Brexit

Σκληρό μπρα-ντε-φερ καθώς πλησιάζει η «ώρα μηδέν» για την έξοδο

Το μικρόφρωνο έμεινε αρκετή ώρα ανοιχτό κι έτσι δε μένει καμιά αμφιβολία ότι ο Ντόναλντ Τουσκ ήθελε ν' ακουστεί ο διάλογός του με τον πρωθυπουργό της Ιρλανδίας Λίο Βαράντκαρ. «Αναρωτιέμαι πώς να είναι αυτή η ξεχωριστή θέση στην κόλαση, για κείνους που προώθησαν το Brexit, χωρίς να έχουν ίχνος σχεδίου για το πώς θα το φέρουν σε πέρας με ασφάλεια», είπε ο πολωνός «πρόεδρος» της ΕΕ. «Εχεις δίκιο, αλλά θα βρεις μεγάλο μπελά από τους Βρετανούς», απάντησε ο Βαράντκαρ, με τον Τουσκ να ξεκαρδίζεται στα γέλια την ώρα που απαντούσε «ναι, το ξέρω»!
 
Ενας μεγαλοϋπάλληλος των Βρυξελλών μιλάει με τόσο απαξιωτικό τρόπο για τους ηγέτες του βρετανικού ιμπεριαλισμού. Σημάδι των καιρών κι αυτό.
 
Πρώτος πετάχτηκε πάνω ο Φάρατζ: «Μετά το Brexit θα επελευθερωθούμε από μη εκλεγμένους, αλαζονικούς νταήδες σαν εσένα και θα κυβερνάμε μόνοι τη χώρα μας. Κι αυτό μου ακούγεται πιο πολύ σαν παράδεισος», απάντησε στον Τουσκ. Ομως, ο Φάρατζ δεν εκπροσωπεί τη βρετανική κυβέρνηση, ούτε τους Τόρις. Εκείνη που μετράει είναι η ανακοίνωση της πρωθυπουργίας. «Νομίζω πως είναι ένα ερώτημα προς τον Ντόναλντ Τουσκ κατά πόσο θεωρεί χρήσιμη αυτού του είδους τη φρασεολογία», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στριτ. Ο άλλος τους έφτυσε κι αυτοί του είπαν να προσέχει!
 
Το συγκεκριμένο επεισόδιο δείχνει ότι στο δίπολο Βρετανία-ΕΕ, η Βρετανία έχει χάσει την παλιά αλαζονεία της. Γι' αυτό μπορεί και τη βρίζει ο κάθε Τουσκ, με τον εκπρόσωπο της Μέι απλώς να διαμαρτύρεται για τους τρόπους του.  Είναι προφανές ότι η Μέι δε θέλησε να ρίξει λάδι στη φωτιά, μια μέρα πριν από την πολλοστή επίσκεψή της στις Βρυξέλλες, καθώς προσπαθεί απεγνωσμένα να βρει μια λύση που θα της επιτρέψει να υλοποιήσει το Brexit στα τέλη του Μάρτη και ταυτόχρονα να διατηρήσει την πρωθυπουργική καρέκλα.
 
Ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας επισκέφτηκε τις Βρυξέλλες μια μέρα πριν από τη Μέι, για να εισπράξει διαβεβαιώσεις από το δίδυμο Τουσκ-Γιούνκερ ότι η ΕΕ δεν πρόκειται να διαπραγματευθεί το περιβόητο backstop, δηλαδή τη διατήρηση ανοιχτών συνόρων μεταξύ της Δημοκρατίας και της Ιρλανδίας και της Βόρειας Ιρλανδίας (που αποτελεί έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου), χωρίς ημερομηνία λήξης, επ' αόριστον.
 
Ο Γιούνκερ, όταν ρωτήθηκε για τη δήλωση Τουσκ, το έριξε στην τρελίτσα, με το δικό του μοναδικό τρόπο: «Είμαι λιγότερο καθολικός από τον καλό μου φίλο Ντόναλντ. Εκείνος πιστεύει βαθιά στον παράδεισο και στο αντίθετό του, την κόλαση. Εγώ πιστεύω στον παράδεισο και όχι στην κόλαση. Εκτός απ' όταν κάνω ό,τι κάνω τώρα, που είναι κόλαση». Πέρα από την τρελίτσα, όμως, μέσω της οποίας αρνήθηκε να αποδοκιμάσει ακόμα και το ιταμό ύφος του Τουσκ, υπήρξαν και τα σοβαρά.
 
