Η υστερία που έχει δημιουργηθεί με το νέο ιό από την Κίνα με το κωδικό όνομα 2019-nCoV, που έγινε ευρέως γνωστός ως «κοροναϊός» συνεχίζεται. Ο ιός εμφανίστηκε μέσα στο Δεκέμβρη στην πόλη Ουχάν (πρωτεύουσα της επαρχίας Χουπέι, που αποτελεί την πιο πυκνοκατοικημένη στην ηπειρωτική Κίνα, με 11 εκατομμύρια κατοίκους) από την αγορά άγριων ζώων.
Με εντολή του ίδιου του Τραμπ απαγορεύτηκε η είσοδος στις ΗΠΑ σε όσους επισκέφτηκαν την Κίνα τις τελευταίες 14 μέρες (όσο δηλαδή και ο χρόνος που χρειάζεται για την επώαση και πλήρη εκδήλωση του ιού), ενώ αναμένεται να μειωθούν οι αμερικάνικες εξαγωγές στην Κίνα. Ταυτόχρονα, το χρηματιστήριο της Σανγκάης κατρακύλησε κατά 8% την περασμένη Δευτέρα. Οι φωνές για «κίτρινη απειλή» άρχισαν να δυναμώνουν (στα τέλη Γενάρη, γαλλική εφημερίδα κυκλοφόρησε με παρόμοιο τίτλο, για να ζητήσει συγγνώμη μετά από κατακραυγή, βλ. https://www.courrier-picard.fr/id64729/article/2020-01-26/propos-de-notre-une-du-26-janvier?utm_medium=Social&utm_source=Twitter#Echobox=1580071879) και όλοι περιμένουν τα χειρότερα.
Χωρίς να είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθεί η εξάπλωση αυτού του ιού (κανείς άλλωστε δεν το γνωρίζει ακόμα), θα θέλαμε να επισημάνουμε ορισμένα πράγματα για να συνδράμουμε στην προσπάθεια μιας πιο ψύχραιμης αποτίμησης της μέχρι τώρα πορείας του ιού, ώστε να μπουν τα πράγματα στη σωστή τους βάση.
Τι είναι ο νέος κοροναϊός
Οπως μας πληροφορεί το αμερικάνικο κυβερνητικό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Ασθενειών (CDC), το οποίο μνημονεύεται στην τελευταία απόφαση του Τραμπ, οι κοροναϊοί είναι μία οικογένεια επτά ιών, που συναντάται πιο συχνά σε πολλά διαφορετικά είδη ζώων, όπως οι καμήλες, οι γάτες, τα βοοειδή και οι νυχτερίδες (https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/transmission.html). Σπάνια οι κοροναϊοί των ζώων μεταδίδονται στους ανθρώπους για να εξαπλωθούν στη συνέχεια μεταξύ των ανθρώπων. Τέτοιοι κοροναϊοί ήταν οι MERS, SARS και τώρα ο 2019-nCoV.
Είναι ακόμα πολλά πράγματα που παραμένουν άγνωστα σε σχέση με το πώς μεταδίδεται ο νέος κοροναϊός. Η γνώση μας προκύπτει από τη μέχρι τώρα εμπειρία στους κοροναϊούς της ίδιας οικογένειας, που αναφέραμε παραπάνω. Πιο συχνά, η μετάδοση από άτομο σε άτομο γίνεται στην περίπτωση κοντινών επαφών (περίπου στα δύο μέτρα). Η μετάδοση μεταξύ των ατόμων θεωρείται ότι συμβαίνει κυρίως μέσω των σταγονιδίων του αναπνευστικού, που παράγονται όταν το προσβαλλόμενο άτομο βήξει ή φταρνιστεί, όπως μεταδίδεται η γρίπη και άλλες ασθένειες του αναπνευστικού. Αυτά τα σταγονίδια μπορούν να επικαθίσουν στο στόμα ή στη μύτη ανθρώπων που είναι δίπλα, τα οποία πιθανώς να τα εισπνεύσουν στους πνεύμονες. Επί του παρόντος, δεν είναι ξεκάθαρο αν ένα άτομο μπορεί να κολλήσει τον ιό 2019-nCoV, πρώτα ακουμπώντας μία επιφάνεια ή αντικείμενο που έχει τον ιό πάνω του και μετά ακουμπώντας με τα χέρια το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια του.
Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι το πόσο εύκολα εξαπλώνεται ο ιός από άτομο σε άτομο ποικίλει. Ορισμένοι ιοί είναι πολύ μεταδοτικοί (όπως της ιλαράς), ενώ άλλοι είναι λιγότερο. Υπάρχουν πολλά να μάθουμε για την μεταδοτικότητα, σοβαρότητα και άλλα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τον ιό 2019-nCoV και οι έρευνες συνεχίζονται, όπως μας ενημερώνει το CDC.
Κυκλοφορούν πολύ χειρότεροι!
Πάντως είναι δεδομένο ότι ο νέος κοροναϊός δεν είναι τόσο θανατηφόρος όσο οι προηγούμενοι.
Ο MERS (Middle East Respiratory Syndrome) εμφανίστηκε το 2012 στη Σαουδική Αραβία και μόλυνε 2.442 ανθρώπους σε 27 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ (βλ. https://www.who.int/emergencies/mers-cov/worldwide-reduction-in-mers-cases-and-deaths-since-2016/en/ και https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/middle-east-respiratory-syndrome-coronavirus-(mers-cov)). Από τους ασθενείς πέθανε περίπου το 35%, ποσοστό ιδιαίτερα μεγάλο σε σχέση με τους άλλους κοροναϊούς (ακόμα κι αν θεωρήσουμε ότι ήταν υπερεκτιμημένο, εξαιτίας του άγνωστου αριθμού των αδήλωτων νοσήσεων).
