Ούτε μια βδομάδα δεν κράτησε η μαγκιά που σχεδίασαν από κοινού Παπανδρέου και Βενιζέλος, διώχνοντας στην πραγματικότητα την τρόικα, για να κάνουν τη συζήτηση «σε πολιτικό επίπεδο» στην Ευρωζώνη, όπως έλεγαν. Το επόμενο κιόλας μεσημέρι της μαγκιάς ο Βενιζέλος αναγκάστηκε να τα «μαζέψει», διαψεύδοντας τις φήμες για ρήξη με την τρόικα, που από την ίδια την κυβέρνηση είχαν διαδοθεί, με κάθε λεπτομέρεια μάλιστα για τα διαμειφθέντα μεταξύ Βενιζέλου και τροϊκανών, επιμένοντας όμως στα περί πολιτικής λύσης. «Βεβαίως», είπε ο Βενιζέλος, «τα θέματα τα οποία τίθενται είναι βαθύτατα πολιτικά. Δεν είναι θέματα τα οποία μπορεί να τα αντιμετωπίσει κανείς με έναν τεχνικό ή υπηρεσιακό τρόπο», παραμπέποντας σε συζήτηση που θα έκαναν αυτός και ο Παπανδρέου με τους ομολόγους τους, προκειμένου να παρακάμψουν τους τεχνοκράτες της τρόικας, οι οποίοι ενεργούν by the book (με βάση το τεχνικό πλαίσιο που έχουν έτοιμο).
Τι επεδίωκε η κυβέρνηση; Να πουλήσει λίγη μαγκιά για εσωτερική κατανάλωση κι αυτή τη μαγκιά να την εκμεταλλευτεί ο Παπανδρέου πηγαίνοντας στη ΔΕΘ. Ηλπιζαν να πάνε λίγο πίσω τις ιδιωτικοποιήσεις, για να μην κατηγορηθούν ότι ξεπουλάνε μπιρ παρά σε μια περίοδο που το χρηματιστήριο είναι πεσμένο, όπως επίσης να πάνε λίγο πίσω το ζήτημα του ενιαίου μισθολόγιου των δημόσιων υπαλλήλων και να το εφαρμόσουν σε μια πιο «λάιτ» εκδοχή, με την περιβόητη «προσωπική διαφορά». Τη διεύρυνση της «εργασιακής εφεδρείας» την είχαν ήδη «δώσει» στην τρόικα και την είχε ανακοινώσει ο Βενιζέλος, όταν βγήκε να δώσει τη διορθωτική συνέντευξη Τύπου, μετά τη διακοπή των διαπραγματεύσεων.
Πλην, όμως, στις ιμπεριαλιστικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στο διευθυντήριο των Βρυξελλών έχουν πολλές άλλες σκοτούρες για να καθήσουν ν’ ασχοληθούν με τις προπαγανδιστικές καντρίλιες των Βενιζέλου και Παπανδρέου. Γι’ αυτό και οι απαντήσεις ήταν σκληρές. Από τις Βρυξέλλες ο Ολι Ρεν φρόντισε να διαρρεύσει ότι ήταν αυτός που τηλεφώνησε το επόμενο κιόλας πρωί και ξέχεσε τον Βενιζέλο, αναγκάζοντάς τον να δώσει ολόκληρη συνέντευξη Τύπου για να διαψεύσει τα περί διακοπής των διαπραγματεύσεων, που ο ίδιος και οι συνεργάτες του είχαν διαρρεύσει λίγο πριν τα μεσάνυχτα της προηγούμενης μέρας. Ακολούθησε στη συνέχεια ένα μπαράζ εξευτελιστικών για την κυβέρνηση Παπανδρέου δηλώσεων από παράγοντες όπως ο Γιούνκερ, ο Τρισέ, ο Σόιμπλε, ο Μπαρόζο. «Αυτό που ζητάμε από την ελληνική κυβέρνηση είναι να εφαρμόσει τα συμφωνηθέντα, τίποτε περισσότερο (…) Υπάρχει ακόμη χρόνος για επιστροφή σε μία φυσιολογική κατάσταση, αλλά μένει ακόμη να υιοθετηθούν τα μέτρα», δήλωσε χωρίς ίχνος διπλωματικής αβρότητας ο Τρισέ, ενώ ο Σόιμπλε κάλεσε την κυβέρνηση να υλοποιήσει πλήρως και αποτελεσματικά το συμφωνηθέν πρόγραμμα και να ολοκληρωθεί με επιτυχία η αξιολόγηση από την τρόικα, αλλιώς δεν θα εγκριθεί η εκταμίευση της 6ης δόσης.
