Το άρθρο αυτό είναι το πρώτο έρευνας που πραγματοποιήσαμε στην περιοχή Σχίνου-Πισίων-Περαχώρας που υπάγεται στο δήμο Λουτρακίου. Ξεκινήσαμε στις αρχές του περασμένου καλοκαιριού και θα συνεχίσουμε μέχρι να αναγκαστούν οι δασικές υπηρεσίες να παρέμβουν άμεσα για να βάλουν τέλος στο διαρκές έγκλημα που συντελείται σε βάρος του δάσους της περιοχής και του περιβάλλοντος. Μέχρι να εκδώσουν αποφάσεις με τις οποίες θα επιστραφεί όλο αυτό το δάσος στο δημόσιο και να μπει μπροστά η απαραίτητη διαδικασία με σκοπό να αποκατασταθεί η συντελεσθείσα βλάβη που είναι πολύ μεγάλη.
Μέχρι τώρα, οι υπηρεσιακοί παράγοντες σφυρίζουν αδιάφορα, παρά τις επανειλημμένες «οχλήσεις» μας. Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Δασών Κορίνθου μας δήλωσε αναρμόδιος να ελέγξει πειθαρχικά τον Δασάρχη Κορίνθου και μας συνέστησε να κάνουμε καταγγελία στην Εισαγγελία Κορίνθου. Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Συντονισμού και Επιθεώρησης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου μας παρέπεμψε στον προϊστάμενο της Διεύθυνσης Δασών Κορίνθου, ενώ ο Γενικός Διευθυντής Δασών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης θεώρησε την καταγγελία μας σοβαρή και μας ανέφερε ότι θα επικοινωνήσει και με τους δύο προϊστάμενους για να επιληφθούν του θέματος.
Στα λεγόμενά τους δεν κρατάμε ούτε μικρό καλάθι, γιατί τους δύο πρώτους, δηλαδή τους προϊστάμενους της Διεύθυνσης Δασών Κορίνθου και της Διεύθυνσης Συντονισμού και Επιθεώρησης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης τους ενοχλήσαμε κατ’ επανάληψη και κάθε φορά ο πρώτος μας απαντούσε ότι έχουν λίγο προσωπικό και γι’ αυτό δεν μπορούν να ασκήσουν σοβαρό έλεγχο, γιατί με το προσωπικό που διαθέτουν πρέπει να κάνουν και άλλες, εξίσου σοβαρές δράσεις. Δεν κούνησαν ούτε το μικρό τους δαχτυλάκι, ο καθένας για τους δικούς του λόγους, που δεν τους γνωρίζουμε και δεν μας ενδιαφέρει να τους ψάξουμε και να τους βρούμε. Οταν ζητήσαμε από τον Γενικό Διευθυντή Δασών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου να παραστεί ο ίδιος στην επιτόπια έρευνα, μας απάντησε ότι βρίσκεται στην Πάτρα και δεν μπορεί να παρευρίσκεται προσωπικά σε κάθε καταγγελία.
Είναι γεγονός ότι οι πράσινες και γαλάζιες κυβερνήσεις ασκούν σταθερά μια συνολικά αντιδασική πολιτική. Η μία συνεχίζει το έργο της άλλης και στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής συρρικνώνουν συνέχεια το προσωπικό που απαιτείται για να μπορέσουν οι δασικές υπηρεσίες να ασκήσουν πολιτική υπέρ του δάσους και του περιβάλλοντος. Ομως, αν ήθελαν να βάλουν τέλος στην πολιτική του άγριου ξεπατώματος του πευκοδάσους στη συγκεκριμένη περιοχή θα μπορούσαν να το κάνουν και μάλιστα πολύ εύκολα. Δεν το κάνουν και γι’ αυτό θα πρέπει να λογοδοτήσουν.
Εμείς γνωρίζουμε δύο απ’ αυτούς που ξεπατώνουν παράνομα το πευκοδάσος. Εχουν φτιάξει μεγάλα πλατώματα, κόβοντας ακόμη και νεαρά πεύκα, και θεωρούμε σίγουρο πως κάποια στιγμή οι ιδιοκτήτες του δάσους, που είναι εκατοντάδων χιλιάδων στρεμμάτων, θα επιχειρήσουν να εμφανίσουν αυτά τα πλατώματα ως έκταση καλλιεργούμενη με ελαιόδενδρα και κάποια άλλη στιγμή να χτίσουν και βίλες.
