Οι αλλαγές στο ωρολόγιο πρόγραμμα του Γενικού Λυκείου με την εξαφάνιση των μαθημάτων των κοινωνικών επιστημών και την πλήρη κατάργηση όλων των μαθημάτων καλλιτεχνικής παιδείας έχουν συντηρητικό άρωμα και υπηρετούν συγκεκριμένη κατεύθυνση. [Ως μονόωρα μαθήματα παραμένουν στο Γυμνάσιο τα καλλιτεχνικά και η μουσική και καταργούνται η καλλιτεχνική παιδεία ακόμα και από μάθημα επιλογής στην Α΄ Λυκείου και το Ελεύθερο και Γραμμικό σχέδιο στη Γ΄ Λυκείου από μαθήματα επιλογής]
Καταρχάς σημειώνουμε ότι σε όλα τα μαθήματα του σχολείου, η κυρίαρχη τάξη (η αστική τάξη) έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει, οδηγώντας τη σκέψη, τη συμπεριφορά, τις επιλογές και εν τέλει τη στάση ζωής των μαθητών στα επιθυμητά από αυτήν κανάλια. Ακόμη και τα μαθήματα των θετικών επιστημών δεν εξαιρούνται από τον κανόνα με τα ατελείωτα κόψε-ράψε γνώσεων, συμπερασμάτων, κ.λπ., πολλές φορές ατάκτως εριμμένων, με τις σκόπιμες αποσιωπήσεις άλλων, που στην τελική αδυνατίζουν την επίτευξη μιας συγκροτημένης θεώρησης της επιστήμης και του κόσμου γενικότερα και διευκολύνουν τη δημιουργία ανθρώπων εύπλαστων από το κεφάλαιο, που μετατρέπονται ευκολότερα σε έρμαια διαφόρων αντιδραστικών ιδεοληψιών.
Εκεί, βεβαίως που το αστικό σχολείο δίνει ρεσιτάλ είναι τα μαθήματα των ανθρωπιστικών σπουδών. Ιδιαίτερα αυτά γίνονται το μέσο για να ποτιστεί με το αντιδραστικό φαρμάκι το μυαλό και η ψυχή της νεολαίας, να καλλιεργηθούν η πειθάρχηση, η υπακοή-υποταγή στο σύστημα και τους διαχειριστές του.
Ο τρόπος διδασκαλίας συμπληρώνει το περιεχόμενο. Ατελείωτη βαρεμάρα, «ευσυνείδητος» παπαγαλισμός, αδιαφορία, καμιά χαρά. Το τελειωτικό χτύπημα στην απόλαυση που προσφέρει η ομορφιά της γνώσης δίνει ο εξεταστικός μαραθώνιος.
Τα μαθήματα των κοινωνικών επιστημών με τις διάφορες παραλλαγές τους, όπως αποτυπώνονται στα διάφορα κατά καιρούς και κυβερνήσεις προγράμματα σπουδών [με τελευταία τα μαθήματα: Πολιτική Παιδεία (Οικονομία, Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία), Σύγχρονος Κόσμος: Πολίτης και Δημοκρατία, Βασικές Αρχές Κοινωνικών Επιστημών (Κοινωνιολογία, Οικονομική Επιστήμη και Πολιτική Επιστήμη)] εντάσσονται και αυτά στο πλαίσιο που αναφέρουμε παραπάνω. Ομως, είναι τέτοιος ο χαρακτήρας τους, που εκτός του ότι στο πλαίσιό τους αναπόφευκτα θίγονται κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της επικαιρότητας ή που δεν είναι αρεστά και αποδεκτά από το σύστημα, τροφοδοτούν συζητήσεις, αντιρρήσεις, κριτική, φαινόμενα δηλαδή που αναπόφευκτα πυροδοτούν έστω και μικρή ανάφλεξη της κριτικής σκέψης.
Είναι φυσικό, λοιπόν, κυβερνήσεις άκρως συντηρητικές και νεοφιλελεύθερες όπως η ΝΔ και υπουργοί οπαδοί της σιδερένιας πειθαρχίας, των εμμονικών ιδεοληψιών, της οπισθοδρόμησης, όπως η Νίκη Κεραμέως, να μην επιθυμούν μια τέτοια, έστω πιθανότητα, γι’ αυτό και προχωρούν στην αποδυνάμωση και την πλήρη κατάργηση αυτών των μαθημάτων. Το «κενό» συμπληρώνεται από την επαναφορά μιας νεκρής γλώσσας, των Λατινικών (από το πρωτότυπο), τη διατήρηση αλώβητου του μαθήματος των Θρησκευτικών (ούτε οι συριζαίοι τόλμησαν να τα καταργήσουν ακόμη και από τη Γ΄ Λυκείου) για να διατηρηθούν ισχυροί οι δεσμοί με το ιερατείο και την ενίσχυση μαθημάτων (Αγγλικά, Πληροφορική) που απαιτεί η καπιταλιστική αγορά εργασίας τη σήμερον ημέρα.
