Από τα μέσα της δεκαετίας του ‘90 θεσμοθετήθηκε το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), με το νόμο 2332/1995. Ηδη από τότε αποδείξαμε ότι με το ΜΑΑΕ επιδιώκεται το ξεκλήρισμα της φτωχής αγροτιάς, σε αντίθεση με τους αγροτοσυνδικαλιστές του Περισσού, που είχαν υιοθετήσει το αίτημα και το πρόβαλαν για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, για να το απορρίψουν στη συνέχεια υποστηρίζοντας ότι με το ΜΑΑΕ ξεκληρίζεται η φτωχoμεσαία αγροτιά.
Με τον πρώτο αυτό νόμο, ένας αγρότης θεωρούνταν κατά κύριο επάγγελμα αγρότης, αν αποκτούσε το 50% του συνολικού του εισοδήματος από την απασχόλησή του στον αγροτικό τομέα και αν αφιέρωνε στην αγροτική δραστηριότητα το 50% του χρόνου της ετήσιας απασχόλησής του. Στη συνέχεια ο νόμος τροποποιήθηκε δύο φορές και μειώθηκαν τα ποσοστά του χρόνου ετήσιας απασχόλησης στον αγροτικό τομέα και του αγροτικού εισοδήματος σε σχέση με το συνολικό εισόδημα. Η τελευταία αλλαγή έγινε επί ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ με το νόμο 4389/2016. Τα ποσοστά έγιναν 30% για τον ετήσιο χρόνο απασχόλησης στον αγροτικό τομέα και 50% για το αγροτικό εισόδημα σε σχέση με το συνολικό εισόδημα. Επίσης, ο αγρότης πρέπει να είναι ασφαλισμένος στον ΟΓΑ.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, οι αγροτοσυνδικαλιστές της ΠΑΣΥ (Παναγροτική Αγωνιστική Συσπείρωση) πρόβαλαν το αίτημα για τη δημιουργία ΜΑΑΕ, υποστηρίζοντας ότι μ’ αυτό θα κατοχυρωθούν οι αγρότες που δεν μπορούν να ζήσουν μόνο από το αγροτικό εισόδημα και αναγκάζονται να εργαστούν σαν αγροεργάτες ή σαν εργάτες σε εργοστάσια και στην οικοδομή, ενώ θα αποκλειστούν από τον αγροτικό τομέα οι γιατροί, δικηγόροι και συμβολαιογράφοι που διαθέτουν αγροτική γη και ασχολούνται με τον αγροτικό τομέα.
Εμείς υποστηρίζαμε ότι με το ΜΑΑΕ επιδιώκουν να βγάλουν από την αγροτική απασχόληση όλους εκείνους τους αγρότες που αναγκάζονται να εργάζονται σαν εργάτες σε διάφορες οικονομικές δραστηριότητες. Με το 50% όσον αφορά το αγροτικό εισόδημα σε σχέση με το συνολικό εισόδημα αποκλείονται όλοι οι φτωχοί αγρότες, γιατί το εισόδημά τους από την απασχόλησή τους ως εργατών είναι μεγαλύτερο από το 50%.
Η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου με ΚΥΑ του 2011 φρόντισε να συρρικνώσει το εισόδημα των πλούσιων αγροτών από τις εξωαγροτικές δραστηριότητες προκειμένου αυτό να είναι μικρότερο του 50% του συνολικού εισοδήματος. Ο τότε υφυπουργός Οικονομικών Δ. Κουσελάς και ο τότε υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κ. Σκανδαλίδης υπέγραψαν στις 4 Μάρτη του 2011 Κοινή Υπουργική Απόφαση με την οποία από την μια όριζαν το αγροτικό εισόδημα και από την άλλη εξαιρούσαν από το συνολικό εισόδημα μια σειρά εισοδημάτων που αποκτούνταν από πηγές δραστηριότητας πέραν της αγροτικής.
Με το άρθρο 3 οριζόταν ποια ακριβώς εισοδήματα δε θα συνυπολογίζονται στο συνολικό εισόδημα: «Στο συνολικό εισόδημα το οποίο συγκρίνεται με το αγροτικό εισόδημα του άρθρου 2 της απόφασης αυτής δεν προσμετρώνται τα ακόλουθα: α) Εισόδημα από ακίνητα. β) Εισόδημα από κινητές αξίες π.χ. μερίσματα, προμερίσματα, ομολογίες, ομολογιακά δάνεια, χρεόγραφα κ.α. γ) Τόκοι καταθέσεων. δ) Εξοδα παράστασης και αποζημειώσεις αιρετών οργάνων των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, συνδικαλιστικών και αγροτικών συνεταιριστικών οργανώσεων καθώς και αμοιβές και ποσοστά (εκτός μισθού) των μελών διοικητικού συμβουλίου νομικών προσώπων. ε) Επιδόματα ανεργίας, πολυτέκνων και πάσης φύσεως προνοιακά επιδόματα».
Εκτός των επιδομάτων της τελευταίας κατηγορίας, όλα τ’ άλλα είναι εισοδήματα που αποκτούν οι πλούσιοι αγρότες και εκείνοι οι παραγωγοί που έχουν και άλλες οικονομικές δραστηριότητες. Δεν μπορεί να έχουν οι φτωχοί αγρότες εισοδήματα από ακίνητα, από μετοχές κτλ. Μ’ αυτή την εξαίρεση μειώνουν το επιπλέον εισόδημα που αποκτούν οι πλούσιοι αγρότες απ’ άλλες -πέραν της αγροτικής- δραστηριότητες και έτσι αυξάνουν το ποσοστό του αγροτικού εισοδήματος σε σχέση με το συνολικό εισόδημα, σε αντίθεση με τα εισοδήματα των φτωχών αγροτών που εργάζονται σαν εργάτες σε διάφορες δραστηριότητες, που τα υπολογίζουν στο συνολικό τους εισόδημα.
Μ’ αυτή την αλχημεία κατατάσσουν τους πλούσιους αγρότες στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, ενώ τους φτωχούς στους ετεροαπασχολούμενους. Ποιο είναι το αποτέλεσμα της αλχημείας; Η επιτάχυνση του ξεκληρίσματος της φτωχής αγροτιάς.
Την ΚΥΑ αυτή, όπως αναφέραμε, την εξέδωσε η κυβέρνηση ΓΑΠ το 2011 και συνέχισαν να την εφαρμόζουν τόσο οι μνημονιακές κυβερνήσεις Λ. Παπαδήμου και Α. Σαμαρά όσο και η μνημονιακή κυβέρνηση Α. Τσίπρα. Πρέπει, λοιπόν, να καταργηθούν άμεσα όλες οι διατάξεις που κατηγοριοποιούν τους αγρότες σε κατά κύριο επάγγελμα ή μη αγρότες και να χαίρουν και οι φτωχοί αγρότες όλων των δικαιωμάτων.