Στην Αθήνα πήραν αμέσως το μήνυμα. Κατάλαβαν πως όχι μόνο δεν υπάρχει περίπτωση πολιτικής διαπραγμάτευσης, αλλά πως δεν τους δίνουν ούτε δέκα μέρες χρόνο να καβατζάρουν τη ΔΕΘ. Τους έκλεισαν κάθε πόρτα προς μια πολιτική διαπραγμάτευση και τους διέταξαν να διαπραγματευθούν με τους τεχνοκράτες της τρόικας και μόνον μ’ αυτούς και γρήγορα μάλιστα. Καταλαβαίνετε με τι τουπέ θα επιστρέψει στην Αθήνα ο «πολύς» μίστερ Μορς, εκπρόσωπος της Κομισιόν στην τρόικα και πόσο χεσμένος θα είναι ο Βενιζέλος όταν θα καθήσει απέναντί του και θα τον ακούσει να του υπαγορεύει «προβλέψεις» για τα μακροοικονομικά μεγέθη και μέτρα που πρέπει να παρθούν για να «πιαστούν» οι στόχοι (που δεν θα πιαστούν, βέβαια, όπως έχει συμβεί όλες τις φορές μέχρι τώρα). Ομως, οι ανέφικτοι στόχοι πρέπει να μπαίνουν, για να δικαιολογούνται τα νέα μέτρα, που βαθαίνουν την «κινεζοποίηση» των εργαζόμενων στον ιδιωτικό τομέα και ολοκληρώνουν αυτή των εργαζόμενων στο δημόσιο τομέα, ενώ παράλληλα προωθούν το ξεζούμισμα ολόκληρου του ελληνικού λαού και το ξεπούλημα της κρατικής περουσίας, για να αποπληρώνονται τα εξωφρενικά τοκοχρεολύσια του διεθνούς χρηματιστικού κεφάλαιου.
Η κυβέρνηση ξέχασε κάθε ιδέα δημαγωγικών εξαγγελιών από το βήμα της ΔΕΘ και αποφάσισε να υλοποιήσει όλα όσα ζητούσε η τρόικα, ώστε με την επιστροφή της να εξομαλυνθεί η κατάσταση και να μείνουν για ρύθμιση οι λεπτομέρειες. Επρεπε, όμως, όλο αυτό να επενδυθεί με δραματικούς τόνους. Γι’ αυτό και από το τσάμικο, στο οποίο είχε δώσει ρέστα ο γίγαντας Σκανδαλίδης, το γύρισαν στο χορό του Ζαλόγγου, με πρώτη να σέρνει το χορό την Αννούλα Διαμαντοπούλου, η οποία μας προειδοποίησε ότι αν δεν καθήσουμε ήσυχοι, ίσως ο σημερινός πρωθυπουργός να είναι ο τελευταίος πρωθυπουργός του ευρώ! Τα παπαγαλάκια των ΜΜΕ πήραν τις κατάλληλες οδηγίες, το τρομο-μπαράζ επί τριήμερο κορυφώθηκε και όλα ήταν έτοιμα για ν’ ανακοινωθούν τα νέα μέτρα, μετά από μια ακόμη «δραματική» συνεδρίαση του υπουργικού συμβούλιου (σε τι συνίστατο το δραματικό του πράγματος δεν το καταλάβαμε, αφού αντιρρήσεις από τους υπουργούς δεν εκφράστηκαν).
Κλείνοντας τη σύντομη συζήτησή του με τους δημοσιογράφους, μετά τη λήξη του υπουργικού συμβούλιου, την Τρίτη 6 Σεπτέμβρη, ο Βενιζέλος παρουσίασε με το δικό του αοριστολογικό τρόπο το χρονοδιάγραμμα των νέων μέτρων: «Μιλάμε για μια διαδικασία που αρχίζει άμεσα και που θα ολοκληρωθεί σε λίγες εβδομάδες. Πάντως θα έχει ολοκληρωθεί σχεδόν ταυτόχρονα με την ολοκλήρωση των διαδικασιών για την εφαρμογή των αποφάσεων της 21ης Ιουλίου». Πόσο πιο καθαρά να το πει; Η τρόικα απαίτησε συγκεκριμένα μέτρα σε συγκεκριμένο χρόνο κι αυτοί τα υλοποιούν.
