Πρωτοχρονιάτικα, με στιλ αδιάφορο, σα να έλεγε κάτι γνωστό σε όλους, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών (και δεξί χέρι του Δραγασάκη) Γ. Χουλιαράκης το ξεφούρνισε: για να κλείσει η πρώτη αξιολόγηση, πρέπει να συμφωνήσουμε με την τρόικα και το δημοσιονομικό κενό του 2016. Είναι ο άλλος τρόπος για να πεις: «ετοιμαστείτε για πρόσθετα αντιλαϊκά μέτρα».
Και οι διαβεβαιώσεις του Τσίπρα ότι με το Ασφαλιστικό τελειώνουν όλα τα κακά και πιάνουμε πάτο, από τον οποίο μόνο προς τα πάνω θα κινούμαστε πλέον; Αυτές ήταν για να κάνει καλές γιορτές ο λαουτζίκος. Αλλωστε, ο Τσίπρας είναι για να υπόσχεται μόνο καλά, έστω κι αν είναι ψέματα. Για την ανώμαλη προσγείωση είναι οι υπουργοί και ιδίως οι τεχνοκράτες τύπου Χουλιαράκη, ο οποίος ήταν πρόσωπο απολύτως αποδεκτό από τους ιμπεριαλιστές δανειστές ακόμα και την περίοδο που οι άλλοι παρίσταναν τους σκληρούς διαπραγματευτές.
Από τα μέσα Δεκέμβρη, όταν η τρόικα έκανε τη μίνι επιθεώρηση και έδωσε το ΟΚ για την εκταμίευση της υποδόσης του 1 δισ., φρόντισε να διαρρεύσει ότι η ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού από την ελληνική Βουλή την αφήνει παγερά αδιάφορη. «Δεν ολοκληρώσαμε ποτέ την αναλυτική δουλειά με τις ελληνικές αρχές, ούτε συμφωνήσαμε μαζί τους ότι ο προϋπολογισμός, όπως ψηφίστηκε, θα πιάσει τον στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος», δήλωνε πηγή της τρόικας. Η ίδια πηγή έλεγε πως όταν γίνει ουσιαστική συζήτηση για το δημοσιονομικό κενό του 2016, θα πρέπει να συμφωνηθούν με την ελληνική κυβέρνηση επιπλέον μέτρα, που υπολογίζονται κάπου μεταξύ 1 και 3 δισ. ευρώ! Ολα αυτά θα τεθούν επί τάπητος όταν η τρόικα επιστρέψει στην Αθήνα, στις 18 Γενάρη.
Αυτά έχει υπόψη του ο Χουλιαράκης και φρόντισε ν' ανοίξει τη συζήτηση για το δημοσιονομικό κενό του 2016, προϊδεάζοντάς μας για την επί της ουσίας (μπορεί και τυπική) αναθεώρηση του κρατικού προϋπολογισμού που ψήφισε η Βουλή.
Την ίδια περίοδο, βέβαια, ο Τσίπρας έπαιζε το γνωστό παιχνίδι του θαρραλέου και ανυπότακτου καουμπόι, δηλώνοντας πως δε θα διστάσει ακόμα και να νομοθετήσει μονομερώς. Την απάντηση την πήρε ελάχιστες μέρες αργότερα, όταν η τρόικα τον υποχρέωσε να αποσύρει από τη Βουλή το νομοσχέδιο που είχε διαφημιστεί σαν «παράλληλο πρόγραμμα», επειδή περιλάμβανε ρυθμίσεις δημοσιονομικού χαρακτήρα που δεν είχαν προηγουμένως συζητηθεί και συμφωνηθεί με την τρόικα. Το ότι οι ρυθμίσεις αυτές ήταν ασήμαντου δημοσιονομικού βάρους και δεν έβγαιναν έξω από τα όρια του Μνημόνιου δεν έπαιξε κανένα ρόλο. Ηταν μια πολιτική απόφαση με σκοπό να στείλει το μήνυμα ότι η τρόικα δεν εμπιστεύεται την κυβέρνηση και δεν πρόκειται να την αφήσει να πάρει κανένα μέτρο του μνημονιακού πλαισίου, αν προηγουμένως δεν το θέσει υπόψη της και δεν πάρει τη σύμφωνη γνώμη της. Αφού έδωσε το ΟΚ η τρόικα, μερικά από τα φιλανθρωπικού χαρακτήρα μέτρα (επίδομα στέγασης, ρεύματος, σίτισης) θεσπίστηκαν από την κυβέρνηση με τη ντροπιαστική διαδικασία της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, η οποία δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ παραμονή Χριστουγέννων, για να περάσει όσο γίνεται στα μουλωχτά.
