Με αίσιο τέλος για το βρετανό πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον έληξε η εκλογική φιέστα στη Βρετανία. Χάρη στο ενισχυμένο πλειοψηφικό σύστημα, οι Τόρις κατόρθωσαν να κερδίσουν την απόλυτη πλειοψηφία στη νέα Βουλή, μολονότι απέσπασαν το 37% των ψήφων (με την αποχή να μειώνεται λίγο, σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές, αλλά να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα της τάξης του 35%).
Για μία ακόμα φορά αποδείχτηκε ότι οι δημοσκοπήσεις, που έδειχναν μάχη σώμα με σώμα μεταξύ Τόρις και Εργατικών, βρίσκονται μακριά από την πραγματικότητα. Το χάσμα μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κομμάτων διατηρήθηκε αναλλοίωτο σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές (από τις επτά έπεσε στις εξίμισι ποσοστιαίες μονάδες).
Η νίκη των συντηρητικών προκάλεσε πολιτικό σεισμό στους αντιπάλους τους. Οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων αντιπολιτευτικών κομμάτων (των Εργατικών, των εθνικιστών του Κόμματος Ανεξαρτησίας Ηνωμένου Βασιλείου και των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, συμμάχων των συντηρητικών στην προηγούμενη κυβέρνηση, που καταποντίστηκαν χάνοντας περίπου τα δύο τρίτα των ψήφων τους) παραιτήθηκαν.
Μετά τις εκλογές έρχεται η ώρα του… λογαριασμού. Ενός λογαριασμού που θα είναι… τσουχτερός για την εργατική τάξη και τα φτωχά λαϊκά στρώματα. Τόσο τσουχτερός που ο Independent, σε άρθρο του την περασμένη Δευτέρα, με τον εύγλωττο τίτλο: «11 λόγοι που οι φτωχοί ανησυχούν επειδή ο Iain Duncan Smith επανήλθε ως επικεφαλής των περικοπών στα επιδόματα» (https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/generalelection/david-cameron-has-put-the-millionaire-iain-duncan-smith-back-in-charge-of-poor-people-here-are-11-reasons-why-people-are-worried-10240004.html), περιέγραψε ως εξής τις νέες περικοπές:
1. Πρώτα απ’ όλα, θα μειωθεί το ετήσιο πλαφόν στα επιδόματα. Το όριο θα μειωθεί από τις 26 στις 23 χιλιάδες λίρες (μετά φόρου), δηλαδή από τα 36 στα 32 χιλιάδες ευρώ. Δηλαδή, τα επιδόματα ενός νοικοκυριού δε θα πρέπει να υπερβαίνουν το παραπάνω ποσό.
2. Θα απαγορευτεί σε όσους παίρνουν επίδομα ανεργίας να παίρνουν και επίδομα στέγασης.
3. Νέες περικοπές ετοιμάζονται και για τους δημόσιους υπαλλήλους, με τη θέσπιση ετήσιου ανώτατου ορίου χρηματοδότησης στις κοινωνικές δαπάνες ίσου με 120 δισ. λίρες (167.5 δισ. ευρώ), όπως διέρρευσε στην εφημερίδα Guardian την προηγούμενη βδομάδα. Αυτές οι περικοπές, επισημαίνει ο Independent, θα οδηγήσουν σε μεγάλες περικοπές στα επιδόματα, που θα φέρουν μεγάλες αντιπαραθέσεις.
4. Αύξηση του «φόρου υπνοδωματίου» (bedroom tax), με την υπαγωγή σε αυτόν και άλλων κατηγοριών ενοικιαστών πέραν αυτών που παίρνουν επίδομα ενοικίου. Ο φόρος αυτός, που ισχύει από την 1η Απρίλη του 2013, αποτελεί ποινή για όσους ενοικιαστές τολμούν να νοικιάζουν σπίτια με περισσότερα δωμάτια από αυτά που δικαιούνται σύμφωνα με το νόμο (βλ. https://www.trafford.gov.uk/residents/benefits-and-council-tax/benefits/welfare-reform-changes/under-occupancy-bedroom-tax-charges.aspx). Ετσι, σε περίπτωση που μια οικογένεια δικαιούται δύο υπνοδωμάτια αλλά νοικιάζει τρία, τότε το επίδομα ενοικίου που θα πάρει μειώνεται κατά 14%. Αν νοικιάζει περισσότερα, τότε το επίδομα ενοικίου μειώνεται κατά 25%! Για παράδειγμα, αν μία οικογένεια με δύο 15χρονα παιδιά του ίδιου φύλου τα έχει σε ξεχωριστά δωμάτια, τότε θα δει μειωμένο το επίδομα ενοικίου κατά 14%, αφού σύμφωνα με το νόμο τα παιδιά ίδιου φύλου κάτω των 16 πρέπει να μένουν στο ίδιο δωμάτιο.
5. Περικοπές μέχρι και κατάργηση της πληρωμής του επιδόματος μητρότητας την περίοδο που οι μητέρες προσέχουν τα νεογέννητα παιδιά τους. Το επίδομα αυτό ισοδυναμεί με το 90% των μέσων εβδομαδιαίων αποδοχών τους (προ φόρου) για τις πρώτες έξι βδομάδες και 139,58 λίρες (195 ευρώ) τη βδομάδα (ή 90% των μέσων εβδομαδιαίων αποδοχών, αν είναι χαμηλότερες) για τις υπόλοιπες 33 βδομάδες.
6. Μειώσεις σε επιδόματα αναπήρων, τα οποία πλέον θα φορολογούνται.
