Πρέπει να κατέβαλε προσπάθεια για να συγκρατήσει τα γέλια του ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, όταν κλήθηκε να σχολιάσει τις «κυρώσεις» που η ΕΕ αποφάσισε να επιβάλει στην Τουρκία για τις παράνομες γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Ομως, η θέση του, αλλά και η διπλωματική σκοπιμότητα, του επέβαλαν να είναι σοβαρός. Δεν παρέλειψε, πάντως, να χλευάσει τις «κυρώσεις», λέγοντας ότι «το να αποκαλείς αυτό κύρωση σημαίνει ότι δεν παίρνεις πολύ σοβαρά υπόψη την όλη υπόθεση» και γι’ αυτό και η Τουρκία «δε χρειάζεται να την πάρει πολύ στα σοβαρά». Αυτά «δεν είναι πράγματα που μπορούν να μας επηρεάσουν» κατέληξε ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών.
Η ελληνική προπαγάνδα, στην προσπάθειά της να βαφτίσει το κρέας ψάρι, φρόντισε να διαρρεύσει ότι ο Τσαβούσογλου, πριν από την ανακοίνωση των μέτρων της ΕΕ, είχε επικοινωνήσει τηλεφωνικά με την Μογκερίνι και με κάποιους ευρωπαίους ομολόγους του, προσπαθώντας να αποτρέψει τα μέτρα. Δεν έχουμε καμιά αμφιβολία ότι το έκανε. Αυτά όμως είναι μέσα στο διπλωματικό παιχνίδι. Η Αγκυρα ποτέ δε θα έκλεινε –τουλάχιστον σ’ αυτή τη φάση- τις γέφυρες επικοινωνίας με τις ιμπεριαλιστικές χώρες της Ευρώπης.
Από την άλλη, το πιο σοβαρό στις τηλεφωνικές επικοινωνίες του Τσαβούσογλου με τη Μογκερίνι και ομολόγους του των χωρών μελών της ΕΕ δεν είναι η έκφραση της δεδομένης αντίθεσης της Τουρκίας στις «κυρώσεις», αλλά η κατάθεση αντιπρότασης, για την οποία θα μιλήσουμε παρακάτω. Αντιπρότασης, την οποία ο Τσαβούσογλου χαρακτήρισε ως τη μόνη ρεαλιστική λύση για έξοδο από την κατάσταση της έντασης στην κυπριακή ΑΟΖ.
Από πλευράς κυπριακής και ελληνικής κυβέρνησης οι κυρώσεις της πλάκας παρουσιάστηκαν σαν μεγάλη διπλωματική νίκη! Και ο ελληνικός και ο κυπριακός Τύπος, όμως, ακόμα και ο φιλοκυβερνητικός, δε συμμερίστηκαν τον ενθουσιασμό των κυβερνήσεων και μίλησαν για «χλιαρά πρώτα μέτρα». Στην πραγματικότητα πρόκειται για μέτρα της πλάκας, τα οποία «διπλωματικοί κύκλοι» δικαιολογούσαν επικαλούμενοι τη συνθετότητα του Μεταναστευτικού και την ανάγκη να μείνει ζωντανή η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, ανάγκη που δεν επιτρέπει την εφαρμογή οικονομικών κυρώσεων επί της Τουρκίας. Ετσι, η μόνη οικονομική κύρωση αφορά την περικοπή κοινοτικών κονδυλίων ύψους 146 εκατ. ευρώ (!) από τα προενταξιακά κονδύλια της Τουρκίας. Μιλάμε για πραγματικά αστείο ποσό, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε το μέγεθος της Τουρκίας και το ΑΕΠ της (υπερτετραπλάσιο απ’ αυτό της Ελλάδας). Τα κονδύλια αυτά δεν πλησιάζουν ούτε τον προϋπολογισμό της Γαλατάσαραϊ, σχολίασαν σκωπτικά τουρκικές κυβερνητικές πηγές που για ευνόητους λόγους διατήρησαν την ανωνυμία τους.
Τι να πουν, όμως, ο Αναστασιάδης και οι Τσιπρομητσοτάκηδες; Οτι η ΕΕ τους έβγαλε κοροϊδευτικά τη γλώσσα; Επρεπε να πλασάρουν το παραμύθι της διπλωματικής νίκης και να προσπαθήσουν να παραμυθιάσουν τους λαούς τους ότι τάχα θα ακολουθήσουν και άλλα μέτρα, σκληρά, αν η Τουρκία δεν συμμορφωθεί. Η Τουρκία, βέβαια, δε συμμορφώθηκε. Αντίθετα, ανακοίνωσε ότι στέλνει και τέταρτο σκάφος στην κυπριακή ΑΟΖ. Κι όποιος ξέρει από διεθνή ιμπεριαλιστική διπλωματία μπορεί εύκολα να καταλάβει ότι σύντομα εκείνη που θα πρέπει να συμμορφωθεί είναι η κυβέρνηση της Λευκωσίας.
