Κατά 555 λιγότερες είναι οι θέσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, που θα διεκδικήσουν φέτος οι υποψήφιοι. Αριθμός όχι ευκαταφρόνητος, αλλά ούτε και τόσο συνταρακτικός που να ακυρώνει την ψευδαίσθηση για πανεπιστημιακές σπουδές. Το υπουργείο Παιδείας επέλεξε να κρατήσει κάπως τα προσχήματα, διατηρώντας περίπου στο ίδιο ύψος με πέρυσι τον κλειστό αριθμό εισακτέων (77.415 φέτος, 77.970 πέρυσι), επιδιώκοντας να μην προκαλέσει την εργαζόμενη κοινωνία και τους νέους που έχουν τραβήξει μεγάλα ζόρια τη σχολική χρονιά που διανύουμε, λόγω πανδημίας και τηλεκπαίδευσης.
Επέλεξε αυτήν την τακτική καθαρά ύπουλα και υποκριτικά, αφού κρατά τη σπάθα της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, που θα πετσοκόψει πάνω από 25.000 υποψήφιους, κάνοντας πράξη τον διακαή πόθο του αστισμού να βάλει δραστικότατο φραγμό στην ιστορικά διαμορφωμένη τάση της ελληνικής εργαζόμενης κοινωνίας και της νεολαίας για πανεπιστημιακές σπουδές. Γι’ αυτό μιλούμε για ψευδαίσθηση πανεπιστημιακών σπουδών, καθώς ο αριθμός εισακτέων είναι καθαρά εικονικός.
Νumerus clausus
Ο κλειστός αριθμός εισακτέων (numerus clausus) ήταν και είναι, βεβαίως, το βαρύ πυροβολικό σε αυτήν την κατεύθυνση. Κατά καιρούς συμπληρώθηκε και με άλλους κόφτες, όπως π.χ. τη βάση του 10, ως οριζόντιο μέτρο, που επέβαλε η Μαριέττα Γιαννάκου, αφήνοντας εκτός ΑΕΙ πάνω από 60.000 υποψήφιους και απειλώντας με λουκέτο πολλά περιφερειακά ιδρύματα, ιδίως ΤΕΙ.
Το καταστροφικό αυτό μέτρο, που «κυνήγησε» πολιτικά τη Γιαννάκου, αναγκάστηκε να το καταργήσει το ΠΑΣΟΚ, με υπουργό Παιδείας τη φράου Αννα Διαμαντοππούλου, αφού ξεσήκωσε μεγάλες αντιδράσεις, ανοίγοντας απειλητικό ρήγμα για την υπόσταση της κυβέρνησης στην εργαζόμενη κοινωνία. Ετσι, φθάσαμε το 2010-2011 να έχουμε αριθμό εισακτέων 84.690. Τη μνημονιακή δεκαετία, ο αριθμός αυτός έβαινε μειούμενος (το 2011-2012 κατέβηκε απότομα στους 74.440, απώλεια δηλαδή 10.250 θέσεων), για να συνεχίσει μετά το 2011-2012 με μικρές αυξομειώσεις που κατέληξαν το 2016-2017 σε αριθμό εισακτέων κάτω και από 70.000.
Ακόμη, όμως, κι αν καταργήθηκε αυτό το άκρως εχθρικό προς τους μαθητές μέτρο, επινοήθηκαν άλλα τεχνάσματα ανακοπής της ροής προς την τριτοβάθμια εκπαίδευση, όπως η Τράπεζα Θεμάτων, οι συνεχείς αλλαγές στο Λύκειο με επιβολή επιπλέον ταξικών φραγμών, που δυσκόλευαν την προαγωγή και απόλυση των μαθητών, και βεβαίως η καθιέρωση των θεμάτων διαβαθμισμένης δυσκολίας στις πανελλαδικές εξετάσεις.
