Οπως γράψαμε στο προηγούμενο φύλλο («Σκάνδαλο με τη χρήση εβαπορέ γάλακτος»), στις 22 Μάρτη με αίτησή μας ζητήσαμε από τον πρόεδρο του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ να μας χορηγήσει τα Μηνιαία Ισοζύγια Γάλακτος για την περίοδο από το Γενάρη του 2014 μέχρι το Φλεβάρη του 2016 και να μας ενημερώσει για τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί σε γαλακτοβιομηχανίες για παράνομη χρήση πρώτων υλών στην παρασκευή γαλακτοκομικών προϊόντων και για το βαθμό είσπραξης αυτών των προστίμων.
Την περασμένη Πέμπτη, ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ Α. Καπρέλης απάντησε αρνητικά σε όλα τα αιτήματά μας και μας παρέπεμψε στη Διεύθυνση Κτηνοτροφικών Υποδομών και Μεταποίησης Ζωικών Προϊόντων του ΥΠΑΑΤ (ΔΚΥΜΖΠΥ), ως αρμόδια να εξετάσει τα αιτήματά μας. Στην απάντησή του ισχυρίζεται επιπρόσθετα, ότι τα Ισοζύγια Γάλακτος περιλαμβάνουν στοιχεία τα οποία προστατεύονται από το νόμο 2742/1997 περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων!
Παραθέτουμε ολόκληρη την απάντηση του διευθύνοντα συμβούλου του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ:
«ΘΕΜΑ: Απάντηση σε αίτημα παροχής στοιχείων
Απαντώντας στο αίτημά σας, σας γνωρίζουμε ότι οι Μηνιαίες Δηλώσεις Ισοζυγίων Γάλακτος δεν αποτελούν δημόσια έγγραφα. Οπως προβλέπεται από την 1678/111284/2015 Απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η πρόσβαση στα στοιχεία αυτά άλλων φορέων τελεί υπό την έγκριση της Διεύθυνσης Κτηνοτροφικών Υποδομών και Μεταποίησης Ζωικών Προϊόντων του ΥΠΑΑΤ. Σε κάθε περίπτωση στις δηλώσεις αυτές περιλαμβάνονται στοιχεία τα οποία προστατεύονται από το νόμο 2472/1997 (περί προστασίας προσωπικών δεδομένων) και δεν μπορούν να κοινοποιούνται σε τρίτους.
Σε ό,τι αφορά τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί θα πρέπει να απευθυνθείτε στην παραπάνω Διεύθυνση του ΥΠΑΑΤ η οποία είναι αρμόδια για την επιβολή τους.
Είμαστε στην διάθεσή σας για κάθε πληροφορία ή πρόσθετη διευκρίνιση».
Περιλαμβάνουν άραγε τα Ισοζύγια Γάλακτος προσωπικά δεδομένα που προστατεύονται από το σχετικό νόμο;
Τα Ισοζύγια Γάλακτος αποτυπώνουν τις πρώτες ύλες που εισάγουν οι γαλακτοβιομηχανίες και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγουν. Τίποτα πέραν αυτών. Δεν περιλαμβάνουν τον τρόπο παραγωγής των γαλακτοκομικών προϊόντων, για να πει κανείς ότι πρέπει να προστατευθούν οι (λέμε τώρα) μυστικές συνταγές που χρησιμοποιεί η κάθε γαλακτοβιομηχανία. Ο ισχυρισμός περί προσωπικών δεδομένων, λοιπόν, είναι κάλπικος και προβάλλεται μόνο για ένα σκοπό. Επειδή θέλουν να κρύψουν τη μαζική αγορά εβαπορέ γάλακτοςκαι το γεγονός ότι αυτό αναμιγνύεται με νωπό γάλα και χρησιμοποιείται στην παραγωγή όλων των γαλακτοκομικών προϊόντων. Πρακτική πουαπαγορεύεται αυστηρά από τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών (ΚΤΠ).
