Αν ρωτήσεις ακόμη και σινεφίλ, λίγοι γνωρίζουν τον Πίτερ Γουότκινς. Απολύτως λογικό. Ενας κινηματογραφιστής με 45 χρόνια γόνιμη δημιουργία, ουδέποτε έχει δει το έργο του να προβάλλεται στην Ελλάδα (και όχι μόνο). Βλέπετε, ο Γουότκινς δεν είναι μόνο σκεπτόμενος, δεν είναι μόνο πολιτικός, αλλά είναι αριστερός και ριζοσπαστικός. Θα πρέπει, λοιπόν, να ευχαριστήσουμε τον Βελισσάριο Κοσσυβάκη για τη ρετροσπεκτίβα του Πίτερ Γουότκινς, που οργανώνει στον κινηματογράφο «Τριανόν» από τις 28 Φλεβάρη μέχρι τις 5 Μάρτη, προβάλλοντας για πρώτη φορά στην Ελλάδα ολόκληρο το έργο του σημαντικού αυτού δημιουργού.
Σημειώνουμε πως σήμερα, στις 6 το απόγευμα, προβάλλεται η πλήρης βερσιόν (πέντε ώρες και τρία τέταρτα) της «Κομμούνας – Παρίσι 1871». Τη Δευτέρα, στον ίδιο κινηματογράφο, θα προβληθεί η βιογραφία του Νορβηγού ζωγράφου Edvard Munch, μια ταινία που προσεγγίζει αυτοβιογραφικά τη ζωή του ίδιου του Πίτερ Γουότκινς, ενώ την Τετάρτη, την ίδια ώρα, μπορεί να δει κανείς τον «Ελευθερόφρονα», μια ανασκόπηση της ζωής και του έργου του μεγάλου θεατρικού συγγραφέα Αύγουστου Στρίνμπεργκ, 4ωρη ταινία με πολύπλοκη δομή και τεράστια εκπαιδευτική αξία, για την οποία απαιτήθηκαν 2 χρόνια γυρισμάτων.
ΠΙΤΕΡ ΓΟΥΟΤΚΙΝΣ
Punishment Park
Μια από τις σημαντικότερες πολιτικές ταινίες των τελευταίων δεκαετιών προβάλλεται στην Αθήνα από την Πέμπτη. Πρόκειται για μια προφητική αλληγορία, που ο σημαντικότερος εν ζωή εκπρόσωπος του σινεμά-βεριτέ γύρισε το 1971, για να σκιαγραφήσει όσα ταραχώδη συνέβαιναν τότε στην Αμερική και στον κόσμο. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ, όπου χιλιάδες στρατιώτες σκοτώνονταν, εν μέσω διώξεων των διαφωνούντων, πολιτικών δολοφονιών (Μάρτιν Λού-θερ Κινγκ, Ρόμπερτ Κένεντι), αλλά και δολοφονιών διαδηλωτών και αντιφρονούντων, εν μέσω αναταραχών στα πανεπιστήμια και άνδρωσης του κινήματος των Μαύρων Πανθήρων, η αναβίωση του πνεύματος του διατάγματος Μακ Κάραν ενέπνευσε στον Γουότκινς την ιδέα του πάρκου τιμωρίας, μια ιδέα που αντιστοιχιζόταν με την ολοένα και περισσότερο εντεινόμενη φασιστικοποίηση της δημόσιας ζωής από τη διακυβέρνηση Νίξον εκείνη την περίοδο. Ο Γουότκινς «υλοποίησε», κατά μια έννοια, όσα προέβλεπε ο αντικομμουνιστικός νόμος Μακ Κάραν (1950), δηλαδή τη δημιουργία χώρων κράτησης (ουσιαστικά στρατοπέδων συγκέντρωσης τύπου Γκουαντανάμο) για όσους υπονόμευαν την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Ετσι, το Σεπτέμβριο του 1970, σε μια έρημο 100 χιλιόμετρα μακριά από το Λος Αντζελες ξεκίνησε με ερασιτέχνες ηθοποιούς και μια μόνο κάμερα τα γυρίσματα του «Punishment Park»: Δεκάδες εκτοπισμένοι βάσει του νόμου Μακ Κάραν έπρεπε να διασχίσουν την έρημο της Καλιφόρνια καταδιωκόμενοι από ένοπλους φρου- ρούς. Ενταση, καταιγιστικοί ρυθμοί και αγωνία συνθέτουν ένα προφητικό «κατηγορώ» για τα Γκουαντανάμο και Αμπού Γκράιμπ του καιρού μας.