Μια μέρα πριν ανακοινωθούν οι «κυρώσεις» της ΕΕ στην Αγκυρα κι ενώ τα τουρκικά σκάφη συνέχιζαν κανονικά τη δραστηριότητά τους (συμβολική περισσότερο) στην κυπριακή ΑΟΖ και δημοσιεύονταν (στον κυπριακό «Φιλελεύθερο») πληροφορίες από ευρωπαϊκές πηγές ότι το γεωτρύπανο «Φατίχ» («Πορθητής») βρήκε στοιχεία που δημιουργούν αισιοδοξία για την ύπαρξη κοιτάσματος που φτάνει τα 170 δισ. κυβικά μέτρα, ο Μουσταφά Ακιντζί παρέδωσε με κάθε επισημότητα στο Γραφείο του Ειδικού Αντιπροσώπου του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ στη Λευκωσία πρόταση για τη δημιουργία επιτροπής, υπό την εποπτεία του ΟΗΕ, με ίσο αριθμό μελών από τις δυο κοινότητες και τη συμμετοχή της ΕΕ ως παρατηρητή, η οποία θα μελετήσει το ζήτημα της συνεκμετάλλευσης των πιθανών κοιτασμάτων της κυπριακής ΑΟΖ. Η πρόταση Ακιντζί περιλάμβανε και αναλυτικό σχέδιο για τη δημιουργία Ταμείου.
Η πρόταση παραδόθηκε στον Αναστασιάδη από τον επικεφαλής του Γραφείου του Ειδικού Αντιπροσώπου του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ στη Λευκωσία, ενώ ο τουρκοκύπριος ηγέτης την κοινοποίησε στους Γκουτέρες, Γιούνκερ και Μογκερίνι. Ο Τσαβούσογλου έσπευσε να καλέσει τον ΟΗΕ, την ΕΕ και τις εγγυήτριες δυνάμεις να υποστηρίξουν την πρόταση Ακιντζί, διότι «θα δημιουργήσει το κατάλληλο έδαφος για την επίλυση του Κυπριακού». Σε περίπτωση που δε γίνει αποδεκτή, η Τουρκία θα συνεχίσει τις γεωτρήσεις για φυσικό αέριο στην κυπριακή ΑΟΖ, ξεκαθάρισε ο τούρκος ΥΠΕΞ.
Ο Αναστασιάδης κάλεσε σε σύσκεψη τους αρχηγούς των κυπριακών πολιτικών κομμάτων και αποφάσισαν ομόφωνα να απορρίψουν την πρόταση Ακιντζί. Λογική και αναμενόμενη κίνηση σ’ αυτό το στάδιο. Δε δέχεσαι αμέσως την πρόταση του αντίπαλου, για να μπορείς να έχεις διαπραγματευτικά περιθώρια. Δεν πρέπει, όμως, να υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η πρόταση θ’ αρχίσει να «ζυμώνεται» στις ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες και σύντομα θ’ αποτελεί τη μοναδική βάση για την επίλυση της κρίσης. Η αδυναμία στρατιωτικής αντιπαράθεσης με την Τουρκία από κυπριακής πλευράς (η Κύπρος δε διαθέτει καν Πολεμικό Ναυτικό), η προσεκτική πολεμική διπλωματία που ασκεί η Τουρκία (δεν προχωρά σε παραβιάσεις στην ελληνική ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδα) και η απροθυμία των ευρωπαίων ιμπεριαλιστών να προχωρήσουν σε «κυρώσεις» στην Τουρκία (έχουν τα δικά τους ιμπεριαλιστικά συμφέροντα να φροντίσουν, καθώς η Τουρκία, εκτός από μεγάλη αγορά και πεδίο τοποθέτησης κεφαλαίων, έχει και σημαντική γεωστρατηγική θέση), οδηγεί κατευθείαν στην αναζήτηση «συμβιβαστικής λύσης». Ο Σημίτης είναι ο πρώτος που την είχε προδιαγράψει στο γνωστό άρθρο του στην «Καθημερινή».
