Από την Παρασκευή 28 Απρίλη και για τρία Παρασκευοσαββατοκύριακα (28-29-30 Απρίλη, 5-6-7 και 12-13-14 Μάη) η ανοικείωση παρουσιάζει το δεύτερο κύκλο παραστάσεων του έργου «Σκάψε καλά γέρο τυφλοπόντικα». Ο πρώτος κύκλος παρουσιάστηκε τον Οκτώβρη του 2018. Ο δεύτερος κύκλος ήταν να παρουσιαστεί τον Μάρτη του 2020, αλλά η πανδημία τον ματαίωσε (η κολλεκτίβα ανακοίνωσε την αναστολή των παραστάσεων προτού επιβληθεί το πρώτο λοκντάουν). Ετσι, η ανοικείωση μπόρεσε να δουλέψει το έργο για τρίτη φορά, τεσσεράμισι χρόνια μετά την πρώτη, με τους ίδιους συντελεστές, με τεσσεράμισι επιπλέον χρόνια να βαραίνουν τις πλάτες τους, αλλά με μεγαλύτερη εμπειρία, που οδήγησε όχι σε ένα απλώς καλύτερο αποτέλεσμα αλλά σε ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα.
Παρακολουθήσαμε τη γενική δοκιμή της παράστασης και μπορούμε άφοβα να πούμε: μην την χάσετε! Αυτό αφορά και όσους/ες είδαν το πρώτο ανέβασμα το 2018. Γιατί αυτό που παρουσιάζεται τώρα είναι μια εντελώς νέα παράσταση που πατάει πάνω στη βάση της πρώτης εκδοχής. Εχει κρατηθεί το κείμενο και ο χωρισμός του σε κεφάλαια, όμως τα υπόλοιπα στοιχεία έχουν αλλάξει ριζικά. Ακόμη και η διάρκεια έχει μεγαλώσει και φτάνει πλέον τα 75 λεπτά.
Η μουσική έχει αλλάξει σε ποσοστό πάνω από 80%. Αν δεν κάνουμε λάθος, μόνο το φινάλε με τη διασκευή του Sing a song of a song του Κένι Γκάρετ έχει παραμείνει (με προσθήκες στα φωνητικά), καθώς και η πρωτότυπη μουσική που συνοδεύει το τμήμα που αναφέρεται στα πρώτα σκιρτήματα του εργατικού κινήματος. Ολα τα υπόλοιπα έχουν αλλάξει. Περισσότερα όργανα συνοδεύουν πλέον την πρωτότυπη μουσική της παράστασης (μόνο το κομμάτι του Γκάρετ είναι διασκευή, η υπόλοιπη μουσική είναι πρωτότυπη), που εκτείνεται σε πολλά μουσικά είδη και διαλέγεται διαλεκτικά με το λόγο. Ο Γιάννης Ξαρχάκος που σήκωσε το συνθετικό βάρος έκανε σπουδαία δουλειά, ενώ το μουσικό πολυεργαλείο Μαριλένα Σύψα και ο Ντίνος Ξαρχάκος στα τύμπανα και το wave drum δείχνουν πιο ώριμοι από ποτέ.
Ενα ελάχιστο δείγμα μπορείτε ν’ ακούσετε στο 48 δευτερολέπτων τρέιλερ της παράστασης, που κυκλοφόρησε σήμερα. Μην μείνετε σ’ αυτό, όμως, γιατί αδικεί το σύνολο και την ποικιλία της μουσικής και τα αυτοσχεδιαστικά της στοιχεία.
Η αφήγηση έχει «απλώσει» και ο λόγος του Αντράς ακούγεται πιο άνετα, καθώς ο έμπειρος Τάσος Ράπτης έχει μεγαλύτερη άνεση να «χρωματίσει» το λόγο, έχοντας ταυτόχρονα μια συνεχή επικοινωνία με τη μουσική, ακόμη και συμμετοχή κάποιες στιγμές. Αφήγηση και μουσική λειτουργούν ισότιμα, ως αυτόνομες μονάδες, δημιουργώντας μια ανώτερη διαλεκτική ενότητα
Ο Γιάννης Καραμήτρος έκανε πιο ατμοσφαιρικούς τους φωτισμούς, επιμένοντας πάντα στη μινιμαλιστική γραμμή που ακολούθησε και σε άλλες παραστάσεις της ανοικείωσης.