Από το 2017-2018, ο ΣΥΡΙΖΑ, έχοντας ανάγκη τις δημαγωγικές κινήσεις που θα τον διαφοροποιούσαν από τη διακυβέρνηση της Δεξιάς χωρίς, όμως, να ακυρώνουν την πολιτική του στα ουσιώδη ζητήματα της οικονομίας και της πολιτικής, στα οποία ακολουθούσε την ίδια αντεργατική μνημονιακή πολιτική, άρχισε να αυξάνει σταδιακά τον κλειστό αριθμό εισακτέων, καταργώντας και την Τράπεζα Θεμάτων. Λίγο πριν από το τέλος της κυβερνητικής του θητείας, ανακοίνωσε αριθμό εισακτέων 78.335 για την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά 2019-2020, που συνόδευε με την καρικατούρα της «ελεύθερης πρόσβασης», την οποία, όμως, συμπλήρωνε με διπλές ουσιαστικά πανελλαδικές εξετάσεις (μία για την απόκτηση του «αναβαθμισμένου» απολυτήριου του Λυκείου και μία στα τέσσερα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα για την εισαγωγή στα ΑΕΙ), διατηρώντας -όπως έλεγε ο Γαβρόγλου- τον numerus clausus για τις σχολές υψηλής ζήτησης.
Τον αριθμό αυτόν (78.335) άρχισε να ροκανίζει σιγά-σιγά η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Το 2020-2021 τον μείωσε κατά 365 θέσεις (77.970 θέσεις) και φέτος κατά 555 θέσεις.
Κοπτοραπτική
Η Κεραμέως, λοιπόν, ανακοίνωσε αριθμό εισακτέων 77.415, ο οποίος είναι αποτέλεσμα και μιας εσωτερικής κοπτοραπτικής.
Τρία περιφερειακά Πανεπιστήμια (Δημοκρίτειο, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας) είχαν αύξηση αριθμού εισακτέων, ενώ τα υπόλοιπα είχαν μειώσεις, με τις μεγαλύτερες να υφίστανται το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθήνας.
Τη μεγαλύτερη μείωση στον αριθμό εισακτέων, όμως, υπέστη το Πανεπιστήμιο Πατρών, στο οποίο οι θέσεις από 7.020 πέρυσι κατέβηκαν στις 6.283 (-737 θέσεις), ενώ τέσσερα τμήματά του έχουν μηδενικούς εισακτέους, δηλαδή έβαλαν λουκέτο (Γεωπονίας, Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων, Επιστήμης Βιοσυστημάτων και Γεωργικής Μηχανικής και Μουσειολογίας).
Η κοπτοραπτική συνεχίστηκε και εντός των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Ως γενική τάση σημειώνουμε: τη διατήρηση των θέσεων στις υψηλόβαθμες και περιζήτητες σχολές (Ιατρικές, Νομικές, Πολυτεχνεία), που βγήκαν αλώβητες (εξαίρεση η Νομική Αθήνας που έχει μείωση 35 θέσεις και η Νομική Κομοτινής που κέρδισε 29 θέσεις). Την απώλεια θέσεων στις καθηγητικές σχολές, με εξαιρέσεις (π.χ. Πανεπιστήμια Ιωαννίνων και Κρήτης), που αντικατοπτρίζει την ανύπαρκτη σχεδόν πολιτική διορισμών στην εκπαίδευση. Μειώσεις θέσεων σε σχολές μεσαίας και χαμηλής βαθμολογίας. Αύξηση θέσεων σε περιφερειακά πανεπιστημιακά ιδρύματα, στις περιοχές που παίζονται πολιτικά παιχνίδια ενίσχυσης κυρίως του εθνικισμού (Δημοκρίτειο, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας που απορρόφησε και το πρώην ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας). Αύξηση θέσεων εκεί που υπάρχει μεγάλη διασπορά τμημάτων στα νησιά (Πανεπιστήμιο Αγαίου) για τους ίδιους λόγους «εθνικής πολιτικής» και υπό τον κίνδυνο να κλείσουν πολλά τμήματα (https://edu.klimaka.gr/panelladikes/exetaseis/424-arithmos-eisaktewn-panelladikes-exetaseis).
Αλλά ακόμη και εκεί που ο αριθμός εισακτέων διατηρήθηκε ο ίδιος με πέρυσι ή αυξήθηκε επιλεκτικά, τίποτε δεν είναι δεδομένο, καθώς όπως είπαμε καραδοκεί η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής.
Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής
Εισαγωγικά θυμίζουμε τα εξής:
Σύμφωνα με το νόμο Κεραμέως (νόμος 4777/17-2-2021, άρθρο 4Β), προϋπόθεση για να συμμετάσχει κάποιος υποψήφιος στη διαδικασία επιλογής για τις σχολές και τα τμήματα των Πανεπιστημίων είναι η επίτευξη στις πανελλαδικές εξετάσεις βαθμολογικής επίδοσης ίσης ή μεγαλύτερης από την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) ανά σχολή ή τμήμα ή εισαγωγική κατεύθυνση.
Δηλαδή για να έχει δικαίωμα ο υποψήφιος να συμπληρώσει ακόμη και το μηχανογραφικό δελτίο, θα πρέπει οπωσδήποτε να έχει σημειώσει βαθμολογική επίδοση στις πανελλαδικές εξετάσεις τουλάχιστον ίση με την ΕΒΕ ανά σχολή ή τμήμα ή εισαγωγική κατεύθυνση.
Η ΕΒΕ διαμορφώνεται από το μέσο όρο των μέσων όρων των βαθμολογικών επιδόσεων των υποψήφιων στα τέσσερα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα ανά επιστημονικό πεδίο, ο οποίος πολλαπλασιάζεται με συντελεστή που καθορίζεται από τα Ιδρύματα. Ο συντελεστής βρίσκεται εντός του διαστήματος ελάχιστης και μέγιστης τιμής, που έχει διαμορφωθεί στο εύρος μεταξύ 0,80% και 1,20%, ενώ ως ελάχιστη και μέγιστη τιμή του συντελεστή της ΕΒΕ των ειδικών μαθημάτων ή πρακτικών δοκιμασιών έχουν οριστεί οι τιμές 0,70% και 1,10% αντιστοίχως.
Κοντολογίς, ένας αριθμός υποψήφιων, ευθύς εξαρχής, θα εμποδίζεται ακόμη και να προσεγγίσει τις πόρτες των ΑΕΙ, κάτι που δεν ίσχυε μέχρι πριν την ψήφιση του νόμου, καθώς δικαίωμα συμπλήρωσης μηχανογραφικού είχαν όλοι οι απόφοιτοι της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και αυτό τους παρείχε την ευκαιρία να μπουν ίσως σε κάποιο τμήμα -ειδικά τμήμα ΤΕΙ-, που στο μέλλον μπορεί να τους έδινε κάποια δυνατότητα επαγγελματικής αποκατάστασης.
Ακόμα και στην περίπτωση της βάσης του 10, του νόμου Γιαννάκου, ο αριθμός των υποψήφιων που έμενε εκτός πανεπιστημιακών ιδρυμάτων εξαρτώταν ευθέως από τη δυσκολία των θεμάτων (θεωρητικά όλοι οι υποψήφιοι θα μπορούσαν να την υπερβούν και να υποβάλουν μηχανογραφικό δελτίο). Τώρα, όμως, ο νόμος Κεραμέως θα πετά εκτός κάθε χρόνο, έναν σημαντικό αριθμό υποψήφιων, καθώς πάντοτε κάποιοι θα συγκεντρώνουν βαθμολογία κάτω από το μέση επίδοση.
Κατ’ αναλογίαν, η φιλοσοφία της διάταξης αυτής, ταιριάζει με αυτά που έκανε ο Κούλης όταν ήταν υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης σχετικά με την αξιολόγηση των δημόσιων υπαλλήλων, προδικάζοντας σταθερή ποσόστωση στους υπάλληλους που περνούσαν τον «πήχη» και σε αυτούς που «πάτωναν», με την βεβαιότητα να απολυθούν.
Στο άρθρο μας με τίτλο Αν οι μαθητές ήξεραν τι τους περιμένει…, στις 31 Μαρτίου του 2021, σημειώναμε τα εξής:
Οπως θα δείξουμε αμέσως παρακάτω, ο αριθμός των απόφοιτων της δευτεροβάθμιας που θα αποκλειστεί ευθύς εξαρχής από οποιαδήποτε δυνατότητα επιλογής είναι πολύ μεγάλος.