Σύμφωνα με υπηρεσιακούς παράγοντες, με τους οποίους επικοινωνήσαμε, ακόμα και κάποιος που δεν είναι ειδικός στην παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων μπορεί εύκολα να αντιληφθεί εάν χρησιμοποιούνται ή όχι απαγορευμένες πρώτες ύλες, αρκεί μόνο να διαβάσει τα Ισοζύγια Γάλακτος. Οπότε εύκολα γίνεται αντιληπτή η σκοπιμότητα της άρνησης να μας χορηγήσουν τα δημόσια έγγραφα που ζητήσαμε. Εξίσου εύκολα βγαίνουν και τα σχετικά συμπεράσματα.
Στην αίτησή μας υποστηρίξαμε ότι τα Ισοζύγια Γάλακτος είναι δημόσια έγγραφα, διότι τα στοιχεία που περιλαμβάνουν αφορούν ευθέως το δημόσιο συμφέρον. Ενδιαφέρουν τους εργαζόμενους, ως καταναλωτές, προκειμένου να γνωρίζουν τι τρώνε και τι πληρώνουν. Ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, με ύφος απόλυτης αυθεντίας που μπορεί να αποφαίνεται επί παντός του επιστητού, χωρίς να μπαίνει στον κόπο να επιχειρηματολογεί επί των ισχυρισμών του, μας απάντησε ότι τα Ισοζύγια Γάλακτος δεν αποτελούν δημόσια έγγραφα. Για εμάς είναι προφανές ότι επιδιώκει να μην έρθει στο φως το πραγματικό γεγονός της μαζικής χρήσης εβαπορέ γάλακτος για την παρασκευή τόσο νωπού γάλακτος όσο και γαλακτοκομικών προϊόντων.
Παραθέσαμε σκόπιμα ολόκληρη την απάντηση του διευθύνοντα συμβούλου για να μπορεί κάθε αναγνώστης να απαντήσει μόνος του στο ερώτημα: είναι αυτή απάντηση κρατικού παράγοντα που επιθυμεί να διευκολύνει τη δημοσιογραφική έρευνα που έχει ως στόχο της την αποκάλυψη της αλήθειας ή απάντηση κρατικού παράγοντα που προσπαθεί να εμποδίσει αυτή την έρευνα;
Για τα πρόστιμα, ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ δηλώνει αναρμοδιότητα και μας παραπέμπει στη ΔΚΥΜΖΠ του ΥΠΑΑΤ, με το επιχείρημα ότι αυτή η Διεύθυνση επιβάλλει τα πρόστιμα. Και ως προς αυτό είναι ανακριβής ο διευθύνων σύμβουλος, γιατί τα πρόστιμα επιβάλλονται από τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Προστίμων, μετά από εισήγηση αυτής της Διεύθυνσης, η οποία βασίζει την πρότασή της στους ελέγχους που διεξάγουν οι υπηρεσίες του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ! Δήλωσε αναρμοδιότητα (αυτό το λένε και «πετάω τη μπάλα στην κερκίδα») προκειμένου να αποφύγει να δώσει στοιχεία για τις παρατυπίες που διαπιστώνουν οι υπηρεσίες του και το ποσοστό αυτών των παρατυπιών που γίνεται αποδεκτό από τον γενικό γραμματέα του υπουργείου.