7. Μειώσεις στα επιδόματα ανθρώπων που επιβαρύνονται με τη φροντίδα άλλων.
8. Ενίσχυση των συμβάσεων «μηδενικών ωρών», με τη μετονομασία τους σε συμβάσεις «ευέλικτου ωραρίου». Οι συμβάσεις αυτές, που ο υπουργός Εργασίας Iain Duncan Smith εκθείασε, θεωρώντας τες απαραίτητες για τη ρύθμιση της αγοράς εργασίας, αποτελούν ένα νέο τύπο εργασιακών σχέσεων που εξαπλώνεται και σήμερα καλύπτει 1,8 εκατομμύρια εργαζόμενους. Σύμφωνα με τις συμβάσεις αυτές, τις ώρες εργασίας τις καθορίζει ο καπιταλιστής, ο οποίος δεν είναι πλέον υποχρεωμένος να εξασφαλίζει συγκεκριμένο ωράριο στον εργαζόμενο, ενώ ο τελευταίος θα πρέπει να είναι έτοιμος να εργαστεί όποτε του πει το αφεντικό.
9. Μειώσεις στα επιδόματα ανθρώπων με αναπηρίες που εργάζονται, με τη θέσπιση ανώτατου ετήσιου ορίου από τον ερχόμενο Οκτώβρη, που θα ισοδυναμεί με ενάμιση μέσο μισθό.
10. Αύξηση της εξάρτησης από τα συσσίτια. Οπως αναφέραμε σε παλαιότερο άρθρο (https://www.eksegersi.gr/issue/819/Διεθνή/23747.Αυξάνονται-τα-συσσίτια-στη-Βρετανία), οι αποστολές πακέτων σίτισης επταπλασιάστηκαν μέσα σε τρία χρόνια λόγω της δραματικής μείωσης των επιδομάτων.
Ο εντέκατος λόγος που αναφέρει η εφημερίδα είναι το υποτιθέμενο μπλοκάρισμα από τους συνεργάτες της προηγούμενης κυβέρνησης (τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες) των σχεδίων της κυβέρνησης Κάμερον για περικοπές στα επιδόματα τέκνων, το οποίο πλέον δε θα υπάρχει, αφού οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες είναι πλέον εκτός κυβέρνησης. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν αυτός ο ισχυρισμός ισχύει, όμως γνωρίζουμε ότι οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες αποδέχτηκαν όλες τις άλλες περικοπές.
Από την άλλη, οι Εργατικοί φόρεσαν το «φιλεργατικό» τους προσωπείο υποσχόμενοι στο μανιφέστο τους (βλ. https://www.labour.org.uk/page/-/BritainCanBeBetter-TheLabourPartyManifesto2015.pdf) την κατάργηση του φόρου υπνοδωματίου και των συμβάσεων μηδενικών ωρών, καθώς και αύξηση του κατώτατου ωρομίσθιου (από το 2019!). Ταυτόχρονα, όμως, δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν το πλαφόν στα επιδόματα των 26 χιλιάδων λιρών το χρόνο (500 λίρες ή 700 ευρώ τη βδομάδα για τα ζευγάρια ή τις οικογένειες ανεξάρτητα από αριθμό παιδιών), ζητώντας μάλιστα από τη Συμβουλευτική Επιτροπή Κοινωνικής Ασφάλισης να εξετάσει τη μείωσή του.
Τα μεγάλα (αν τα συγκρίνει κανείς με τη χώρα μας) ποσά επιδομάτων δε θα πρέπει να μας οδηγήσουν στο συμπέρασμα ότι το βρετανικό κράτος είναι γενναιόδωρο προς τους πολίτες του. Θα πρέπει να τα δει κανείς σε συνδυασμό με τις τιμές των εμπορευμάτων και υπηρεσιών που βαραίνουν τα νοικοκυριά. Αν για παράδειγμα δει κανείς πού κυμαίνονται οι τιμές των ενοικίων, θα έχει μια καλύτερη εικόνα. Στο Νότιγχαμ, που αποτελεί μία από τις πιο φτωχές πόλεις της Βρετανίας και παραδοσιακά εργατούπολη, ο μέσος όρος των ενοικίων (βλ. https://www.home.co.uk/for_rent/nottingham/current_rents?location=nottingham) είναι 682 λίρες το μήνα (953 ευρώ), ενώ γι’ αυτά με ένα μόνο υπνοδωμάτιο ο μέσος όρος είναι 483 λίρες το μήνα (675 ευρώ)!
Ποιος όμως να πιστέψει τις προεκλογικές υποσχέσεις των Εργατικών, όταν ενάμιση χρόνο πριν (στις 20/1/14), η σκιώδης υπουργός Εργασίας και Συντάξεων, σε συνέντευξη στον Independent, εξήγγειλε ότι αν γίνουν κυβέρνηση θα κόψουν τα επιδόματα ανεργίας από όσους ανέργους αποτύχουν στο τεστ «βασικών ικανοτήτων» και αρνηθούν εκπαίδευση;
Παρά τις μεταξύ τους διαφορές στη δοσολογία των αντεργατικών μέτρων, οι αστικές πολιτικές δυνάμεις συμφωνούν ότι η απάντηση στην κρίση που μαστίζει τη Βρετανία δε μπορεί να είναι άλλη παρά το βάθεμα της αντεργατικής πολιτικής. Αυτό δεν οφείλεται σε κάποια αντεργατική μανία των ηγετών τους, αλλά στην ίδια τη φύση του καπιταλισμού, που όταν περνά κρίση ρίχνει τα βάρη στους παραγωγούς του κοινωνικού πλούτου.
