Σήμερα κατεβαίνουν στην Αθήνα οι κάτοικοι της Χαλκιδικής, που εδώ και καιρό δίνουν έναν μαχητικό αγώνα για να προστατεύσουν τον τόπο τους από την καταστροφή που θα επιφέρει η εγκατάσταση και λειτουργία της μεταλλουργίας χρυσού, που προωθεί μια καναδική εταιρία με εγχώριο συνεταίρο της τον πανίσχυρο Μπόμπολα. Αυτός ο αγώνας όχι μόνον αξίζει, αλλά απαιτεί την αλληλεγγύη μας. Γιατί είναι δίκαιος και γιατί θάβεται από τα ΜΜΕ των «νταβατζήδων».
Η εγκατάσταση της μεταλλουργίας χρυσού στο αιωνόβιο δάσος των Σκουριών είναι ένα σκάνδαλο από την αρχή μέχρι το τέλος. Ενα σκάνδαλο που εξελίσσεται με κουρέλιασμα της ισχύουσας νομοθεσίας. Σε προηγούμενο άρθρο μας περιγράψαμε αναλυτικά τις κυβερνητικές παρεμβάσεις στο εννιάμηνο Γενάρη- Σεπτέμβρη του 2012, που αποσκοπούν στην παράκαμψη του ελέγχου της Επιτροπής Πολεοδομικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου (ΕΠΑΕ) ή του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΣΑ) και στην «έκδοση της απαιτούμενης οικοδομικής άδειας από την αρμόδια Πολεοδομική Αρχή κατά παρέκκλιση των διατάξεων του ΓΟΚ για την κατασκευή των κτιρίων του εργοστασίου εμπλουτισμού στη θέση Σκουριές».
Στις 14 Απρίλη του 2012, η «Ελληνικός Χρυσός» είχε καταθέσει Αρχιτεκτονική Μελέτη στην Πολεοδομία Αρναίας, προκειμένου να διαβιβαστεί στην ΕΠΑΕ Χαλκιδικής. Μετά από πέντε μήνες, στις 10 Σεπτέμβρη του 2012, η εταιρία «ανακάλυψε» ότι εκ παραδρομής έστειλε τον φάκελο με την αρχιτεκτονική μελέτη για έλεγχο από την ΕΠΑΕ, επειδή δεν χρειάζεται τέτοιος έλεγχος! Και πήρε πίσω το φάκελο.
Ο προϊστάμενος της Πολεοδομίας Αρναίας Χαλκιδικής έστειλε δύο έγγραφα στη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης και ρωτούσε αν έχει βάση η άποψη της εταιρίας. Στο έγγραφό του, με αριθμό πρωτοκόλλου 1506/14-09-2012, ο προϊστάμενος εξέφρασε και την άποψη της υπηρεσίας του. Παραθέτουμε απόσπασμα του εγγράφου, στο οποίο εισαγωγικά αναφέρεται και η άποψη της εταιρίας:
«Με το ανωτέρω α) σχετικό κατά την υποβολή αιτήματος για έγκριση δόμησης ειδικού κτιρίου και συγκεκριμένα εργοστασίου εμπλουτισμού μεταλλευτικών εγκαταστάσεων, οι αιτούντες την έγκριση αναφέρουν ότι για την έκδοσή τους δεν απαιτείται έγκριση Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΕΠΑΕ ως σήμερα) διότι η αξιολόγηση ως προς τη σχέση και την σύνθεση των όγκων και των όψεων καθώς και η ενταξιμότητα του έργου στο φυσικό περιβάλλον, έχουν αξιολογηθεί με την ΚΥΑ για την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων του έργου καθώς και διότι κατά την άποψη των αιτούντων στο ίδιο έργο δεν εμπίπτει στις κατηγορίες του άρ. 21 του Ν. 4030/2011. Κατά την άποψη της υπηρεσίας μας, βάσει του Ν 4030/2011 αρ.21 παρ.1α, για τα ειδικά κτίρια απαιτείται έγκριση του ΣΑ (Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής)».