Στο δημοσίευμά μας αναφέραμε πως υπηρεσιακοί παράγοντες παραδέχτηκαν ότι πράγματι χρησιμοποιείται εβαπορέ γάλα και πως διαχρονικά όλες οι πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης χαρακτηρίζουν αναχρονιστικές τις απαγορεύσεις του ΚΤΠ. Απ’ αφορμή την αίτησή μας για τα Ισοζύγια Γάλακτος επικοινωνήσαμε με υπηρεσιακούς παράγοντες του ΕΛΓΟ ΔΗΜΤΡΑ. Ολοι, χωρίς εξαίρεση, παραδέχτηκαν ότι πράγματι οι γαλακτοβιομηχανίες αγοράζουν μαζικά εβαπορέ γάλα. Οταν όμως τους ρωτούσαμε τι το θέλουν το εβαπορέ γάλα, όταν από τον ΚΤΠ απαγορεύεται η χρήση του για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, οι απαντήσεις που μας έδωσαν ήταν διαφορετικές. Αλλοι δήλωναν άγνοια για τον προορισμό του εβαπορέ γάλακτος που εισάγουν οι γαλακτοβιομηχανίες (άγνοια, μολονότι αρκεί η κοινή λογική) και άλλοι, που είναι κοντά στους ελέγχους των γαλακτοβιομηχανιών, παραδέχτηκαν ότι το εβαπορέ χρησιμοποιείται στην παραγωγή γιαουρτιού και τυριών, όχι όμως και στην παραγωγή νωπού γάλακτος.
Κάποιοι αναφέρθηκαν στους ισχυρισμούς των βιομηχανιών, ότι δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά, γιατί εισάγονται από την ΕΕ γαλακτοκομικά προϊόντα στην παρασκευή των οποίων χρησιμοποιήθηκε εβαπορέ γάλα, σε τιμές χαμηλότερες και προκειμένου ν’ αντέξουν τον ανταγωνισμό αυτών των εισαγόμενων γαλακτοκομικών προϊόντων πρέπει να κάνουν το ίδιο. Διευκρίνισαν, δε, ότι αυτοί δεν συμφωνούν ούτε με τη χρήση εβαπορέ γάλακτος ούτε με τους ισχυρισμούς των βιομηχανιών.
Με τους ίδιους υπηρεσιακούς παράγοντες συζητήσαμε και για τη χρήση από τις γαλακτοβιομηχανίες της ελληνικής σημαίας στις συσκευασίες του νωπού γάλακτος και του γιαουρτιού. Αυτό που τονίσαμε είναι ότι δεν είναι δυνατόν να δίνεται η ελληνική σημαία στο γάλα και στο γιαούρτι, τη στιγμή που χρησιμοποιείται εβαπορέ γάλα. Γιατί η χρήση της ελληνικής σημαίας ως σήματος επιτρέπεται μόνο στο γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που χρησιμοποιούν αποκλειστικά ελληνικό και όχι εισαγόμενο (ή ελληνοποιημένο) νωπό γάλα. Για να δικαιολογήσουν το γεγονός ότι ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ δίνει στις γαλακτοβιομηχανίες την άδεια να τοποθετούν ελληνική σημαία σε προϊόντα νωπού γάλακτος και γιαουρτιού από νωπό γάλα, ισχυρίστηκαν ότι στην παραγωγή νωπού γάλακτος δεν χρησιμοποιείται εβαπορέ.
Ποιον προστατεύει ο ΟΟΣΑ;
Ο πρωθυπουργός Τσίπρας ακόμα και στην προ ημερήσιας διάταξης κοινοβουλευτική κοκορομαχία της περασμένης Τρίτης δεν παρέλειψε να πλέξει το εγκώμιο του γενικού γραμματέα του ΟΟΣΑ Ανχελ Γκουρία, τον οποίο δέχτηκε και πάλι στο Μαξίμου. Ο κ. Γκουρία, ως γνωστόν, πήρε ένα σκασμό λεφτά για να φτιάξει την περιβόητη εργαλειοθήκη, την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ –όσο βρισκόταν στην αντιπολίτευση- κατήγγειλε σαν εργαλείο του μνημονιακού νεοφιλελευθερισμού. Τώρα, βέβαια, η εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ αποτελεί το ιερό ευαγγέλιο του ΣΥΡΙΖΑ (το λέει και το τρίτο Μνημόνιο).
