Καμιά Σύγκλητος, κανένας Σύλλογος ΔΕΠ, καμιά συνέλευση ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ κ.λπ. δεν έχει απομείνει που να μην απορρίπτει το νομοσχέδιο-έκτρωμα των Μητσοτάκη-Κεραμέως, αφήνοντάς τους απελπιστικά μόνους.
- Σύγκλητος Πανεπιστημίου Θεσσαλίας: απόρριψη επί της αρχής
Η απόφαση
H Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, αφού συζήτησε το περιεχόμενο του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου του ΥΠΑΙΘ με τίτλο «Νέοι Ορίζοντες στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Ενίσχυση της ποιότητας, της λειτουργικότητας και της σύνδεσης των ΑΕΙ με την κοινωνία και άλλες διατάξεις» και λαμβάνοντας υπόψιν τις αποφάσεις των Συνελεύσεων των Τμημάτων του Ιδρύματος, αποφάσισε κατά πλειοψηφία ότι:
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις που αλλάζουν τη γενικότερη δομή και φυσιογνωμία των ΑΕΙ με τρόπο που θα δημιουργήσει προβλήματα λειτουργίας και οργάνωσης και θα αποτελέσει τροχοπέδη στη συνέχιση της δυναμικής ανάπτυξης των Ιδρυμάτων. Ως εκ τούτου, η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας απορρίπτει το σχέδιο νόμου επί της αρχής και εισηγείται να μην κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή, αλλά να συνεχιστεί η διαβούλευση επί του συνόλου των άρθρων.
Πιο συγκεκριμένα:
- Ζητείται η απόσυρση των άρθρων που αφορούν το νέο «μοντέλο διοίκησης των πανεπιστημίων», καθώς με αυτά πλήττεται η αποτελεσματικότητα της διοίκησης στην επίτευξη στόχων και ανατρέπεται ο διαχρονικά́ συμμετοχικός τρόπος διοίκησης που διασφαλίζουν τα εκλεγμένα συλλογικά όργανα (Σύγκλητος, Πρυτανικό Συμβούλιο, Επιτροπή Ερευνών κτλ).
- H εισαγωγή πολλαπλών προγραμμάτων σπουδών, διαφορετικής χρονικής διάρκειας και η διάκριση μεταξύ εφαρμοσμένων και βασικών γνωστικών αντικειμένων, όταν μάλιστα δεν συνδέεται με αύξηση της χρηματοδότησης και των πόρων υποστήριξης της εκπαιδευτικής διαδικασίας, είναι ιδιαιτέρως προβληματική και θα οδηγήσει σε υποχώρηση του επιπέδου σπουδών των φοιτητών/τριών μας.
- Οι διατάξεις που αφορούν τις βαθμίδες των μελών ΔΕΠ και ιδιαίτερα η άρση της δυνατότητας μονιμοποίησης των Επίκουρων Καθηγητών και οι ανασταλτικές ως προς τη διαδικασία εξέλιξης των Αναπληρωτών Καθηγητών διατάξεις εντείνουν την εργασιακή επισφάλεια του Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού, δεν υπηρετούν τη βελτίωση του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος και θα λειτουργήσουν ανασταλτικά ως προς την προσέλκυση νέων ερευνητών/τριών υψηλού επιπέδου από το εξωτερικό στα ελληνικά ΑΕΙ.
Οι επιμέρους παρατηρήσεις επί συγκεκριμένων άρθρων του νομοσχεδίου όπως αυτές περιλαμβάνονται στις αποφάσεις των Συνελεύσεων των Ακαδημαϊκών Τμημάτων θα κατατεθούν στη δημόσια διαβούλευση.
- Σύνοδος Προέδρων και Κοσμητόρων Παιδαγωγικών Τμημάτων και Σχολών: Το ελληνικό Πανεπιστήμιο χαρακτηρίζεται διαχρονικά από τρία βασικά στοιχεία: είναι Δημοκρατικό, Ακαδημαϊκό και Δημόσιο. Με τις διατάξεις του υπό συζήτηση σχεδίου νόμου προσβάλλονται και τα τρία αυτά χαρακτηριστικά στοιχεία. Απορρίπτεται ομόφωνα επί της αρχής και ζητείται η απόσυρσή του.