Από τη μια η θέση αυτή του προϊσταμένου της Πολεοδομίας και από την άλλη η μη γρήγορη διατύπωση γνώμης από τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης θορύβησαν την «Ελληνικός Χρυσός» και τον υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Τους θορύβησαν, γιατί η εταιρία προχώρησε σε παράνομες κατασκευές και γιατί οι αγωνιζόμενοι κάτοικοι της Χαλκιδικής ενάντια στην εγκατάσταση της μεταλλουργίας χρυσού πιέζουν συνέχεια, όχι μόνο για το γκρέμισμα των παράνομων αυτών εγκαταστάσεων, αλλά και για να μην «περπατήσει» η κακόφημη αυτή επένδυση που καταστρέφει όχι μόνο το περιβάλλον, αλλά και το λαό της Χαλκιδικής.
Τι ενέργεια έκανε το ΥΠΕΚΑ; Αφησε κατά μέρος τα προσχήματα και με έγγραφό του προς τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης απαίτησε, εμμέσως πλην σαφώς, να εκδώσει άποψη υπέρ της εταιρίας.
Στις 30 Νοέμβρη του 2012, η αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ έστειλε στη Διεύθυνση που προαναφέραμε το έγγραφο Χ1257/10.9.12 της «Ελληνικός Χρυσός», έγγραφο που είχε στείλει στις 10 Σεπτέμβρη και στην Πολεοδομία Αρναίας και με το οποίο, όπως προαναφέραμε, η εταιρία έπαιρνε πίσω την προσφυγή της στην ΕΠΑΕ και ισχυριζόταν ότι δεν απαιτούνταν έγκριση της Αρχιτεκτονικής Μελέτης από την ΕΠΑΕ και ότι ο φάκελος κατατέθηκε εκ παραδρομής. Αυτή η ενέργεια είναι πρωτάκουστη και ιδιαίτερα προκλητική. Ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχε τολμήσει μια Διεύθυνση ενός υπουργείου να υποδείξει, άμεσα ή έμμεσα, σε Διεύθυνση άλλου υπουργείου ποια θέση πρέπει να πάρει σε ένα ζήτημα. Ιδού το πειστήριο της προκλητικής παρέμβασης: «Σας διαβιβάζουμε το σχετικό έγγραφο της Εταιρείας Ελληνικός Χρυσός και παρακαλούμε για τις δικές σας ενέργειες λόγω αρμοδιότητας (…) ενημερώνοντας τους ενδιαφερόμενους».
Εάν η Διεύθυνση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης είχε τη θέση της εταιρίας και του ΥΠΕΚΑ, η Διεύθυνση του ΥΠΕΚΑ δε θα ενοχλούνταν καθόλου από την όποια «καθυστέρηση» στην έκδοση της άποψής της. Οπως δείχνουν τα πράγματα, αλλά και το ρεπορτάζ που κάναμε, οι υπηρεσιακοί παράγοντες του ΥΠΕΚΑ έμαθαν ποια θα είναι η πρόταση της αρμόδιας Διεύθυνσης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης και προχώρησαν σ’ αυτή την προκλητική παρέμβαση προκειμένου να εξαναγκάσουν τον προϊστάμενο της Διεύθυνσης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης να ευθυγραμμιστεί μαζί τους.
Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης, όμως, δεν ευθυγραμμίστηκε μαζί τους και αποφάσισε να τηρήσει την αστική νομιμότητα. Στις 18 Δεκέμβρη του 2012, έστειλε την πρότασή του (με αριθμό πρωτοκόλλου 8459/18.12.12) τόσο στην Πολεοδομία της Αρναίας όσο και στην «Ελληνικός Χρυσός». Παραθέτουμε μικρό απόσπασμα: «Μετά το παραπάνω (1) σχετικό… και αφετέρου το γεγονός ότι το ερώτημα αφορά, σύμφωνα με το (1) σχετικό, “ειδικό κτίριο”, έχουμε την άποψη ότι απαιτείται η έγκριση του ΣΑ (Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής)».
Σίγουρα, αυτή η εξέλιξη δεν ήταν ευχάριστη για την εταιρία και το ΥΠΕΚΑ, γιατί παρατείνονται τα προβλήματα που δημιουργούνται σ’ αυτούς από το κίνημα των κατοίκων της Χαλκιδικής, που εκτός από το βασικό τους αίτημα να σταματήσει η κακόφημη «επένδυση» της εταιρίας, απαιτούν άμεσα να γκρεμιστούν τα κτίρια που έχτισε παράνομα.