Αυτά, όμως, αφορούσαν περισσότερο τον πολιτικό ανταγωνισμό, ήταν ένα παιχνίδι ισχύος (με νικήτρια την τρόικα, φυσικά), ωστόσο η συζήτηση για τα νέα μέτρα του 2016 θα έχει πρακτικό περιεχόμενο. Το Μνημόνιο έχει καθορίσει το «πρωτογενές πλεόνασμα» του 2016 σε 0,5% του ΑΕΠ (κάτι λιγότερο από 90 δισ. ευρώ). Κυβερνητικά στελέχη δηλώνουν (ανώνυμα και χωρίς να δεσμεύονται), ότι ο στόχος θα επιτευχθεί με τα μέτρα που ήδη περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό και αναφέρουν τη μείωση των πολεμικών δαπανών. Το ύψος της προβλεπόμενης μείωσης, όμως, είναι 2,2% του ΑΕΠ (λιγότερο από 400 εκατ. ευρώ), ποσό που απέχει πολύ από τα ποσά που δίνουν οι τροϊκανοί (1 έως 3 δισ. ευρώ). Από την άλλη, υπάρχουν μέτρα που ακόμα δεν υλοποιήθηκαν (και ισοδύναμα δεν υπάρχουν), όπως η αύξηση από 11% σε 15% και από 33% σε 35% της φορολογίας για εισοδήματα από ενοίκια (το πρώτο κλιμάκιο αφορά εισοδήματα μέχρι 12.000 ευρώ και το δεύτερο εισοδήματα πάνω από 12.000 ευρώ). Αυτό αναφέρεται ρητά στο Μνημόνιο (σελ. 1016 στο ΦΕΚ 94Α/14.8.2015, που περιλαμβάνει το νόμο 4336).
Θα υπάρξει σίγουρα φορολογικό νομοσχέδιο, που θα θεσπίσει διάφορα χαράτσια και θα κόψει τις τελευταίες φοροαπαλλαγές. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα υπάρξουν νέα μέτρα, γιατί οι τροϊκανοί δεν πρόκειται να μηδενίσουν την εκτίμησή τους για το δημοσιονομικό κενό. Το πολύ-πολύ να κατέβουν λίγο από το πάνω όριο, αφού πρώτα αναγκάσουν την κυβέρνηση να ανέβει πολύ. Το έργο το έχουμε δει πολλές φορές από το 2010 και επί ΣΥΡΙΖΑ δε βλέπουμε τίποτα το διαφορετικό.
Επιπλέον, για να κλείσει η περιβόητη πρώτη αξιολόγηση, θα πρέπει να ψηφιστεί Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα για την περίοδο 2016-2019. Θυμίζουμε ότι το «πρωτογενές πλεόνασμα» έχει συμφωνηθεί σε 1,75% του ΑΕΠ για το 2017 και σε 3,5% του ΑΕΠ για το 2018 και τα επόμενα χρόνια. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι θα υπάρξει και τέταρτο Μνημόνιο, όπως προανήγγειλε στα μέσα του περασμένου Δεκέμβρη ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Ντομπρόβσκις.
