Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) χορεύει πάντα στον ρυθμό που του χτυπάει το εκάστοτε υπουργείο Παιδείας. Είναι ο «λαγός» της πολιτικής του ηγεσίας και αλλάζει σαν τον χαμαιλέοντα απόψεις και προτάσεις ανάλογα με την εκπαιδευτική πολιτική που ασκεί κάθε κυβέρνηση και τους σκοπούς που θέλουν να υπηρετήσουν οι «εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις» των εκάστοτε υπουργών Παιδείας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πρότασή του για την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου και της σχολικής μονάδας. Από το μοντέλο των Λοβέρδου-Αρβανιτόπουλου, το οποίο υπηρέτησε ασμένως, το ΙΕΠ ασπάστηκε ταχύτατα τώρα το μοντέλο των συριζαίων («αυτοαξιολόγηση»), υιοθετώντας και τα ανάλογα κάθε φορά «επιχειρήματα».
Αυτή τη φορά, το ΙΕΠ παρουσίασε τη «νέα» του πρόταση για τις αλλαγές στο Λύκειο και τον τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Παρότι ο πρόεδρός του, Γεράσιμος Κουζέλης, διευκρίνισε ότι τίποτε ακόμη δεν έχει αποφασιστεί από το υπουργείο Παιδείας, το οποίο ακόμη διαβουλεύεται με το ΙΕΠ, είναι σαφές ότι αυτό που θα δούμε στο τέλος ως νομοσχέδιο δεν θα απέχει παρασάγγας από την πρόταση του ΙΕΠ, η οποία και δημοσιοποιήθηκε ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, να προετοιμάσει τον δρόμο του σχετικού νομοσχέδιου.
Το νομοσχέδιο θα κατατεθεί, όπως λέγεται, ντάλα καλοκαίρι, κατά την προσφιλή μέθοδο όλων των υπουργών Παιδείας, όταν μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς θα είναι σε χωριά και παραλίες για να αποφευχθούν και οι σχετικές αντιδράσεις.
Ο πρόεδρος του ΙΕΠ ξεκαθάρισε ότι τη σχολική χρονιά που έρχεται (2017-2018) δεν θα υπάρξει καμιά αλλαγή. Η μόνη αλλαγή θα είναι μια «ανακούφιση» των μαθητών στην Α΄ Λυκείου ως προς τον εξεταστικό φόρτο. Κάποιες εξετάσεις σε κάποια μαθήματα «όπου είναι δυνατόν» θα αντικατασταθούν από την εκπόνηση εργασιών.
Οι αλλαγές στην Α΄και Β΄ Λυκείου θα ξεκινήσουν από το σχολικό έτος 2018-19. Οι τελικές αλλαγές προγραμματίζονται για το 2019-20. Τότε θα εφαρμοστεί και το νέο σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ-ΤΕΙ.
Οι συριζαίοι γνωρίζουν ότι μέχρι τότε θα ισχύσει αυτό που λέει η λαϊκή ρήση «ποιος ζει και ποιος πεθαίνει». Οι ίδιοι ξέρουν ότι δεν θα είναι κυβέρνηση και ότι η πολυδιαφημισμένη εκπαιδευτική τους «μεταρρύθμιση» θα πεταχτεί στα σκουπίδια από την επόμενη κυβέρνηση (η αντιπολίτευση, με κορμό τη ΝΔ, από τώρα ξιφουλκεί ενάντια στα σχέδια Γαβρόγλου). Γι’ αυτό και δε ζορίζονται χρονικά να κάνουν πράξη το «όνειρό» τους για την Παιδεία. Από την άλλη θέλουν να μεταθέσουν όλο και πιο μακριά τις επιθέσεις που σίγουρα θα δεχτούν, μιας και ακόμα και αυτό το πολυνομοσχέδιό τους για την τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν είναι εύκολο να «περπατήσει» και καθυστερεί η ψήφισή του (σύμφωνα με δημοσίευμα της Αυγής, οι «θεσμοί επιμένουν να διατυπώνουν διαφωνίες επί των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων»).
Λύκειο και τρόπος εισαγωγής
Η πρόταση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής στον πυρήνα της δεν έχει κάτι το συνταρακτικό. Οπως έχουμε πει επανειλημμένα οι συριζαίοι πέταξαν προ πολλού στα σκουπίδια τις εξαγγελίες για «ελεύθερη πρόσβαση». Η πρόταση, λοιπόν, του ΙΕΠ σερβίρει για πολλοστή φορά μια ξινισμένη σούπα, όπως όλες οι προτάσεις και μεταρρυθμίσεις του Λυκείου και του τρόπου εισαγωγής στην τριτοβάθμια που υπήρξαν στο παρελθόν. Αλλαξε μόνο η δοσολογία και η χρήση κάποιων «μπαχαρικών».