Στις 12 Δεκέμβρη του 2012, δημοσιεύθηκε, στο πλαίσιο της Διαύγειας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, η απόφαση του Γενικού Γραμματέα της, με την οποία συγκροτήθηκαν τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής (ΣΑ) της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής. Σύμφωνα με την έρευνα που κάναμε, η πρόταση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού έχει σταλεί στο ΣΑ της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής και σύμφωνα με το νόμο 4030/2011 αυτό είναι υποχρεωμένο να εκδώσει την πρότασή του μέσα στο Φλεβάρη. Ο χρόνος που δίνεται στο ΣΑ για να βγάλει την πρότασή του είναι 30 ημέρες. Με τα στοιχεία που έχουμε συγκεντρώσει εκτιμούμε ότι το ΣΑ οφείλει να βγάλει την πρόταση στις αρχές Φλεβάρη.
Δεν μπορούμε να προδικάσουμε ποια θα είναι η πρόταση του ΣΑ. Υποθέτουμε, ότι τα μέλη του είναι έμπειρα, ότι δε θα υποκύψουν στις πιέσεις του ΥΠΕΚΑ και της εταιρίας και ότι θα εκδώσουν μια πρόταση που θα βάζει φρένο στο καταστροφικό έργο της εταιρίας.
Γι’ αυτές τις περιπτώσεις φρόντισε ο πρώην ΥΠΕΚΑ Γ. Παπακωνσταντίνου, που στο νόμο 4030/2011 εισήγαγε τα άρθρα 26, 27, 28 και 29, με τα οποία προβλέπονται η συγκρότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΚΕΣΑ), οι αρμοδιότητες, η σύνθεση και η λειτουργία του. Ανάμεσα στις αρμοδιότητες του ΚΕΣΑ είναι και να εφεσιβάλλει αποφάσεις των Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής. Ετσι, το ΥΠΕΚΑ περιμένει στη γωνία το ΣΑ για την πρόταση που θα βγάλει και θα δράσει ανάλογα, προκειμένου να προχωρήσει η καταστροφική επένδυση της «Ελληνικός Χρυσός».
ΥΓ: Τον Οκτώβρη του 2012, κλιμάκιο της Πολεοδομίας Αρναίας επισκέφθηκε για έρευνα, μετά από καταγγελία, ένα μέρος των εγκαταστάσεων της εταιρίας. Μετά την επίσκεψη δεν έβγαλε κανένα πόρισμα και κατά συνέπεια δεν επέβαλε κανένα πρόστιμο στην εταιρία. Στις 5 Δεκέμβρη του 2012, πάλι το ίδιο κλιμάκιο της Πολεοδομίας επισκέφθηκε τις ίδιες εγκαταστάσεις και, σύμφωνα με τον προϊστάμενό της, εντόπισε τις ίδιες παραβάσεις που είχε διαπιστώσει και τον Οκτώβρη. Οταν ρωτήθηκε από εμάς, γιατί δεν επέβαλε τα πρόστιμα τον Οκτώβρη, αφού από τότε διαπιστώθηκαν οι παραβάσεις, μας απάντησε ότι δεν είχε προσωπικό!! Αυτός ο ισχυρισμός είναι κάλπικος. Απλά προσπάθησε να καλύψει το ότι τώρα πια δεν μπορούσε να μην επιβάλει τα πρόστιμα. Υπάρχει και άλλο θέμα, όμως. Πιο μέσα στις Σκουριές η εταιρία, πέρα από την παράνομη καταστροφική επέμβαση με το ξεπάτωμα μεγάλου τμήματος του δάσους, έκανε πολλές παράνομες οικοδομικές εργασίες, αλλά ο προϊστάμενος της Πολεοδομίας Αρναίας αρνείται πεισματικά να πάει να κάνει έλεγχο, παρά τις συνεχείς καταγγελίες μας. Ετσι, η εταιρία κερδίζει χρόνο και με την κυβερνητική στήριξη προσπαθεί να νομιμοποιήσει την παράνομη οικοδομική της δραστηριότητα.