Κάποτε αυτό το πευκοδάσος ήταν ρητινευόμενο, όπως και πολλά άλλα, σε άλλα μέρη της Ελλάδας, και είχε παραχωρηθεί για εκμετάλλευση. Το Δεκέμβρη του 2003, με το δασοκτόνο νόμο 3208, άρθρο 14, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ παραχώρησε την κυριότητα όλων των πευκοδασών (και του συγκεκριμένου, δηλαδή) στους πρώην ρητινοκαλλιεργητές. Επομένως, και οι ιδιοκτήτες αυτού του πολύ μεγάλου πευκοδάσους γνωρίζουν για το έγκλημα που συντελείται στην περιοχή. Σιωπούν όμως, με το αζημίωτο, και συμφωνούν, γιατί με το ξεπάτωμα ανοίγει ο δρόμος για την αλλαγή χρήσης του δάσους, στην αρχή τμηματικά. Σιωπούν ακόμη και πολλοί από τους κατοίκους της περιοχής, γιατί προμηθεύονται καυσόξυλα από τους δύο εκχερσωτές του δάσους σε τιμές χαμηλότερες από τις μάντρες.
Επισκεφτήκαμε την περιοχή δύο φορές. Αρκετά τμήματα την πρώτη φορά και τα Λαχείδια του Σχίνου τη δεύτερη. Οπως αναφέραμε, είδαμε μεγάλα πλατώματα και τις περιοχές αυτές γεμάτες με κλαδιά πεύκων που αφήνουν οι εκχερσωτές (αυτά δεν μπορούν να πουληθούν ως καυσόξυλα). Αντιλαμβάνεστε τι θα συμβεί τους καλοκαιρινούς μήνες στις περιοχές αυτές, αν αυξηθεί η θερμοκρασία και ξεραθεί ο τόπος. Θα προκληθούν πυρκαγιές που θα είναι καταστροφικές για το δάσος.
Δεν βρήκαμε ούτε ένα κορμό από τα κομμένα δένδρα με προσήμανση. Το επισημαίνουμε γιατί η προσήμανση των δένδρων που πρόκειται να υλοτομηθούν, στις περιπτώσεις που έχουν δοθεί άδειες υλοτομίας και έχουν εκδοθεί πρωτόκολλα εγκατάστασης, είναι υποχρεωτική. Παραθέτουμε απόσπασμα από το άρθρο 34 του ΠΔ 19/11/1928, που ισχύει και σύμφωνα με το οποίο πρέπει να γίνεται η υλοτομία:
Προσήμανσις υλοτομητέων δένδρων
Αρθρο 32
Η προσήμανσις των υλοτομητέων δένδρων γίνεται εις πάσαν περίπτωσιν δι’ ειδικής δασικής σφύρας… Η αποτύπωσις της σφραγίδος ταύτης γίνεται ουχί επί του φλοιού, αλλ’ επί αρκούντως βαθείας εντομής του σομφού του ξύλου… εις τρόπον ώστε να διακρίνεται ευκρινώς επί του εναπολειφθησομένου πρέμου… Η κατά την υλοτομίαν ή μετά ταύτα βεβαίωσις της υπάρξεως εν τω δάσει πρέμνων μη φερόντων την σφραγίδα ταύτην συνεπάγεται προς τοις άλλοις την ποινικήν καταδίωξιν του υλοτόμου και την κατάσχεση των δασικών προϊόντων των παραχθέντων εκ των απροσημάντως υλοτομηθέντων δένδρων».
Το ΠΔ είναι του Νοέμβρη του 1928 και φυσικά είναι γραμμένο στην καθαρεύουσα. Σύμφωνα μ’ αυτό, δε φτάνει μόνο η προσήμανση προκειμένου να θεωρηθεί μια υλοτομία νόμιμη. Χρειάζεται να τηρηθούν και πολλά άλλα. Το κυριότερο: να ελεγχθεί κατά πόσο τηρήθηκαν οι Πίνακες Υλοτοτομίας. Κανονικά, θα έπρεπε να γίνονται διαχειριστικές μελέτες και όχι Πίνακες Υλοτομίας. Επιλέγονται οι τελευταίοι γιατί συρρικνώνονται τα κονδύλια που προορίζονται για την προστασία και ανάπτυξη των δασών. Επισημαίνουμε, ακόμη, ότι η υλοτομία με βάση τους Πίνακες Υλοτομίας δεν γίνεται για να παράγονται καυσόξυλα, αλλά για να αναπτύσσονται τα δάση.