Αλλωστε, είναι διακηρυγμένη επιλογή του υπουργείου Παιδείας ο αυστηρός προσανατολισμός στις δεξιότητες (soft skills).
[Ο προσανατολισμός αυτός γίνεται εμφανής ακόμη από το Νηπιαγωγείο με την εισαγωγή των Αγγλικών και το Δημοτικό με τα λεγόμενα «Εργαστήρια Δεξιοτήτων». Σύμφωνα με το πολυνομοσχέδιο Κεραμέως «συνίσταται στη δοκιμαστική προσθήκη νέων θεματικών κύκλων στο Νηπιαγωγείο και στο υποχρεωτικό ωρολόγιο πρόγραμμα του Δημοτικού και του Γυμνασίου με σκοπό την ενίσχυση της καλλιέργειας ήπιων δεξιοτήτων, δεξιοτήτων ζωής και δεξιοτήτων τεχνολογίας και επιστήμης στους μαθητές»].
Ολοκληρωτικά εξαφανίζεται επίσης και ό,τι έχει σχέση με την τέχνη και τον πολιτισμό. Γιατί ακόμη και αυτά τα ψήγματα καλλιτεχνικής παιδείας μπορούν να επιδράσουν στην καλλιέργεια του πνεύματος, την ελευθερία συνείδησης, την αισθητική απόλαυση και εξύψωση, μπορούν να γνωρίσουν στους μαθητές επιτεύγματα του παγκόσμιου πολιτισμού, να τους βοηθήσουν να εκτιμήσουν και να αφομοιώσουν γνώσεις και μέσα από την κοινωνική διάσταση της τέχνης να φωτίσουν πρόσωπα και γεγονότα.
Ομως, όλα αυτά, αυτοί που επιθυμούν να δημιουργήσουν ανθρώπους «μερικούς», «ακέφαλους», ανθρώπους-ρομποτάκια στην υπηρεσία του κεφαλαίου, που στις μέρες μας επιτίθεται με ιδιαίτερη μανία στον άνθρωπο-τον εργάτη-τον εργαζόμενο τα θεωρούν περιττά, για να μην πούμε επικίνδυνα.
Η κατάργηση των μαθημάτων κοινωνικών επιστημών και της καλλιτεχνικής παιδείας, έχει όμως και έναν άλλο πιο «πρακτικό», πλην, όμως, πολύ σημαντικό σκοπό: τη μείωση του εκπαιδευτικού προσωπικού που διδάσκει αυτά τα μαθήματα. Από Σεπτέμβρη θα οργιάσουν οι δεύτερες και τρίτες αναθέσεις μαθημάτων, οργανικές θέσεις θα εξαφανιστούν, θα δημιουργηθεί δεξαμενή «πλεοναζόντων» εκπαιδευτικών και θα μειωθεί ο αριθμός των αναπληρωτών.
Ο Μητσοτάκης έχει ήδη δώσει δείγματα γραφής, ως υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης, σε συμπαιγνία με το υπουργείο Παιδείας, με τον ξαφνικό θάνατο 49 ειδικοτήτων-τομέων της ΤΕΕ τον Ιούλιο του 2014 και τη διαθεσιμότητα-απολύσεις χιλιάδων εκπαιδευτικών, τις διαθεσιμότητες και απολύσεις διοικητικών υπαλλήλων των ΑΕΙ.
Λογικός, επομένως, ο φόβος, η αβεβαιότητα και η αγανάκτηση των εκπαιδευτικών που ξεσηκώθηκαν και ανάγκασαν και τη συνδικαλιστική γραφειοκρατία της ΟΛΜΕ να κηρύξει αποχή από όλα τα βαθμολογικά κέντρα των πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων την Τρίτη 23 του Ιούνη και συγκέντρωση στο υπουργείο Παιδείας.
Στο χορό των αντιδράσεων προστέθηκε και η κοσμητεία της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, στους κόλπους της οποίας (Σχολής) περιλαμβάνονται Τμήματα με ανάλογα γνωστικά-επιστημονικά αντικείμενα.
Η απόφαση Κεραμέως να καταργηθούν από μαθήματα επιλογής ακόμη και το Γραμμικό και Ελεύθερο Σχέδιο, μαθήματα στα οποία εξετάζονται πανελλαδικά μαθητές που επιλέγουν Σχολές που τα έχουν ως προαπαιτούμενα (π.χ. Σχολές Αρχιτεκτόνων, Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης, Τμήματα ΤΕΙ, όπως π.χ. Γραφιστικής, Συντηρητών Αρχαιοτήτων και Εργων Τέχνης, κ.λπ.) είναι εκτός από προκλητική και εξοργιστική και πρόδηλα ταξική. Το μήνυμα είναι σαφές: Μόνο όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα να πάνε σε αντίστοιχα φροντιστήρια έχουν πιθανότητα να εισαχθούν σε αυτές τις σχολές. Οι υπόλοιποι στον Καιάδα, ας ξεχάσουν τέτοια όνειρα.
Γιούλα Γκεσούλη