Η ουσία παραμένει ίδια: δύο τύποι Λυκείου (ένα Γενικό για τους λίγους και εκλεκτούς και ένα Επαγγελματικό για την «πλέμπα», τα παιδιά της εργατικής τάξης), Λύκειο προσανατολισμένο αυστηρά στην ειδίκευση και όχι στη γενική και ολόπλευρη μόρφωση, σύμφωνα με τις ανάγκες της αγοράς, ατομικές διαδρομές των μαθητών (οι μαθητές θα διαμορφώνουν το «προφίλ» τους), ελάχιστα κοινά μαθήματα και περισσότερα επιλογής, πανελλαδικές εξετάσεις για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, πολλαπλές μορφές αξιολογικών κρίσεων στη διάρκεια φοίτησης στις τρεις τάξεις, η τελευταία τάξη του Λυκείου ειδικά, απόλυτα υποταγμένη στον τρόπο εισαγωγής (προθάλαμος για τα ΑΕΙ-ΤΕΙ), άκυρος ο πολυδιαφημισμένος «αυτόνομος» ρόλος του Λυκείου και επιστέγασμα ο αντιδραστικός λόγος του ιερατείου (τα Θρησκευτικά παραμένουν υποχρεωτικό μάθημα σε όλο το Λύκειο και η Εκκλησία ελέγχει το «δογματικό περιεχόμενο» των νέων βιβλίων).
Η πρόταση του ΙΕΠ δεν υιοθέτησε στην ολότητά της την πρόταση της Επιτροπής Λιάκου, που διατυπώθηκε στο πλαίσιο του «διαλόγου», καθότι αποδείχθηκε ασύμφορη για τα σημερινά δεδομένα. Επιλέχθηκε μια φθηνότερη λύση που επιπλέον δεν προκαλεί μεγάλη αναστάτωση και στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και από την άλλη ικανοποιεί τον στόχο του αστισμού να φρενάρει την ιστορικά διαμορφωμένη τάση της ελληνικής εργαζόμενης κοινωνίας και της νεολαίας της για πανεπιστημιακή μόρφωση.
Η πρόταση κινείται στους εξής άξονες:
♦ Υπό διαμόρφωση είναι νέα προγράμματα σπουδών (Ιστορία), άλλα έχουν ήδη προχωρήσει (Ξένες Γλώσσες, Θρησκευτικά) και για άλλα θα ξεκινήσουν οι διαδικασίες για τη διαμόρφωση νέων προγραμμάτων άμεσα (Γλώσσα, Φυσικές και Κοινωνικές Επιστήμες).
♦ Το νέο σχολικό έτος (2017-18) δεν θα αλλάξει το ωρολόγιο πρόγραμμα, ούτε τα Προγράμματα Σπουδών της Α΄ Λυκείου. Θα μειωθεί ο εξεταστικός φόρτος των μαθητών, με την αντικατάσταση των εξετάσεων «όπου είναι δυνατόν» με τη συγγραφή εργασιών.
♦ Το σχολικό έτος 2018-2019 θα γίνει η εφαρμογή όλων των νέων προγραμμάτων και στις τρεις τάξεις του Λυκείου.
♦ Καταργούνται τα μονόωρα μαθήματα στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Τετράωρα μαθήματα στη Β’ Λυκείου και εξάωρα στην Γ’ Λυκείου.
♦ Στα υποχρεωτικά μαθήματα είναι τα Θρησκευτικά, η Φυσική Αγωγή και οι Δημιουργικές Δραστηριότητες.
♦ Μετά την Α' Λυκείου θα υπάρχουν υποχρεωτικά μαθήματα και μαθήματα επιλογής.
♦ Οι μαθητές δημιουργούν το «προφίλ» τους.
♦ Πανελλαδικές εξετάσεις στο τέλος του δεύτερου τετραμήνου της Γ΄ Λυκείου. Οχι τράπεζα θεμάτων (σ.σ. οι συριζαίοι θέλουν να αποφύγουν την «καζούρα», επειδή προεκλογικά ξιφουλκούσαν ενάντια στην τράπεζα θεμάτων), αλλά Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων.
♦ Τέσσερα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα («πανελλαδικώς οργανωμένη» εξέταση των τεσσάρων μαθημάτων στο τέλος της χρονιάς), με κοινό μάθημα τη Νεοελληνική Γλώσσα, δύο μαθήματα επιλογής, ανάλογα με τον προσανατολισμό των μαθητών στις σχολές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ένα μάθημα «μπαλαντέρ» που θα διευρύνει τις επιλογές στις σχολές των ΑΕΙ-ΤΕΙ.
♦ Απολυτήριο «διπλής όψης». Θα προκύπτει από τον βαθμό του πρώτου τετραμήνου της Γ΄ Λυκείου (εδώ οι εξετάσεις θα είναι ενδοσχολικές) και από τον βαθμό των τεσσάρων πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων στο δεύτερο τετράμηνο.
Εάν το ζητούμενο είναι η πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα λαμβάνεται υπόψη σε συντριπτικό ποσοστό η βαθμολογία των τεσσάρων πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων και σε μικρό ποσοστό η βαθμολογία του πρώτου τετραμήνου (προφορική και ενδοσχολικές εξετάσεις).
Αντίστροφα, εάν το ζητούμενο είναι απλά ένα «απολυτήριο απόλυσης», ο υπολογισμός του βαθμού του θα προκύπτει κατά το μεγαλύτερο μέρος από την επίδοση στις ενδοσχολικές εξετάσεις του πρώτου τετραμήνου και λιγότερο από τη βαθμολογία των τεσσάρων πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων.
♦ Δεν θα λαμβάνεται υπόψη η βαθμολογία των προηγούμενων τάξεων του Λυκείου, αλλά μόνον αυτή της Γ’ Λυκείου.
Γιούλα Γκεσούλη