Για τους υπολογισμούς μας χρησιμοποιήσαμε τα στατιστικά στοιχεία των πανελλαδικών εξετάσεων του σχολικού έτους 2019-2020, που δημοσίευσε το υπουργείο Παιδείας. Με προσέγγιση 2 δεκαδικών ψηφίων καταρτίσαμε τον πίνακα 1:
Για να υπολογίσουμε, για παράδειγμα, το Μ.Ο. 11,39 των Θετικών Σπουδών, βρήκαμε τους μέσους όρους των βαθμών όλων των υποψήφιων σε κάθε μάθημα, όπως φαίνεται στον πίνακα 2. Την ίδια πρακτική ακολουθήσαμε και για να εξάγουμε τους μέσους όρους των βαθμών σε κάθε μάθημα όλων των υποψήφιων των υπόλοιπων επιστημονικών πεδίων:
Στο σημείο αυτό θα κάνουμε ορισμένες παρατηρήσεις:
-
- Για τους μέσους όρους δεν χρησιμοποιούνται οι συντελεστές βαρύτητας κάθε μαθήματος, οι οποίοι επανήλθαν για τις εξετάσεις του 2021, αλλά θα χρησιμοποιηθούν μόνο για τον υπολογισμό των μορίων των υποψήφιων, αφού πρώτα αυτοί αποκτήσουν δικαίωμα να υποβάλουν μηχανογραφικό.
- Στον πίνακα 1 υπολογίσαμε την ΕΒΕ με τον ελάχιστο συντελεστή 0,8 που είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα επιλέξουν ορισμένα όχι και τόσο δημοφιλή τμήματα, πρώην ΤΕΙ, που ανησυχούν ότι θα μείνουν χωρίς φοιτητές και θα κλείσουν, και με τον μέγιστο συντελεστή 1,2 την ΕΒΕ που θα επιλέξουν κατά πάσα πιθανότητα τα κορυφαία πολυζήτητα τμήματα κάθε πεδίου, όπως Ιατρικές, Νομικές, Πολυτεχνικές Σχολές, ικανοποιώντας έτσι το χρόνιο αίτημα της πανεπιστημιακής ελίτ που ζητάει πλήρη αντιστοίχιση των αριθμού των αποφοίτων των σχολών με τις ανάγκες της καπιταλιστικής αγοράς (οι τεράστιες ανάγκες του ΕΣΥ σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, η αδήριτη ανάγκη για μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών, ώστε να πάρει σάρκα και οστά το δίκαιο αίτημά τους για σπάσιμο των πολυπληθών τμημάτων των μαθητών, είναι δυο μόνο παραδείγματα, που έφερε στο προσκήνιο με ιδιαίτερα απαιτητικό τρόπο η πανδημία και τα οποία υπογραμμίζουν την αντιδραστικότητα του αντικοινωνικού και έξω από τα εργατικά συμφέροντα αιτήματος του πανεπιστημιακού κατεστημένου).
Σημείωση: Ως προς τον ορισμό αυτών των συντελεστών από τα Ιδρύματα δικαιωθήκαμε στις προβλέψεις μας. Οι υψηλόβαθμες σχολές και αυτές που τα τελευταία χρόνια αποτελούν δημοφιλείς επιλογές των υποψήφιων (π.χ. Χρηματοοικονομικά), επέλεξαν τον μέγιστο συντελεστή 1,20, κάποιες για να μη χάσουν εισακτέους αλλά και για να διατηρήσουν το κύρος τους κινήθηκαν λίγο πάνω από το 1,00, ενώ τα τμήματα που φοβήθηκαν ότι θα χάσουν εισακτέους, με κίνδυνο να κλείσουν στο μέλλον, διάλεξαν τον κατώτερο συντελεστή 0.80.
Ανατρέχοντας και πάλι στους πίνακες από τις περσινές πανελλαδικές εξετάσεις, εύκολα βρίσκουμε πόσοι υποψήφιοι δεν θα είχαν δικαίωμα υποβολής μηχανογραφικού δελτίου (αν ο νόμος ίσχυε την περσινή χρονιά!).
Συμπεράσματα
-
- 24.491 μαθητές (ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό 34,4%) δεν μπορούν καν να θεωρηθούν υποψήφιοι επιλογής για τα ΑΕΙ, ακόμη και αν θεωρήσουμε ότι όλες οι σχολές και τα τμήματα έχουν επιλέξει τον κατώτατο συντελεστή 0,80. Δεν μπορούν δηλαδή να υποβάλουν κανένα μηχανογραφικό και μια κι έξω παίρνουν την άγουσα είτε για τα ΙΕΚ είτε για τις διετείς επαγγελματικές σχολές κατάρτισης είτε θα πυκνώσουν τη στρατιά των ανέργων, προσδοκώντας να ενταχθούν μετά χιλίων βασάνων στην αγορά εργασίας.