Οπως γράψαμε την περασμένη εβδομάδα, στην εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ γίνεται εκτενής αναφορά στη χρησιμοποίηση πρωτεΐνης γάλακτος και συμπυκνωμένου γάλακτος (εβαπορέ δηλαδή) για την παρασκευή γιαουρτιού. Η δε απαγόρευση χρήσης τους από τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών χαρακτηρίζεται αναχρονισμός που πρέπει να εξαλειφθεί. Ιδού μερικά στοιχεία από την εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ, που αποκαλύπτουν ότι πρώτιστο μέλημα των συντακτών της είναι η άρση της απαγόρευσης χρήσης εβαπορέ γάλακτος στην παραγωγή γιαουρτιού.
«Σύμφωνα με τον ορισμό του γιαουρτιού, μόνο νωπό γάλα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και οι πρωτεΐνες γάλακτος δεν επιτρέπονται…
Σε περίπτωση τροποποιήσεων στον καθορισμένο ορισμό (και ως εκ τούτου στη συνταγή) το προϊόν θα φέρει την ένδειξη “επιδόρπιο γάλακτος’’…
Ο αρμόδιος για την χάραξη πολιτικής καθορίζει επίσης το “Γιαούρτι’’ με έναν τρόπο που το διακρίνει από άλλα παρόμοια προϊόντα που περιέχουν ζάχαρη, πρωτεΐνη γάλακτος και φρούτα ή χρησιμοποιούν ως πρώτη ύλη έναν άλλο τύπο γάλακτος εκτός από το νωπό γάλα…
Ο ορισμός του γιαουρτιού φαίνεται να είναι πολύ στενός…
Ο στενός ορισμός δεν επιτρέπει τη χρησιμοποίηση άλλων τύπων γάλακτος».
Οι συγκεκριμένες απόψεις που περιλαμβάνονται στην εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ δεν είναι καινούργιες. Είναι απόψεις που έχουν διατυπωθεί εδώ και χρόνια στην Ελλάδα. Μέσω αυτών των απόψεων επεδίωκαν να προετοιμάσουν το έδαφος για να αλλάξει ο τρόπος παρασκευής του γιαουρτιού, έτσι που πέρα από το νωπό γάλα, να επιτρέπεται η χρήση και γάλακτος εβαπορέ και πρωτεΐνης γάλακτος. Αυτές οι απόψεις είχαν μπει στο συρτάρι και η προσπάθεια για αλλαγή της παρασκευής του γιαουρτιού δεν ευοδώθηκαν. Τώρα ανασύρονται από το συρτάρι, μπαίνουν στην εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ και μέσω αυτής επιχειρείται η ριζική αλλαγή της παραγωγής του γιαουρτιού.
Με την άτυπη συναίνεση όλων των πολιτικών ηγεσιών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, οι γαλακτοβιομηχανίες -μικρές και μεγάλες- χρησιμοποιούν παράνομα το εβαπορέ γάλα, χωρίς να το παραδέχονται δημόσια. Αντίθετα, χρησιμοποιούν παράνομα πρωτεΐνη γάλακτος, αλλά το παραδέχονται, αναγράφοντας την πρωτεΐνη ως συστατικό στις συσκευασίες των γιαουρτιών. Και βέβαια, ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και οι πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (συμπεριλαμβανόμενης της σημερινής, Αποστόλου και Μπόλαρη) «σφυρίζουν κλέφτικα».
Από υπηρεσιακούς παράγοντες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων πληροφορηθήκαμε πολλά για την πρωτεΐνη γάλακτος και για τους λόγους που αυτή χρησιμοποιείται στην παραγωγή γιαουρτιού. Επιγραμματικά αναφέρουμε ότι η πρωτεΐνη γάλακτος είναι υποπροϊόν του τυρόγαλου που μένει από την παραγωγή τυριών και η χρησιμοποίησή της από τις γαλακτοβιομηχανίες στην παρασκευή γιαουρτιού επιβάλλεται λόγω της μαζικής χρήσης εβαπορέ γάλακτος. Η συνήθης (παράνομη) πρακτική των γαλακτοβιομηχανιών είναι να αναμιγνύουν εβαπορέ γάλα με νερό σε αναλογία ένα προς δύο, να προσθέτουν σ’ αυτό το μείγμα και νωπό γάλα και να διαμορφώνουν την πρώτη ύλη από την οποία παράγουν και το λεγόμενο νωπό γάλα που πουλάνε και όλα τα γαλακτοκομικά τους προϊόντα.
