«Η εργασία απελευθερώνει», έγραφαν οι Ναζί στις εισόδους των στρατοπέδων συγκέντρωσης, απογυμνώνοντας με το δικό τους τρόπο τον καπιταλισμό από το μυστικιστικό του περίβλημα και περιγράφοντας κυνικά την ουσία της εργασίας στο πλαίσιο των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής. Η μισθωτή εργασία όχι μόνο δεν απελευθερώνει, αλλά σκλαβώνει. Και ο σύγχρονος καπιταλισμός φροντίζει να μας το θυμίζει, έστω και χωρίς τα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας των Nαζί.
Να είσαι εργάτης, να είσαι άνεργος, οι δυο πόρτες της ίδιας φυλακής. Το αφιέρωμα δανείζεται τον τίτλο του από το κλασικό αριστούργημα του Ανρί-Ζορζ Κλουζό (1953), όπου μια ομάδα απελπισμένων τυχοδιωκτών αναλαμβάνει να μεταφέρει ένα φορτίο νιτρογλυκερίνης μέσα από τη ζούγκλα της Κεντρικής Αμερικής για λογαριασμό μιας πετρελαϊκής εταιρίας. Οι πέντε ταινίες του αφιερώματος εστιάζουν στον ίδιο τρόμο της επιβίωσης, αυτή τη φορά μέσα στις αστικές ζούγκλες του σύγχρονου ευρωπαϊκού καπιταλισμού, αναζητώντας μέσα στο ανελέητο σκοτάδι τους το ίχνος της ανθρωπιάς: ένα φορτίο που μπορεί να εκραγεί ανά πάσα στιγμή.
~ Παρασκευή 11/3/2016 ~
ΜΑΚΡΙΑ ΠΕΤΟΥΝ ΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ
(Kauas pilvet karkaavat, Φινλανδία, 1996, 96’)
Σκηνοθεσία, σενάριο: Ακι Καουρισμάκι
Φωτογραφία: Τίμο Σαλμίνεν
Μουσική: Σέλεϊ Φίσερ
Ερμηνείες: Κάτι Ούτινεν, Κάρι Βάανανεν
Παραγωγή: Sputnik
Η Ιλόνα και ο Λάουρι ζουν μια ήσυχη, ταπεινή ζωή: εκείνη δουλεύει σε ένα οικογενειακό εστιατόριο και εκείνος είναι οδηγός τραμ. Τα βράδια συναντιούνται στο σπίτι και συζητούν τη μέρα τους, τους λογαριασμούς και τις δόσεις για την καινούργια τηλεόραση. Η κακοτυχία όμως τους χτυπά την πόρτα, καθώς βρίσκονται ταυτόχρονα άνεργοι και μπλέκουν σε αλεπάλληλες περιπέτειες για να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Η κατάσταση οδεύει προς την απελπισία, όμως ο σκηνοθέτης αγαπά πολύ τους χαρακτήρες του και πιστεύει βαθιά ότι τους αξίζει μια ελπίδα διαφυγής. Σε ερώτηση για το αν το «Mακριά πετούν τα σύννεφα» δίνει λύση στο πρόβλημα της ανεργίας, ο Ακι Καουρισμάκι απάντησε: «Ο Zαν Pενουάρ προσπάθησε να σταματήσει το B’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τη Mεγάλη Xίμαιρα. Δεν τα κατάφερε. Tο σινεμά δεν δίνει λύσεις, αντικατοπτρίζει προβλήματα. Aλλωστε, δεν είμαι μέλος του Kοινοβουλίου!» Οταν η ταινία προτάθηκε για το Οσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας από τη Φινλανδία, ο Καουρισμάκι απέσυρε την υποψηφιότητα.