Ο SARS (Severe Acute Respiratory System) εμφανίστηκε στην Ασία το Φλεβάρη του 2003 και μέσα σε μερικούς μήνες είχε προκαλέσει πανδημία, αφού εξαπλώθηκε σε 26 χώρες, με αποτέλεσμα να νοσήσουν 8.098 άνθρωποι παγκόσμια και να πεθάνουν 774 (σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας – ΠΟΥ, βλ. https://www.who.int/csr/resources/publications/CDS_CSR_ARO_2004_2.pdf?ua=1). Ευτυχώς ο ιός αυτός σταμάτησε τη δράση του την άνοιξη του 2004 και από τότε δεν ξαναεμφανίστηκε.
Η κοινή γρίπη μπορεί να έχει πολύ μικρότερο βαθμό εξάπλωσης (περίπου το ένα τέταρτο) από αυτόν του νέου κοροναϊού, όμως κάθε χρόνο μολύνει πολύ περισσότερα άτομα παγκοσμίως. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ αρρωσταίνουν κάθε χρόνο από γρίπη πάνω από 19 εκατομμύρια άτομα, από τα οποία 180 χιλιάδες πάνε στο νοσοκομείο, ενώ γύρω στα δέκα χιλιάδες άτομα πεθαίνουν (https://www.livescience.com/new-coronavirus-compare-with-flu.html).
Η σύγκριση με τον γνωστό ιό H1N1 είναι καταλυτική υπέρ του πρώτου! Μπροστά στον Η1Ν1, ο κοροναϊός είναι… φτέρνισμα, αφού -όπως μας ενημερώνει το αμερικάνικο Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Ασθενειών, από τις 12 Απρίλη του 2009 μέχρι τις 10 Απρίλη του 2010 νόσησαν από τον ιό Η1Ν1 γύρω στα 61 εκατομμύρια άτομα στις ΗΠΑ (!), από τα οποία πήγαν στο νοσοκομείο 274 χιλιάδες και πέθαναν γύρω στις δωδεκάμισι χιλιάδες άτομα (https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/2009-h1n1-pandemic.html).
Πόσο κινδυνεύουμε;
Από τα 24.562 επιβεβαιωμένα κρούσματα του νέου ιού σε παγκόσμιο επίπεδο, μέχρι την περασμένη Τετάρτη, σύμφωνα με την ΠΟΥ (βλ. https://who.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/c88e37cfc43b4ed3baf977d77e4a0667 και https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200205-sitrep-16-ncov.pdf?sfvrsn=23af287f_2), οι θάνατοι έφτασαν τους 492 και είναι σχεδόν αποκλειστικά (κατά 99.8%) στην ηπειρωτική Κίνα (490 άτομα), ένας στο Χονγκ Κονγκ και ένας στις Φιλιππίνες. Κάντε τον κόπο να ρίξετε μια ματιά στον Πίνακα 1 που δημοσιεύουμε βάσει των επίσημων στοιχείων της ΠΟΥ για να δείτε ανάγλυφα αυτά τα στοιχεία. Το μεγάλο πρόβλημα είναι στην επαρχία Χουμπέι, από όπου ξεκίνησε ο ιός, στην οποία εντοπίζεται το 68% των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων παγκοσμίως και το 97.4% των θανάτων! Στις δε ΗΠΑ, υπάρχουν μόλις 11 επιβεβαιωμένα κρούσματα, μέχρι την περασμένη Τετάρτη, με άλλα 76 να εξετάζονται αν όντως οφείλονται σ’ αυτόν τον ιό, (https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/cases-in-us.html)!
Πολιτικές σκοπιμότητες
Αυτό δεν εμπόδισε τον Τραμπ να πάρει την προηγούμενη Παρασκευή 31/1 την απόφαση για κλείσιμο των συνόρων στους ταξιδιώτες από την Κίνα (https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/proclamation-suspension-entry-immigrants-nonimmigrants-persons-pose-risk-transmitting-2019-novel-coronavirus/). Μια απόφαση που είναι αντίθετη με τα συμπεράσματα της συμβουλευτικής επιτροπής έκτακτης ανάγκης της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, που συνεδρίασε μία μέρα πριν από το διάταγμα της απαγόρευσης που επέβαλε ο Τραμπ (βλ. https://www.who.int/news-room/detail/30-01-2020-statement-on-the-second-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov)) στη Γενεύη. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα αυτά, η Επιτροπή δε συνιστά κανένα ταξιδιωτικό ή εμπορικό περιορισμό προς το παρόν, βάσει των μέχρι στιγμής δεδομένων. Ωστόσο, ο Τραμπ βάσισε την απόφασή του στο γεγονός ότι η ΠΟΥ στη συνεδρίαση της προηγούμενης Πέμπτης δήλωσε ότι ο ιός προκαλεί παγκόσμια ανησυχία, κάνοντας γαργάρα τα υπόλοιπα και κυρίως τη μη σύσταση για περιορισμούς!
Είναι προφανές ότι αυτό εκπορευόταν από καθαρή πολιτική σκοπιμότητα της αμερικάνικης κυβέρνησης που πάτησε πάνω σε ένα υπαρκτό πρόβλημα υγείας για να στριμώξει τον μεγαλύτερο ανταγωνιστή των ΗΠΑ στο διεθνές εμπόριο, την Κίνα. Αυτό φυσικά δεν αθωώνει την κινέζικη οικονομική και πολιτική εξουσία από την έλλειψη ελέγχων στα θέματα υγειινής, αλλά δεν δικαιώνει τους αμερικάνους ιμπεριαλιστές για τον πανικό που καλλιεργούν σε παγκόσμιο επίπεδο.