«Καθήκον μας να επιταχύνουμε άμεσα όλες τις μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές. (…) Είναι πολύ σημαντικό να εκπέμψουμε ένα σαφές μήνυμα. Οτι πάμε “φουλ” στις μεγάλες αλλαγές», τόνισε ο Παπανδρέου στην εισηγητική του ομιλία. Με το γνωστό του ύφος, προσποιούμενος ότι τάχα είναι από άλλον πλανήτη, ο Παπανδρέου υποστήριξε ότι τα νέα μέτρα έχουν τη «στήριξη της κοινωνίας», ικανοποιούν το «αίσθημα δικαίου» (!!!) και προωθούν τους «κανόνες της ευνομίας και διαφάνειας»! Κάλεσε, δε, τους υπουργούς του «να προχωρήσουν τάχιστα τις αλλαγές» και να συγκρουστούν με την εργαζόμενη κοινωνία και τη νεολαία. «Στηλιτεύουμε κάποιες πρακτικές από κάποιες μικρές ομάδες, που προσπαθούν να συντηρήσουν την ανομία ή την αυθαιρεσία ή κάποια προνόμια, ως δικαίωμά τους», είπε ο Παπανδρέου, που είχε επαναλάβει τα ίδια στη Συνδιάσκεψη του ΠΑΣΟΚ, την οποία χρησιμοποίησε ως βήμα προπαρασκευής των όσων θα αποφάσιζε το υπουργικό συμβούλιο. Στην ομιλία του στο υπουργικό ξεκαθάρισε επίσης ότι από το βήμα της ΔΕΘ «δεν θα κάνει εξαγγελίες», ενώ για να εκπέμψει σιγουριά δήλωσε και πάλι ότι αποκλείει την προσφυγή σε πρόωρες εκλογές, οι οποίες θα γίνουν στη λήξη της τετραετίας. Τέλος, κάλεσε υπουργούς και υφυπουργούς «να μην ασχολούνται με σενάρια που έρχονται και επανέρχονται, περί εκλογών και συγκυβερνήσεων», ξεχνώντας ότι τη συγκυβέρνηση ήταν ο ίδιος που την πρότεινε στον Σαμαρά, θέτοντας μάλιστα την παραίτησή του στη διάθεση του αρχηγού της ΝΔ.
Φυσικά, ο Παπανδρέου δεν έχει καμιά πρόθεση να πάει σε πρόωρες εκλογές. Το ερώτημα είναι αν θα μπορέσει να τις αποφύγει. Οχι τόσο από μια ανταρσία της κοινοβουλευτικής του ομάδας, η οποία έχει συνηθίσει να ψηφίζει τα πάντα, όσο από έναν λαϊκό ξεσηκωμό, που δεν θα περιορίζεται στα μπινελίκια και τις μούντζες.
Από πλευράς ΝΔ υπήρξε ένας συνδυασμός συναίνεσης και ήπιας κριτικής, η οποία εστιάστηκε κυρίως στην αναποτελεσματικότητα της κυβέρνησης. «Παίρνουν με καθυστέρηση μέτρα που είχαμε προτείνε εμείς, αλλά δεν ξέρουν πως να τα εφαρμόσουν», ήταν το μήνυμα που βγήκε από τα κεντρικά της Συγγρού. Είχε βλέπετε φροντίσει ο Βενιζέλος να θυμίσει ότι η εργασιακή εφεδρεία ήταν μια πρόταση της ΝΔ, που υιοθέτησε η κυβέρνηση. Υπήρξαν, όμως, και εκείνοι από τη γαλάζια «πολυκατοικία» που ζήτησαν να βάλει πλάτη η ΝΔ, όπως οι Χατζηδάκης, Μητσοτάκης και Χατζηγάκης, γεγονός που ο Σαμαράς χειρίστηκε με σύνεση, για να μην προκαλέσει εσωκομματική κρίση στο κόμμα του. Ετσι κι αλλιώς, τα γκάλοπ του δίνουν αέρα νίκης, περνάει πλέον και προσωπικά τον Παπανδρέου και ολόκληρο το μιντιακό σύστημα τον αντιμετωπίζει με τον προσήκοντα σεβασμό, γιατί είναι η μοναδική εναλλακτική λύση. Υπάρχουν, βέβαια, κι εκείνα τα κέντρα που προωθούν την ιδέα της συγκυβέρνησης, όμως η κυρίαρχη άποψη αυτή τη στιγμή είναι η διαμόρφωση συναινέσεων στην πράξη, η περιχαράκωση της κριτικής προς την κυβέρνηση στα όρια της «ανικανότητας» και «αναποτελεσματικότητας», ώστε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ να «πάρει πάνω της» όσο γίνεται περισσότερα μέτρα και η ΝΔ να κληθεί απλά να διαχειριστεί μια διαμορφωμένη κατάσταση.
Εξάλλου, ολόκληρο το σύστημα πορεύεται χωρίς πυξίδα. Οι βασικές αποφάσεις δεν παίρνονται στην Αθήνα, αλλά στις ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες. Εδώ απλά εκτελούνται. Ο ελληνικός καπιταλισμός έχει «καθήσει» εντελώς. Η πτώση του ΑΕΠ το 2011 θα ξεπεράσει το 5,3%, όπως παραδέχτηκε ο Βενιζέλος στο υπουργικό συμβούλιο και όπως δείχνουν τα τελικά στοιχεία της ΕλΣτατ για το πρώτο εξάμηνο («ύφεση» πάνω από 7%). Η επίσημη (υποτιμημένη) ανεργία κινείται πάνω από το 16% και θα εκτιναχτεί τους χειμερινούς μήνες. Τι πολιτικά σχέδια να κάνουν, λοιπόν, με την απειλή ενός βίαιου λαϊκού ξεσηκωμού;