Η παράσταση βασίζεται στην ποιητική αφήγηση του Ζοζέφ Αντράς Ακόμα κι αν απομείνει μονάχα ένας σκύλος (ελληνική έκδοση: Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2017). Οπως διαβάζουμε στο πρόγραμμα της παράστασης, ο Ζοζέφ Αντράς επικεντρώνεται στην ιστορία της πόλης του, όμως η αφήγηση, εν όλω ή εν μέρει, θα μπορούσε να αναφέρεται σε κάθε άλλο μεγάλο λιμάνι οπουδήποτε στον κόσμο. Αν και μένει πιστός στην ιστορία της Χάβρης, ο συγγραφέας φροντίζει ν’ αποφύγει κάθε τοπικισμό, κάθε στενότητα, ανυψώνοντας την αφήγησή του στο επίπεδο της Ιστορίας. Κινείται μαστορικά ανάμεσα στα επιφαινόμενα και την ουσία, ξεκινώντας από τα πρώτα για να καταλήξει στη δεύτερη. Το τοπικό γίνεται παγκόσμιο, το ατομικό γίνεται κοινωνικό, η πάλη των τάξεων σφραγίζει την αφήγηση καθώς αυτή διατρέχει πέντε αιώνες ιστορίας…
Ο μύθος της παράστασης, όμως, ανυψώνει την αφήγηση του Αντράς σε άλλα επίπεδα. Αναδεικνύει το ιστορικό αίτημα για ανατροπή του καπιταλισμού. Εξ ου και ο τίτλος, παράφραση μιας φράσης του Μαρξ από το έργο του Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη. Η ανοικείωση ανατρέπει ευγενικά την απαισιοδοξία του συγγραφέα με τον επίλογο που πρόσθεσε (Πέτρος Γιώτης). Διαβάζουμε στο πρόγραμμα: Η δική μας προσέγγιση -δραματουργικά, μουσικά και υποκριτικά- πέρασε μέσα από το φίλτρο της αντίληψής μας για το επικό-διαλεκτικό θέατρο, πάνω στην οποία δουλεύουμε ως κολλεκτίβα από τότε που συγκροτηθήκαμε (το 2010). Το κείμενο και η μουσική συνδιαλέγονται, συνεργάζονται, αντιπαρατίθενται επί σκηνής, με στόχο την υπηρέτηση του μύθου της παράστασης. Κι αυτός ο μύθος συμπυκνώνεται στην αισιοδοξία του τίτλου της (παράφραση μιας φράσης του Καρλ Μαρξ) και στο σύντομο επίλογο που προσθέσαμε.
Το συγκεκριμένο είδος θεάτρου είναι σχεδόν άγνωστο στην Ελλάδα. Κάποια δείγματα που υπήρξαν κινήθηκαν στο επίπεδο ενός στείρου φορμαλισμού. Η ανοικείωση, με εφόδιο την υπερδεκαετή δουλειά της πάνω στο επικό-διαλεκτικό θέατρο (Ερβιν Πισκάτορ, Μπέρτολτ Μπρεχτ, Χάινερ Μίλερ και επίγονοι), εμπνεόμενη από τη δουλειά πρωτοπόρων καλλιτεχνών όπως ο Γερμανός Χάινερ Γκέμπελς, βούτηξε στα βαθιά μ’ αυτό το πρώτο project ενός απαιτητικού υβρίδιου των παραστασιακών τεχνών. Εχει καταφέρει να εξελίξει τα εκφραστικά της μέσα και η σιγουριά των επί σκηνής καλλιτεχνών είναι πλέον ορατή, ιδίως για όποιον έχει δει το πρώτο ανέβασμα του «Τυφλοπόντικα» και μπορεί να κάνει συγκρίσεις. Μας οφείλει, λοιπόν, το επόμενο βήμα στο συγκεκριμένο είδος, παράλληλα με την υπόλοιπη δουλειά της.
Η είσοδος είναι ελεύθερη (απαιτείται προκράτηση στο 6976127545) και μετά την παράσταση ακολουθεί, όπως πάντα) συζήτηση των συντελεστών με το κοινό.
Παρασκευή-Σάββατο-Κυριακή 28-29-30 Απρίλη,² 5-6-7 και 12-13-14 Μάη
ΚΟΝΤΡΑ
Αγαθουπόλεως 65 & Αχαρνών
