Τις «αλλαγές στο σχολείο που αποτελούν συνδυασμό νομοθετικών ρυθμίσεων, υπουργικών αποφάσεων και ευρύτερων δράσεων, που μαζί διαμορφώνουν την εκπαιδευτική πολιτική», όπως μας ενημερώνει η ιστοσελίδα του υπουργείου Παιδείας, παρουσίασε η Νίκη Κεραμέως στο υπουργικό συμβούλιο, στις 27 του Φλεβάρη.
Το σχέδιο νόμου θα δοθεί σε δημόσια διαβούλευση στα μέσα του Μάρτη και ο στόχος, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι να ψηφιστεί πριν το Πάσχα.
Το νομοσχέδιο θα κινείται σε 3 άξονες, που αφορούν «στο πρόγραμμα του σχολείου», «στην ενίσχυση του εκπαιδευτικού έργου» και «στις εκπαιδευτικές δομές» και θα περιλαμβάνει «βελτιωτικές ρυθμίσεις» για την ανώτατη εκπαίδευση.
Προ των πυλών, λοιπόν, είναι τα εξοντωτικά μέτρα για τους μαθητές, ενώ ο βαρύς πέλεκυς της αξιολόγησης επικρέμεται πάνω από τα κεφάλια των εκπαιδευτικών.
Ενισχυμένοι ταξικοί φραγμοί
Αποθέωση των ταξικών φραγμών, ώστε να περιοριστεί δραστικά η τάση για πανεπιστημιακή μόρφωση της νεολαίας της εργαζόμενης κοινωνίας και καταστολή που θα υποχρεώσει τους εκπαιδευτικούς να συμπεριφέρονται πειθήνια και να μην αντιδρούν στις αντιεκπαιδευτικές-αντεργατικές ρυθμίσεις πάνε χέρι χέρι.
Οι μαθητές θα υποχρεωθούν να δίνουν εξετάσεις πανελλαδικού τύπου σε όλες τις τάξεις του Λυκείου. Τα θέματα θα επιλέγονται με κλήρωση από Τράπεζα Θεμάτων διαβαθμισμένης δυσκολίας. Ο καθηγητής της τάξης, που γνωρίζει το επίπεδο γνώσεων των μαθητών του, την ύλη που διδάχθηκε, τις ιδιαίτερες δυσκολίες τους και προσεγγίζει τα πράγματα με παιδαγωγικό τρόπο, παίρνοντας υπόψη το ευρύτερο κοινωνικό-οικονομικό περιβάλλον του σχολείου του, αποκλείεται από τη συγκεκριμένη διαδικασία.
Επειτα είναι γνωστό ότι όλα τα σχολεία δεν λειτουργούν σε ομοιόμορφο περιβάλλον. Τα παιδιά που φοιτούν σε σχολεία της Εκάλης και της Κηφισιάς δεν έχουν τις ίδιες αφετηρίες και προϋποθέσεις μάθησης με τα παιδιά της Δραπετσώνας, του Περάματος, της Κυψέλης, των μικρών νησιών, της απομεμακρυσμένης επαρχίας.
Αλλοδαποί μαθητές με χίλια μύρια οικονομικά, γλωσσικά, μορφωτικά προβλήματα αποτελούν μεγάλο ποσοστό στα σχολεία του κέντρου ή και περιοχών που ζουν πρόσφυγες και μετανάστες.
Από την άλλη, το υπουργείο καλύπτει με ρυθμούς χελώνας τα κενά σε εκπαιδευτικό προσωπικό, ενώ είναι γνωστό ότι κενά υπάρχουν ακόμη και σε μαθήματα που εξετάζονται πανελλαδικά ως και το τέλος της σχολικής χρονιάς σε περιοχές της Ελλάδας.
Τι θ’ απογίνουν, λοιπόν, όλα αυτά τα «απόπαιδα» της εκπαιδευτικής διαδικασίας όταν εφαρμοστεί το «αντικειμενικό» δήθεν σύστημα των γραπτών προαγωγικών εξετάσεων πανελλαδικού τύπου με θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων;
Είναι χαρακτηριστικό ότι όταν εφαρμόστηκε πρώτη φορά το 2013-2014 επί Αρβανιτόπουλου, η Τράπεζα Θεμάτων άφησε μετεξεταστέους το 40% των μαθητών!