Η απόφαση
Η Σύνοδος Προέδρων και Κοσμητόρων Παιδαγωγικών Τμημάτων και Σχολών συνήλθε σήμερα Σάββατο 18/6/2022, συζήτησε διεξοδικά το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων «Νέοι Ορίζοντες στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Ενίσχυση της ποιότητας, της λειτουργικότητας και της σύνδεσης των ΑΕΙ με την κοινωνία και άλλες διατάξεις» και κατέληξε στις παρακάτω θέσεις.
Το ελληνικό Πανεπιστήμιο χαρακτηρίζεται διαχρονικά από τρία βασικά στοιχεία: είναι Δημοκρατικό, Ακαδημαϊκό και Δημόσιο. Με τις διατάξεις του υπό συζήτηση σχεδίου νόμου προσβάλλονται και τα τρία αυτά χαρακτηριστικά στοιχεία.
Δημοκρατικό: Με άρθρα του σχεδίου νόμου το Πανεπιστήμιο αποδημοκρατικοποιείται, ενώ με άλλα πλήττεται το αυτοδιοίκητό του. Ενδεικτικά: Για πρώτη φορά, μετά την περίοδο της επτάχρονης δικτατορίας, ο Πρύτανης δεν θα εκλέγεται με απευθείας εκλογική διαδικασία από το εκλογικό σώμα -το οποίο κακώς περιορίζεται στα μέλη ΔΕΠ-, αλλά θα επιλέγεται από το Συμβούλιο Διοίκησης μεταξύ των έξι εσωτερικών μελών του. Αντιπρυτάνεις και Κοσμήτορες δεν θα εκλέγονται, αλλά θα επιλέγονται από τον Πρύτανη και το Συμβούλιο Διοίκησης αντίστοιχα. Η Γενική Συνέλευση Σχολής καταργείται. Η Σύγκλητος αποψιλώνεται από αρμοδιότητές της, ενώ θα συγκροτείται από εκλεγμένα, αλλά και -επίσης για πρώτη φορά- από μη εκλεγμένα μέλη. Αποφάσεις στρατηγικού χαρακτήρα θα λαμβάνονται από ελάχιστους -έξι- πανεπιστημιακούς, καθώς και από τους πέντε εξωπανεπιστημιακούς του 11μελούς Συμβούλιου Διοίκησης, προσβάλλοντας έτσι το συνταγματικά κατοχυρωμένο αυτοδιοίκητο του ελληνικού Πανεπιστημίου, αυτοδιοίκητο το οποίο καταστρατηγείται και από τη δυνατότητα κατάργησης Τμημάτων με προεδρικό διάταγμα, χωρίς να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη της Συγκλήτου.