Φυσικά η ταινία συνάντησε εξαρχής την εχθρότητα των ΜΜΕ. Στην Αμερική προβλήθηκε σ` ένα περιθωριακό σινεμά μόνο για 4 μέρες και από τότε αγνοήθηκε, αν και οι 3 πιο σημαντικοί αμερικανοί ιστορικοί κινηματογράφου έχουν αναφερθεί αναλυτικά με τα καλύτερα λόγια στο έργο του Γουότκινς.
ΤΖΕΪΜΣ ΜΑΝΓΚΟΛΝΤ
Το τελευταίο τρένο για τη Γιούμα
Επιτυχημένο ριμέικ της ομώνυμης ταινίας του 1957, η οποία είχε βασιστεί σ` ένα διήγημα του Ελμορ Λέοναρντ. Κλασικό γουέστερν που συνδυάζει τη δράση, το ψυχόδραμα και τη νοσταλγία του Φαρ Ουέστ. Κεντρικός πυρήνας η αιώνια αναμέτρηση του καλού με το κακό, ενώ δε λείπει και η απαραίτητη ηθικολογία. Παρά ταύτα, βλέπεται ευχάριστα, κυρίως χάρη στις εξαιρετικές ερμηνείες των Κρίστιαν Μπελ και Ράσελ Κρόου.
ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ ΖΑΛΑ
Πάτερ ημών
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ενός τσούρμου μεξικανών λαθρομεταναστών προς τη Νέα Υόρκη, ένας νεαρός κλέβει τα χαρτιά και οικειοποιείται την ταυτότητα άλλου νεαρού, του οποίου τον πατέρα βρίσκει στη μεγαλούπολη, ξεκινώντας τη ζωή του με καλύτερες προοπτικές. Μέσα από ένα οικογενειακό μελόδραμα βλέπουμε μια διαφορετική εικόνα της Νέας Υόρκης, άσχημης, σκληρής και αφιλόξενης, όπου οι μετανάστες φυτοζωούν και αλλοτριώνονται, ενώ η πορνεία, τα ναρκωτικά και ο ανθρώπινος εξευτελισμός βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη. Αν εξαιρέσει κανείς τις αδυναμίες του σεναρίου και τον υπερβολικό ρόλο που παίζουν σ` αυτό η μοίρα και οι συμπτώσεις, με αποτέλεσμα να υποχωρεί ο κοινωνικός προβληματισμός, η ταινία προσεγγίζει από μια ενδιαφέρουσα οπτική γωνία τα προβλήματα των μεταναστών και σίγουρα ανήκει σ` αυτές που αξίζει να δείτε.
ΝΑΝΤΙΝ ΛΑΜΠΑΚΙ
Caramel
Ενα σχόλιο των ηθών στο σύγχρονο Λίβανο μέσα από στιγμιότυπα της ζωής πέντε γυναικών που συναντώνται σ` ένα κομμωτήριο. Ανάλαφρη, ευχάριστη κομεντί, που πιάνει τις λεπτές αποχρώσεις μιας κοινωνίας που σχοινοβατεί ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση. Πέραν τούτου όμως ουδέν. Σε χώρες σαν το Λίβανο ο κόσμος καίγεται και μια ταινία που…χτενίζεται δεν είναι το αντιπροσωπευτικότερο δείγμα του τι συμβαίνει εκεί.
Ελένη Σταματίου