Αρα εδώ είναι «το ζουμί». Στόχος είναι οι μαθητές από νωρίς να απογοητεύονται και να στρέφονται είτε στην εκ νέου μακιγιαρισμένη τεχνικοεπαγγελματική εκπαίδευση είτε να εγκαταλείπουν το σχολείο.
Η επιβολή αυτού του μέτρου θα εξοντώσει τους μαθητές με το ψυχοφθόρο άγχος των συνεχών εξετάσεων, θα υποβάλλει τις οικογένειές τους σε οικονομική αφαίμαξη, αφού τα φροντιστήρια θα αρχίζουν από πολύ νωρίς και θα στερέψει το σχολείο από την παραμικρή χαρά της μάθησης που είχε απομείνει, ενώ οι εκπαιδευτικοί θα επιδίδονται σε ένα συνεχή αγώνα δρόμου για την ολοκλήρωση της ύλης όπως-όπως (που ως γνωστόν είναι και μεγάλη και αυξημένου βαθμού δυσκολίας) χωρίς να νοιάζονται για την ουσία και για τον παιδαγωγικό χαρακτήρα του σχολείου και του επαγγέλματός τους.
Στα παραπάνω προσθέστε ότι για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση 1) στο βαθμό του απολυτήριου του Λυκείου θα συνυπολογίζονται οι βαθμοί και των τριών τάξεων με ειδικό συντελεστή ανά τάξη 2) θα επανέλθει η βάση του 10 3) θα μειωθεί ο αριθμός εισακτέων 4) θα δοθεί δυνατότητα στα ανώτατα ιδρύματα να μπορούν να ορίζουν βάση εισαγωγής υψηλότερη της ελάχιστης βάσης, για να αντιληφθείτε το μέγεθος της αντιεκπαιδευτικής-αντιδραστικής «μεταρρύθμισης» που έρχεται.
Οι εξαγγελίες της Κεραμέως συναντούν ήδη τις πρώτες μαθητικές αντιδράσεις, πριν ακόμη το νομοσχέδιο τεθεί σε διαβούλευση.
Σποραδικές καταλήψεις έχουν γίνει σε κάποια σχολεία και δυναμικές μαθητικές πορείες έχουν διοργανωθεί (την Τρίτη 3 Μάρτη μετά από κάλεσμα της Συντονιστικής Επιτροπής Μαθητών Αθήνας πραγματοποιήθηκε πορεία στο κέντρο της Αθήνας με συμμετοχή εκατοντάδων μαθητών και με συνθήματα «Ούτε σκέψη για νέο αντιεκπαιδευτικό νομοσχέδιο. Σχολείο να μορφώνει, όχι να εξοντώνει. #KERAMEOS_TREME)
Οπως όλα δείχνουν με την κατάθεση του νομοσχέδιου οι αντιδράσεις θα γενικευτούν. Ενα είναι σίγουρο: ότι ακόμη και εάν δεν υπάρξει μαζικό μαχητικό μαθητικό κίνημα αυτήν την περίοδο, η εφαρμογή των μέτρων θα προκαλέσει εκρήξεις, που θα τα ακυρώσουν, όπως, άλλωστε, έγινε και στο παρελθόν.
Αξιολόγηση
Ενα τέτοιο σχολείο απαιτεί και εκπαιδευτικούς-στρατιωτάκια. Υποταγμένους και φοβισμένους, χωρίς το ηθικό ανάστημα που πρέπει να διαθέτει ο δάσκαλος. Φοβισμένος και από πάνω φτωχός δάσκαλος σημαίνει αμόρφωτος λαός, λέει η λαϊκή σοφία.