Με βάση αυτή την «ιδεολογική βάση» της εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ, υπηρεσιακή παράγοντας συνέταξε το νομοσχέδιο που αποτελεί ένα από τα προαπαιτούμενα για την αξιολόγηση στο πλαίσιο του 3ου Μνημονίου. Το νομοσχέδιο έχει εγκριθεί από τον αναπληρωτή υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Μ. Μπόλαρη και αργά ή γρήγορα θα δημοσιοποιηθεί και θα πάει στη Βουλή για ψήφιση από τους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Δεν υπάρχει, λοιπόν, λόγος να ψάξουμε να το βρούμε. Σημειώνουμε μόνο ότι το δίδυμο της σημερινής πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Β. Αποστόλου και Μ. Μπόλαρης, θα περάσει στην ιστορία ως το δίδυμο των νεκροθαφτών της γαλακτοκομικής παραγωγής.
Ελληνικό Σήμα της πλάκας
Ο νόμος 4072/2012 προβλέπει τη χρήση Ελληνικού Σήματος στο γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Στις 4 Ιούνη του 2014 δημοσιεύτηκε ο «Κανονισμός Απονομής Ελληνικού Σήματος στο γάλα και στα γαλακτοκομικά προϊόντα». Από έρευνα σε σούπερ μάρκετ διαπιστώσαμε ότι το Ελληνικό Σήμα έχει δοθεί από τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στο νωπό γάλα και το γιαούρτι πολλών γαλακτοβιομηχανιών. Δεν εντοπίσαμε συσκευασίες νωπού γάλακτος και γιαουρτιού των ίδιων γαλακτοβιομηχανιών που να μη φέρουν το Ελληνικό Σήμα. Με δεδομένο, ότι για να πάρει μια γαλακτοβιομηχανία το Ελληνικό Σήμα και να το χρησιμοποιεί σε νωπό γάλα και γιαούρτι, θα πρέπει να χρησιμοποιεί αποκλειστικά ελληνικό νωπό γάλα, και με δεδομένο ότι αυτό δεν αρκεί για την παραγωγή του παστεριωμένου γάλακτος και του γιαουρτιού, εύκολα και χωρίς άλλα στοιχεία μπορούμε να οδηγηθούμε στο συμπέρασμα ότι ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ είτε δεν κάνει κανένα ουσιαστικό έλεγχο είτε -αν κάνει- αγνοεί την υποχρέωση των γαλακτοβιομηχανιών να χρησιμοποιούν αποκλειστικά ελληνικό νωπό γάλα για να πάρουν το Ελληνικό Σήμα.
Επειδή γνωρίζουμε ότι στα «χαρμάνια» των γαλακτοβιομηχανιών μπαίνουν και μεγάλες ποσότητες εβαπορέ γάλακτος και ότι από αυτά παράγουν και νωπό γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, θεωρούμε ότι η χρήση του Ελληνικού Σήματος είναι απάτη σε βάρος του ελληνικού λαού. Ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και το δίδυμο της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης οφείλουν να αφαιρέσουν το Ελληνικό Σήμα και να αναγκάσουν άμεσα τις γαλακτοβιομηχανίες να μη χρησιμοποιούν ούτε λίτρο εβαπορέ γάλακτος.
Οσο για τα Ισοζύγια Γάλακτος που μας αρνούνται, θ' αναγκαστούν στο τέλος να μας τα δώσουν. Και θα 'ναι ντάλα μεσημέρι, όπως έλεγε κάποτε ο πρωθυπουργός τους.
Γεράσιμος Λιόντος