Γιούνκερ και Βαράντκερ δημοσιοποίησαν κοινή δήλωση, στην οποία αναφέρεται ότι, «όπως έχουμε πει με διάφορες ευκαιρίες, η Συμφωνία Αποχώρησης είναι η κάλλιστη και η μοναδική δυνατή συμφωνία. Δεν είναι ανοιχτή σε επαναδιαπραγμάτευση. Το backstop είναι ένα αναπόσπαστο τμήμα της Συμφωνίας Αποχώρησης. Αν και ελπίζουμε ότι το backstop δε θα χρειαστεί να εφαρμοστεί, αποτελεί μια απαραίτητη νομική εγγύηση για να προστατεύσει την ειρήνη και να διασφαλίσει ότι δε θα υπάρξει επιστροφή σε σκληρά σύνορα στο νησί της Ιρλανδίας, αλλά προστασία της ολοκλήρωσης της Ενιαίας Αγοράς μας και της Τελωνειακής Ενωσης».
 
Η κοινή δήλωση Γιούνκερ-Βαράντκερ «απλώνει» κι άλλο το συγκεκριμένο θέμα, στέλνοντας στην πραγματικότητα προειδοποίηση στη Μέι να μην επιμείνει σε επαναδιαπραγμάτευση του backstop, γιατί θα προσκρούσει σε τοίχο. Αναφέρει η κοινή δήλωση: «Η Συμφωνία Αποχώρησης, συμπεριλαμβανόμενου του backstop, είναι ένας ισορροπημένος συμβιβασμός, προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων σε όλες τις πλευρές, συμπεριλαμβανόμενης της Βόρειας Ιρλανδίας. Το backstop δεν είναι ένα διμερές θέμα, αλλά ένα ευρωπαϊκό θέμα. Τα σύνορα της Ιρλανδίας είναι ταυτόχρονα σύνορα της ΕΕ και η αγορά της είναι τμήμα της Ενιαίας Αγοράς. Θα παραμείνουμε ενωμένοι σ' αυτό το ζήτημα». Ακολουθεί η προειδοποίηση προς τη Βρετανία, του τύπου «κόψτε το λαιμό σας αν δε συμφωνείτε, εμείς είμαστε έτοιμοι για όλα»: «Θα συνεχίσουμε να επιδιώκουμε συμφωνία για οργανωμένη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά επίσης θα συνεχίσουμε τις προετοιμασίες μας για ένα σενάριο μη συμφωνίας. Σ' αυτό το πλαίσιο, τα προγράμματα υποστήριξης της διασυνοριακής ειρήνης και συμφιλίωσης στους συνοριακούς νομούς της Ιρλανδίας και της Βόρειας Ιρλανδίας θα συνεχιστούν και θα ενδυναμωθούν. Η Κομισιόν παραμένει έτοιμη να υποστηρίξει την Ιρλανδία προκειμένου να βρει λύσεις που θ' απαντούν στις ιδιαίτερες προκλήσεις που θ' αντιμετωπίσουν η Ιρλανδία και οι ιρλανδοί πολίτες, αγρότες και επιχειρήσεις. (…) Θα συνεχίσουμε να υπενθυμίζουμε στην κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου τις ευθύνες της που απορρέουν από τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, με ή χωρίς συμφωνία αποχώρησης».
 
Οπως αντιλαμβάνεστε, το πεδίο για τη Μέρκελ ήταν απόλυτα ναρκοθετημένο. Στην κοινή δήλωση με τον Γιούνκερ, που εκδόθηκε μετά τη συνάντησή τους την Πέμπτη, αναφέρεται ότι ο πρόεδρος της Κομισιόν «υπογράμμισε ότι οι 27 δε θα ξανανοίξουν τη Συμφωνία Αποχώρησης, η οποία αντιπροσωπεύει έναν προσεκτικά ισορροπημένο συμβιβασμό». Συμφώνησαν απλά να συνεχίσουν τις συνομιλίες. Οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες, καθώς πλησιάζει η ημερομηνία αποχώρησης της Βρετανίας από την ΕΕ, σύμφωνα με την αίτηση που έχει υποβάλει η βρετανική κυβέρνηση. Αυτή τη στιγμή, ως πιθανότερη λύση φαίνεται μια παράταση της ημερομηνίας αποχώρησης, την οποία ζήτησαν επίσημα οι Εργατικοί, υλοποιώντας στην πραγματικότητα απαίτηση των βρετανών καπιταλιστών, που θα ήταν ευχαριστημένοι με τη συμφωνία που έκλεισε η Μέι (πλην όμως απορρίφθηκε από την πλειοψηφία της Βουλής), όμως με τίποτα δε θέλουν ένα «άτακτο» Brexit, καθώς θεωρούν ότι αυτό θα ήταν «καταστροφή».
 
Η πιο σκληρή προειδοποίηση για την Μέι, όμως, ήρθε από το Σιν Φέιν. Το κόμμα που ήταν άλλωστε το πολιτικό σκέλος του IRA και που πρωταγωνίστησε στη σύναψη της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής, προειδοποίσε τη Μέι πως αν επιτρέψει ένα «άτακτο» Brexit, θα πρέπει «να αρχίσει την προετοιμασία ενός δημοψηφίσματος για την ένωση της Ιρλανδίας»!