Γι’ αυτό βασικό συστατικό του νομοσχέδιου είναι η αξιολόγηση. Θα προηγηθεί η «αυτοαξιολόγηση» της σχολικής μονάδας, που θα εφαρμοστεί από την επόμενη σχολική χρονιά 2020-2021, ώστε να αποκτήσουν καταρχάς οι εκπαιδευτικοί «κουλτούρα αξιολόγησης». Η κυβέρνηση και το υπουργείο Παιδείας ευελπιστούν ότι με τον τρόπο αυτό θα περιορίσουν τις αντιδράσεις, ώστε στη συνέχεια από το 2020 ήδη να δρομολογηθούν οι διαδικασίες για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Επειδή, όμως, δεν είναι τόσο σίγουροι για τις εξελίξεις, καθότι οι απόπειρες εφαρμογής της αξιολόγησης όλες τις προηγούμενες φορές συνάντησαν σφοδρές αντιδράσεις και απέτυχαν παταγωδώς, το υπουργείο δηλώνει ότι από την αρχή ακόμη της εφαρμογής της αξιολόγησης της σχολικής μονάδας θα υπάρξει «αυστηροποίηση θεσμικού πλαισίου ώστε να εξασφαλιστεί η εφαρμογή της».
Κοντολογίς, θα παρθούν μέτρα καταστολής ώστε να σταλεί τρομοκρατικό μήνυμα στους εκπαιδευτικούς.
Η επιχείρηση «αξιολόγηση» θα συνδεθεί με μια καρικατούρα επιμόρφωσης, στο πλαίσιο του σχολείου από «επιμορφωτές και μέντορες», για να δοθεί η εντύπωση ότι ο στόχος δεν είναι τιμωρητικός, αλλά ότι η αξιολόγηση θα είναι μια διαδικασία ενίσχυσης και ανατροφοδότησης του εκπαιδευτικού έργου.
Πλην, όμως, το εγχείρημα δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα «περπατήσει» ομαλά, παρά το διακαή πόθο της κυβέρνησης και της υπουργού Παιδείας.
Γιατί οι εκπαιδευτικοί είναι «ψυλλιασμένοι» λόγω του μαύρου ιστορικού του επιθεωρητισμού, των έργων και ημερών όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων -αρχής γενομένης από τον Κοντογιαννόπουλο, μέχρι τη Διαμαντοπούλου και τον Αρβανιτόπουλο- και της πολιτικής των διαθεσιμοτήτων και απολύσεων που εφήρμοσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης ως υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης. Αλλά και γιατί το πλήθος των δηλώσεων των ιθυνόντων και το περιεχόμενο του προγράμματος της ΝΔ για την Παιδεία δεν αφήνουν περιθώρια για αυταπάτες και όνειρα θερινής νυκτός.
Χαρακτηριστικές ήταν οι δηλώσεις του προέδρου του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής Γ. Αντωνίου: «…το ρολόι σχετικά με τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις πρέπει να γυρίσει πίσω στο 2014, με την προσθήκη βεβαίως των αναγκαίων διορθώσεων και συμπληρώσεων που ο αναστοχασμός και η συγκυρία δημιουργούν. Με άλλα λόγια πρέπει να ξαναχτιστεί αυτό που γκρεμίστηκε στην τετραετία 2015-2019, βελτιωμένο και ενισχυμένο για να πάμε παρακάτω». Ο ίδιος μάλιστα έκανε και αναφορά στην «εμπειρία της εφαρμογής αξιολογικού συστήματος, που προέβλεπε το Π.Δ. 152» και «στο σύστημα που εφαρμόστηκε στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία το 2013-14 και το σύστημα αυτοαξιολόγησης των σχολικών μονάδων την ίδια περίοδο».