Επισημάναμε στους συνομιλητές μας υπηρεσιακούς παράγοντες την πλήρη απουσία προσήμανσης και αυτοί δεν αποτόλμησαν να τη δικαιολογήσουν. Μόνο ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Δασών Κορίνθου επαναλάμβανε μονότονα την πραγματικά μεγάλη έλλειψη προσωπικού.
Αναφέρουμε ακόμη ότι, εκτός από την προσήμανση και την έκδοση αδειών υλοτομίας, πρέπει να εκδοθούν και τα πρωτόκολλα εγκατάστασης των υλοτόμων στους οποίους χορηγούνται οι άδειες υλοτομίας, σύμφωνα με το άρθρο 34, που προβλέπει:
«1) Διά την εγκατάστασιν των υλοτόμων εις τα υλοτομούμενα δάση, δημόσια και ιδιωτικά, συντάσσεται υπό της αρμόδιας Δασικής Αρχής πρωτόκολλον εγκαταστάσεως, όπερ υπογράφεται και υπό των εγκαθισταμένων ενοικιαστών υλοτόμων και περιλαμβάνει το όνομα του δάσους, την υλοτομηθησομένην δασικήν θέσιν, το είδος των υλοτομουμένων δένδρων…».
Υποβάλαμε δύο φορές αιτήσεις στον προϊστάμενο του Δασαρχείου Κορίνθου και ζητήσαμε να μας απαντήσει σε μερικά ζητήματα που άπτονται των προϋποθέσεων που απαιτούνται προκειμένου οι άδειες υλοτομίας που θα δοθούν να συμβάλλουν στην προστασία και στην ανάπτυξη των δασών. Η δεύτερη αίτησή μας (την υποβάλαμε στις 17.10.2014) ήταν ολοκληρωμένη γιατί είχαμε μελετήσει το ΠΔ 19/11/1928 και με βάση τα ευρήματα κατά την επιτόπια έρευνά μας γνωρίζαμε τι πρέπει να ζητήσουμε από τον προϊστάμενο του δασαρχείου. Παραθέτουμε απόσπασμα από την αίτησή μας:
«Επανέρχομαι μ’ αυτή την αίτηση και ζητώ να μου δώσετε:
1. Ολες τις άδειες υλοτομίας που χορηγήσατε την τελευταία πενταετία σε όλους τους υλοτόμους για τα δάση που περιβάλλουν το Σχίνο, τα Πίσσια και την Περαχώρα.
2. Τα πρωτόκολλα εγκατάστασης όλων των υλοτόμων στους οποίους χορηγήθηκε από την Υπηρεσία σας άδεια υλοτομίας. Τα πρωτόκολλα εγκατάστασης τα ζητάω σύμφωνα με το άρθρο 34 του ΠΔ 19/11/1928 (ΦΕΚ 252Α), το οποίο εξακολουθεί να ισχύει».
Μετά την αίτησή μας αυτή, τον προϊστάμενο του Δασαρχείου τον «έζωσαν τα φίδια», γιατί κατάλαβε ότι γνωρίζουμε καλά τη διαδικασία και έχουμε αντιληφθεί ότι γίνεται ξεπάτωμα αυτού του πολύτιμου πευκοδάσους. Κατόπιν αυτών, εκτός των άλλων ενεργειών όφειλε να εισηγηθεί την αποβολή όλων των ιδιοκτητών και την επιστροφή του δάσους στο δημόσιο. Αντί όμως, έστω και την τελευταία στιγμή, να πράξει τα δέοντα, προτίμησε «να πετάξει τη μπάλα στην κερκίδα», απαντώντας μας ότι το αίτημα είναι γενικό και αόριστο και ζητώντας να το κάνουμε πιο συγκεκριμένο ως προς τόπο, χρόνο και όνομα». Ο κύριος αυτός στρουθοκαμηλίζει. Στο επόμενο η συνέχεια.
Γεράσιμος Λιόντος