Βεβαίως, οι πιο εύποροι μπορούν να αγοράσουν «πτυχίο» από κάποιο κολλέγιο, καθώς για την εγγραφή σε αυτά τα μαγαζιά των εμπόρων της γνώσης, δεν απαιτούνται οι σκληρές διαδικασίες αξιολόγησης-εξετάσεων που εφαρμόζονται για την εισαγωγή στα δημόσια Πανεπιστήμια. Αλλωστε, η Κεραμέως έχει φροντίσει να εξομοιώσει τα «πτυχία» τους με τα πτυχία των δημόσιων Πανεπιστημίων, ξηλώνοντας βήμα-βήμα το άρθρο 16 του Συντάγματος.
-
- Στον αριθμό αυτών που έτσι κι αλλιώς αποκλείονται από κάθε διαδικασία επιλογής θα προστεθούν και οι υποψήφιοι που δεν θα πετύχουν την εισαγωγή τους στα ΑΕΙ, επειδή η βαθμολογία τους μπορεί να είναι μεν ίση ή και μεγαλύτερη της ΕΒΕ, πλην, όμως δεν «χωρούν» στον συγκεκριμένο αριθμό εισακτέων. Σε αυτό θα παίξουν ρόλο και ο αριθμός των υποψήφιων που θα επιλέξουν τις συγκεκριμένες σχολές-τμήματα.
Ειδικά για φέτος, [με την πανδημία να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, δημιουργώντας άπειρα προβλήματα (υγείας, οικονομικά, κ.λπ.) στα νοικοκυριά της εργαζόμενης κοινωνίας και την εκπαίδευση να καρκινοβατεί με την τηλεκπαίδευση, δημιουργώντας τεράστια προβλήματα στους μαθητές, μεγεθύνοντας το καθεστώς των διακρίσεων και ανεβάζοντας στα ύψη το άγχος ιδιαίτερα αυτών που προετοιμάζονται για τις πανελλαδικές], η Κεραμέως, παρότι εφαρμόζει το αγρίως αντιεκπαιδευτικό μέτρο της ΕΒΕ, αποφάσισε την κατάθεση ενός μόνο μηχανογραφικού από τους υποψήφιους, χωρίς τον περιορισμό των επιλογών. Θυμίζουμε ότι ο νόμος προβλέπει την κατάθεση δύο μηχανογραφικών σε δύο φάσεις. Ο αριθμός των επιλογών που συμπληρώνει κάθε υποψήφιος με το μηχανογραφικό της Α΄φάσης είναι περιορισμένος (10% του συνόλου των τμημάτων κάθε επιστημονικού πεδίου για τους υποψήφιους από ΓΕΛ και έως 20% για τους υποψήφιους από ΕΠΑΛ).
Οι μη τυχεροί μπορούν να συμπληρώσουν δεύτερο μηχανογραφικό (Β΄φάση) χωρίς περιορισμούς στον αριθμό των επιλογών, όμως, οι επιλογές τους θα περιλαμβάνουν αυστηρά όσα τμήματα εξακολουθούν να έχουν κενές θέσεις από την Α΄φάση, εφόσον επιτυγχάνεται η καθορισμένη ΕΒΕ κάθε τμήματος. Ετσι κάποιοι θα επιλέγουν να εισαχθούν σε ένα τμήμα, έστω και από τα «αζήτητα», αντί της πλήρους αποτυχίας τους. Θα έχουμε δηλαδή μια άλλη βερσιόν του φαινομένου να επιλέγουν οι υποψήφιοι σχολές και τμήματα που δεν ανήκουν στην πρώτη προτίμησή τους, κάτι που το υπουργείο Παιδείας, αναλογιζόμενο -υποτίθεται- το καλό των παιδιών, ήθελε να αποκλείσει με το σύστημα-καρμανιόλα που ψήφισε.
Από την επόμενη χρονιά (καλοκαίρι 2022) θα εφαρμοστούν:
-
- Συγκεκριμένος αριθμός επιλογών μηχανογραφικού.
- Υποβολή μηχανογραφικού σε δύο φάσεις.
- Ορισμός συντελεστών βαρύτητας πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων από τα ΑΕΙ.