[Θυμίζουμε ότι το ΠΔ 152/2013 καθορίζει αναλυτικά και με λεπτομέρειες την αξιολογική πυραμίδα, τις κατηγορίες και τα υποκριτήριά τους, βάσει των οποίων αξιολογείται κάθε παράγοντας της αξιολογικής πυραμίδας. Τελικός αποδέκτης της αξιολόγησης, στον οποίο αφιερώνεται και το μεγαλύτερο μέρος του νόμου, είναι ο εκπαιδευτικός, ο και αίρων τις αμαρτίες όλου του εκπαιδευτικού συστήματος και κατά το νόμο είναι αυτός που «αυτενεργώντας» και προτείνοντας «καινοτόμες» λύσεις μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα και αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού έργου, στο πλαίσιο πάντα της στοχοθεσίας που θέτει το υπουργείο Παιδείας. Η αξιολόγησή του είναι διοικητική και διενεργείται από τον διευθυντή της σχολικής μονάδας και εκπαιδευτική και διενεργείται από το σχολικό σύμβουλο. Ως διοικητική ορίζεται η αξιολόγηση των ενεργειών και αποτελεσμάτων που συνθέτουν το υπηρεσιακό έργο διοίκησης, οργάνωσης και αξιολόγησης προσωπικού και δομών και ως εκπαιδευτική ορίζεται η αξιολόγηση των ενεργειών και αποτελεσμάτων που σχετίζονται με την άσκηση του παιδαγωγικού, διδακτικού, επιμορφωτικού έργου και την επιστημονική και επαγγελματική ανάπτυξη.
Οι αξιολογούμενοι εκπαιδευτικοί χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες με βάση τη βαθμολογία τους: «ελλιπής» από 0 έως 30 βαθμούς, «επαρκής» από 31 έως 60, «πολύ καλός» από 61 έως 80 και «εξαιρετικός» από 81 έως 100]: Κόντρα, αρ. φύλ. 1034.
Δρομολογώντας την αξιολόγηση, το υπουργείο Παιδείας προετοιμάζει με το σχέδιο νόμου τους πυλώνες πάνω στους οποίους θα στηριχθεί, δηλαδή τις νέες δομές εκπαίδευσης, την επαναφορά του Σχολικού Συμβούλου και την αρμοδιότητα του διευθυντή του σχολείου να προβαίνει στη διοικητική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών «του».
Και επειδή κατά τον Γ. Αντωνίου «βασική αρχή είναι ότι κανείς δεν αξιολογεί, εάν δεν έχει αξιολογηθεί και ο ίδιος», ετοιμάζεται και το νέο πλαίσιο αξιολόγησης των στελεχών της εκπαίδευσης.
Οι άξονες του υπουργείου Παιδείας
Για το πρόγραμμα του σχολείου:
• Διαμόρφωση νέων προγραμμάτων σπουδών και σταδιακή επιμόρφωση εκπαιδευτικών ήδη από τον Απρίλιο του 2020.
• Πιλοτική ένταξη των εργαστηρίων δεξιοτήτων το σχ. έτος 2020-2021 στο υποχρεωτικό ωρολόγιο πρόγραμμα.
• Ενίσχυση πληροφορικής, κλασικών γραμμάτων, ξένων γλωσσών και φυσικής αγωγής.
• Τροποποίηση των εξεταζόμενων μαθημάτων και σταδιακή αλλαγή της φιλοσοφίας των εξετάσεων – έμφαση στις ερευνητικές εργασίες.
• Θεσμοθέτηση Τράπεζας Θεμάτων, ήδη από το 2020-21 για την Α’ Λυκείου.
• Ενίσχυση του Εθνικού Απολυτηρίου.
Για την ενίσχυση του εκπαιδευτικού έργου:
• Eμφαση στην επιμόρφωση, με πρωτοπόρες δράσεις και καινοτόμες μεθόδους. Σε πρώτη φάση, επενδύουμε 14 εκατομμύρια ευρώ στο ανθρώπινο δυναμικό της εκπαίδευσης.
• Αξιολόγηση της σχολικής μονάδας από το 2020-21, και αυστηροποίηση θεσμικού πλαισίου ώστε να εξασφαλιστεί η εφαρμογή της.
• Δρομολόγηση ήδη από το 2020 διαδικασίας για την αξιολόγηση εκπαιδευτικών.
