούν εντός δύο (2) μηνών μετά την ημερομηνία λήξης, σε συνεννόηση με τον προμηθευτή, να αποστέλλουν τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα των οποίων έχει παρέλθει η ημερομηνία λήξης και η ποσότητα των οποίων υπερβαίνει το 30% της συνολικά αγορασθείσας ποσότητας της συγκεκριμένης παρτίδας του προς έλεγχο προϊόντος, στον προμηθευτή τους με σκοπό τον επανέλεγχο. Μέχρι την αποστολή τα προϊόντα αποθηκεύονται στο κατάστημα, δεν διατίθενται προς πώληση και δεν επιβάλλονται διοικητικές ή ποινικές κυρώσεις κατά τη διάρκεια ελέγχου. Ο προμηθευτής τους οφείλει να επανελέγξει την ύπαρξη των αρχικών προδιαγραφών έγκρισης των προϊόντων εντός τριών (3) μηνών από την παραλαβή τους και να αναγράψει επί της συσκευασίας ή της ετικέτας τους νέα ημερομηνία λήξης για κανονικές συνθήκες αποθήκευσης για όσα προϊόντα πληρούν τις προϋποθέσεις της αρχικής έγκρισης. Η ημερομηνία αυτή αναγράφεται με τον ίδιο τρόπο που είχε αναγραφεί η αρχική και λαμβάνεται μέριμνα ώστε να διατηρούνται ταυτόχρονα και οι αρχικές ενδείξεις. Η διάθεση στην αγορά μετά τον επανέλεγχο επιτρέπεται αποκλειστικά από το κατάστημα εμπορίας γεωργικών φαρμάκων που τα απέστειλε».
Ο Αποστόλου δέχτηκε μεγάλο «πρεσάρισμα», μέσα και έξω από τη Βουλή, και αναγκάστηκε να μαζέψει τη διάταξη που επέτρεπε ευθέως την εμπορία και χρήση ληγμένων «φυτοπροστατευτικών προϊόντων». Αφησε, όμως, ένα παράθυρο. Στην Ολομέλεια της Βουλής, η διάταξη του άρθρου 18 παρ. 4 του νόμου 4351 διαμορφώθηκε ως εξής:
4. Η παρ. 6 του άρθρου 9 του ν. 4036/2012 αντικαθίσταται ως εξής:
«6. Οποιος εισάγει, χρησιμοποιεί για επαγγελματική χρήση, διακινεί, διαθέτει καθ’ οιονδήποτε τρόπο, έστω και δωρεάν, ανταλλάσσει, μεταφέρει φυτοπροστατευτικά προϊόντα πέραν της ημερομηνίας λήξης που αναγράφεται ή προκύπτει από τη συσκευασία ή την ετικέτα, τα οποία εμφανίζουν μη επιτρεπτές αποκλίσεις στην εγγυημένη σύνθεση ή στις φυσικοχημικές ιδιότητές τους σε σχέση με τις οριζόμενες στο φάκελο που αφορά στην άδεια που χορηγήθηκε για τη διάθεσή τους στην αγορά, τιμωρείται με πρόστιμο από χίλια (1.000) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ. Τα ακατάλληλα φυτοπροστατευτικά προϊόντα δεσμεύονται και καταστρέφονται, με δαπάνη που βαρύνει αποκλειστικά τον υπεύθυνο για την παράβαση».
Το παράθυρο βρίσκεται στην πρόταση «τα οποία εμφανίζουν μη επιτρεπτές αποκλίσεις στην εγγυημένη σύνθεση ή στις φυσικοχημικές ιδιότητές τους σε σχέση με τις εμφανιζόμενες στο φάκελο που αφορά την άδεια που χορηγήθηκε για την διάθεσή τους στην αγορά». Μόνο σ’ αυτή την περίπτωση απαγορεύτηκε η χρήση των ληγμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
Μετά από δύο χρόνια, ο Αποστόλου αναγκάστηκε να καταργήσει και αυτό το παράθυρο, με την παράγραφο 4 του άρθρου 14 του νόμου 4492/2017 (για τα νωπά και ευαλλοίωτα προϊόντα), που προέβλεπε:
«6. Οποιος εισάγει, χρησιμοποιεί για επαγγελματική χρήση, διακινεί, διαθέτει καθ’ οιονδήποτε τρόπο, έστω και δωρεάν, ανταλλάσσει, μεταφέρει φυτοπροστατευτικά προϊόντα πέραν της ημερομηνίας λήξης που αναγράφεται ή προκύπτει από τη συσκευασία ή την ετικέτα, τιμωρείται με πρόστιμο από χίλια (1.000) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ. Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα του προηγούμενου εδαφίου δεσμεύονται και καταστρέφονται, με δαπάνη που βαρύνει αποκλειστικά τον υπεύθυνο για την παράβαση».
Αυτό που δεν κατάφερε να πετύχει ο Αποστόλου, έρχεται να υλοποιήσει τώρα το κουαρτέτο των Δραγασάκη, Αραχωβίτη, Πιτσιόρλα, Κόκκαλη. Η διαχρονική επιμονή των συριζαίων να μειώσουν αυτά τα πρόστιμα και να μη διστάζουν να το κάνουν ακόμα και σε προεκλογική περίοδο, δεν αφήνει καμιά αμφιβολία για τις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει έναντι συγκεκριμένων καπιταλιστικών συμφερόντων.