Ακαδημαϊκό: Αρθρα του νομοσχεδίου αντιστρατεύονται τον ακαδημαϊκό χαρακτήρα του Πανεπιστημίου και οδηγούν στην υποβάθμιση και τελικά στη διάλυση των σπουδών. Ενδεικτικά: Αποφάσεις αμιγώς ακαδημαϊκού χαρακτήρα θα λαμβάνονται από φυσικά πρόσωπα, τα εξωτερικά μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης, που μπορεί να προέρχονται από διαφόρους επαγγελματικούς τομείς και να μην έχουν καμία απολύτως σχέση με ακαδημαϊκότητα. Τα βιομηχανικά διδακτορικά, με συγχρηματοδότηση από τη βιομηχανία και με συμμετοχή εκπροσώπου της στην τριμελή συμβουλευτική επιτροπή, θέτουν εν αμφιβόλω την ανεξαρτησία της έρευνας. Για πρώτη φορά νομοθετείται η δυνατότητα πλήρους ανάθεσης διδασκαλίας, και μάλιστα σε μεταπτυχιακό επίπεδο σπουδών, από μη κατόχους διδακτορικού τίτλου σπουδών, παραβιάζοντας διαχρονικό κανόνα ακαδημαϊκής λειτουργίας. Προωθείται πολυδιάσπαση σπουδών, με διάφορους νέους τύπους σπουδών, ποικίλης χρονικής διάρκειας (3,5 – 4 – 6 ετών) απολήγοντας όλες σε πτυχία επιπέδου 6, δημιουργώντας ανισότητες μεταξύ αποφοίτων, προσβάλλοντας επαγγελματικά τους δικαιώματα. Θεσμοθετείται η δυνατότητα παρακολούθησης -για ένα ακαδημαϊκό εξάμηνο- μαθημάτων σε τμήμα που μπορεί να μην έχει καμία επιστημονική συνάφεια με το τμήμα φοίτησης και η εν συνεχεία συμπερίληψη αυτών των μαθημάτων για την λήψη πτυχίου από το τμήμα φοίτησης. Δεν προβλέπεται δημόσια χρηματοδότηση της πρακτικής άσκησης φοιτητών/τριών Παιδαγωγικών Τμημάτων, το κόστος αποζημίωσης βαρύνει τους φορείς υποδοχής, δηλ. τα σχολεία, καθιστώντας επισφαλή την διεξαγωγή της.
Δημόσιο: Αρθρα του νομοσχεδίου προωθούν περαιτέρω την με ιδιωτικοοικονομικούς όρους λειτουργία του Πανεπιστημίου και την κατάργηση του δωρεάν χαρακτήρα του. Ενδεικτικά: Κατά τα πρότυπα των επιχειρήσεων, θεσμοθετείται θέση εκτελεστικού διευθυντή ο οποίος δεν μπορεί να είναι μέλος ΔΕΠ του Ιδρύματος. Συνυπολογίζεται η επιχειρηματική δραστηριότητα (συμμετοχή σε εταιρείες spin off) κατά τις διαδικασίες εξέλιξης και κρίσης μελών ΔΕΠ. Θεσμοθετούνται ξενόγλωσσα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών με δίδακτρα, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για οριζόντια επιβολή διδάκτρων και στο προπτυχιακό επίπεδο σπουδών. Απελευθερώνονται τα δίδακτρα στα μεταπτυχιακά και υιοθετείται σιωπηρά ο κανόνας της αγοράς που ρυθμίζει την ζήτηση και τις τιμές. Θεσμοθετούνται επαγγελματικά μεταπτυχιακά ειδικά για προσωπικό ιδιωτικών φορέων, στη βάση διμερών συμβάσεων. Δεν προβλέπεται χρηματοδότηση για ΠΜΣ χωρίς δίδακτρα, πιέζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο προς την κατεύθυνση επιβολής διδάκτρων σε όλα τα ΠΜΣ. Γίνεται συνεχής αναφορά σε προσέλκυση ιδιωτικών πόρων, ενώ δεν υπάρχει καμιά αναφορά σε δημόσια χρηματοδότηση, προσέγγιση η οποία θίγει ιδιαίτερα τις Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες.
Συνοψίζοντας, η Σύνοδος Προέδρων και Κοσμητόρων Παιδαγωγικών Τμημάτων και Σχολών λαμβάνοντας υπόψη τις αρνητικές επιδράσεις που θα επιφέρει στα τρία προαναφερόμενα βασικά χαρακτηριστικά στοιχεία του ελληνικού Πανεπιστημίου -τον Δημοκρατικό, Ακαδημαϊκό και Δημόσιο χαρακτήρα του- η τυχόν νομοθέτηση του εν λόγω σχεδίου νόμου, ομόφωνα το απορρίπτει επί της αρχής, ζητά την απόσυρσή του και την έναρξη ειλικρινούς και εποικοδομητικού διαλόγου του Υπουργείου με την πανεπιστημιακή κοινότητα και καλεί τα μέλη της να αναλάβουν πρωτοβουλίες ενημέρωσης απευθυνόμενες, τόσο προς την ίδια την πανεπιστημιακή κοινότητα (οι εμφάσεις δικές μας).