Για τις εκπαιδευτικές δομές:
• Αλλαγές στις δομές υποστήριξης του εκπαιδευτικού έργου: διακριτή έμφαση στην παιδαγωγική υποστήριξη σχολικών δικτύων, πιο αξιοκρατική διαδικασία επιλογής στελεχών εκπαίδευσης.
• Δάσκαλοι στην τάξη: π.χ. διπλή μοριοδότηση δυσπρόσιτων περιοχών, προτεραιότητα στην κάλυψη κενών των πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων, διετής διάρκεια πινάκων.
• Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία: 24 πρότυπα και 38 πειραματικά σχολεία ήδη από το Σεπτέμβριο του 2020, ανοιχτή πρόσκληση εντός του 2020 για επέκταση.
Ασφάλεια στο σχολείο:
Δάσκαλος/Καθηγητής Εμπιστοσύνης, θέσπιση σχολικών κανονισμών, αναδιάρθρωση των παιδαγωγικών μέτρων και τακτική συλλογή δεδομένων μέσω της αξιολόγησης της σχολικής μονάδας.
Οπως αναφέραμε στο νομοσχέδιο θα περιλαμβάνονται και «βελτιωτικές ρυθμίσεις» για την ανώτατη εκπαίδευση. Αυτές αφορούν: α) σε δράσεις επιχειρηματικού χαρακτήρα που καλύπτονται πίσω από τον όρο της «εξωστρέφειας» των ΑΕΙ, που αποτελεί και κριτήριο της αξιολόγησής τους β) στον τρόπο πραγματοποίησης των Πρυτανικών εκλογών: Ενιαίο ψηφοδέλτιο σαλαμοποίησης των πολιτικών επιλογών των υποψηφίων και ηλεκτρονική ψήφος, μέσω της οποίας επιδιώκεται η αποφυγή αντιδράσεων από μέρους του φοιτητικού κινήματος και των εργαζόμενων στο Πανεπιστήμιο γ) σε αυστηροποίηση των μετεγγραφών φοιτητών, εισάγοντας και ακαδημαϊκό κριτήριο. Μιλώντας ο Μητσοτάκης στην Πολιτική Επιτροπή της ΝΔ δήλωσε χαρακτηριστικά επ’ αυτού: «…Η σημερινή κατάσταση, όπου ένας φοιτητής μπαίνει σε μία σχολή με πολύ μικρή βαθμολογία και μεταφέρεται σε μία άλλη όπου εισάγονται κάποιοι με πολύ μεγαλύτερους βαθμούς θα λήξει. Είναι άδικο για όλους αυτούς οι οποίοι προσπάθησαν και εισήχθησαν σε σχολές με υψηλούς βαθμούς. Στο εξής, κάποιος θα μετεγγράφεται σε άλλη σχολή μόνο αν συμπληρώνει το 75% του βαθμού εισαγωγής σε αυτήν. Αυτό είναι το δίκαιο και αυτό θα κάνουμε πράξη».
Οι βελτιωτικές ρυθμίσεις για την Ανώτατη Εκπαίδευση
• Εξωστρέφεια: δυνατότητα ίδρυσης ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων από κάθε ΑΕΙ (χωρίς να απαιτείται έγκριση Υπουργού και χωρίς υποχρεωτική συνεργασία με άλλο ίδρυμα), θεσμοθέτηση κοινών και διπλών προγραμμάτων σπουδών μεταξύ ελληνικών και ξένων ΑΕΙ, διευκολύνσεις στην προσέλκυση και τη διαμονή αλλοδαπών φοιτητών (π.χ. απαλλαγή από ΔΟΑΤΑΠ).
• Αλλαγές στη διοίκηση: ενιαίο ψηφοδέλτιο για τις εκλογές των Πρυτανικών Αρχών, ηλεκτρονική ψηφοφορία, καθιέρωση της τετραετούς θητείας.
• Αλλαγές στις μετεγγραφές: εξορθολογισμός οικονομικών και κοινωνικών κριτηρίων, προσθήκη ακαδημαϊκού κριτηρίου (επίτευξη υψηλού ποσοστού επί της βάσης του τελευταίου εισαχθέντος).
Γιούλα Γκεσούλη
