Σοφίας Κυριακίδου παραλήρημα, ημέρα τρίτη.
Συμπέρασμα γενικό: οι εκπαιδευτές δεν κατάφεραν πολλά πράγματα. Η μαθήτρια αποδεικνύεται ανεπίδεκτη μάθησης. Της έχουν ταξινομήσει τις ερωτήσεις και αυτή έχει αποστηθίσει τέσσερα κλισέ, με τα οποία ξεκινά κάθε απάντηση.
Ελα, όμως, που οι ερωτήσεις ορισμένες φορές ποικίλουν και τα κλισέ δεν ταιριάζουν με τίποτα! Τότε έχουμε τον τραγέλαφο ενός διαλόγου κουφών.
Ρωτάει για παράδειγμα ένας δικαστής: Κοιτάξτε τον κύριο Αγαπίου και πείτε μου, είναι ξανθός, καστανός, μελαχροινός;
Απαντά η Κυριακίδου: Κρατώ επιφυλάξεις, γιατί αυτόν τον άνθρωπο τον είδα μια φορά πριν από χρόνια για λίγα δευτερόλεπτα!
Τέτοιοι διάλογοι έγιναν αρκετοί και ήταν χαρακτηριστικοί. Αποκάλυψαν ότι δεν έχουμε να κάνουμε με μια μάρτυρα που λέει αλήθεια, αλλά με μια μάρτυρα που λέει ψέματα και μπορεί να κινηθεί μόνο γύρω από ένα συγκεκριμένο πεδίο γνώσεων, που οι εκπαιδευτές της της έχουν υποβάλει. Μόνο που, όπως θα δούμε παρακάτω, το δικαστήριο σε άλλα συμπεράσματα οδηγείται. Στοιχείο κι αυτό της αμεροληψίας του! Ας δούμε, όμως, εν περιλήψει τα διαμειφθέντα σε αυτή τη συνεδρίαση.
Ο εφέτης Μουστάκας επιμένει να μάθει ποιους άλλους υποψιαζόταν η Κυριακίδου ως μέλη του ΕΛΑ και ειδικά ποιος πρέπει να έγινε «αρχηγός» του ΕΛΑ μετά τη δολοφονία του Χρ. Κασσίμη. Προσπαθεί να βγάλει υποψία έστω της Κυριακίδου για τον Χ. Τσιγαρίδα.
Η Κυριακίδου απαντά αρνητικά για τον Τσιγαρίδα και συμπληρώνει ότι στον Βεντούρη δεν είπε τίποτα σχετικό και ότι αυτός μπορεί να έβγαλε τα συμπεράσματά του με βάση αυτά που διάβασε στις εφημερίδες.
Ο εφέτης Φράγκος (από αναπληρωματικός έχει γίνει τακτικός δικαστής, μετά την αποχώρηση της κ. Κομποστιάτη για λόγους υγείας) τη στριμώχνει αρκετά και αναδεικνύονται μερικές αντιφάσεις. Η Κυριακίδου παραμιλάει όταν τη ρωτάει για το περιεχόμενο των συναντήσεών της με τη Μυρτώ (δηλαδή την Αθανασάκη) και λέει ότι συναντήθηκαν μερικές φορές και κουβέντιαζαν περί ανέμων και υδάτων, ενώ της έδωσε δυο-τρεις φορές και από ένα πεντοχίλιαρο για ενίσχυση της οργάνωσης.
Η ένσταση του δικαστή είναι εύλογη: Δεν θα μπορούσε να ορίζει ο Κανάς συνάντηση με τρίτο πρόσωπο από την οργάνωση, μόνο για να δώσει η Κυριακίδου ένα πεντοχίλιαρο, το οποίο θα μπορούσε να το πάρει ο ίδιος ο Κανάς. Ενώ, όμως, το λογικό συμπέρασμα (ή έστω το πιο λογικό συμπέρασμα) είναι ότι η Κυριακίδου λέει ψέματα, ο δικαστής θεωρεί δεδομένο ότι οι συναντήσεις έγιναν και ότι απλά η Κυριακίδου κρύβει πράγματα, δεν τα λέει όλα. Την άποψή του αυτή την κάνει σαφή, απευθυνόμενος προς την Κυριακίδου: «Εχετε βρει μόνο τον κ. Κανά και πυροβολείτε και κανέναν άλλο. Όταν μιλάτε για τον κ. Κανά σας πιάνουν όλα τα φίδια».
Τη σκυτάλη από τον εφέτη Φράγκο παίρνει η πρόεδρος Μπρίλλη, η οποία κάνει πιο σαφή την κατεύθυνση στην οποία κινείται το δικαστήριο. Προσπαθεί να βγάλει από την Κυριακίδου, ότι αυτή καλύπτει τον Τσιγαρίδα, επειδή τη βοήθησε με την επισκευή του διαμερίσματος της κόρης της. Η Κυριακίδου το αρνείται.
Στη συνέχεια περνά στην υποτιθέμενη σχέση Κυριακίδου-Αθανασάκη και πετάει την αποκαλυπτική κορόνα: «Αρα με την κ. Αθανασάκη συζητούσατε πράγματα που δεν θέλετε να αποκαλύψετε»! Για την πρόεδρο η Κυριακίδου αποκλείεται να είναι ψευδομάρτυρας. Είναι μια ειλικρινέστατη μάρτυρας, η οποία απλά δεν αποκαλύπτει όλα όσα γνωρίζει.
Ο συνήγορος υπεράσπισης Α. Κωνσταντάκης παρεμβαίνει καίρια και υπενθυμίζει στην πρόεδρο ότι, πρώτο, θεώρησε δεδομένο ότι όλα όσα λέει η Κυριακίδου είναι αληθινά και ότι αποκρύβει κάποια πράγματα και, δεύτερο, ότι εξέφρασε άποψη περί ενοχής της Αθανασάκη.
Η κ. Μπρίλλη ενοχλείται και εκνευρισμένη προσπαθεί να διαψεύσει τα όσα μόλις είχαν ακουστεί!
Στην ίδια κατεύθυνση επανέρχονται ο εισαγγελέας Πατσής, ο εφέτης Μουστάκας και πάλι η πρόεδρος. Η Κυριακίδου πιέζεται όχι επί τη βάσει των αντιφάσεών της, αλλά για να αποκαλύψει και άλλα ονόματα και άλλα γεγονότα, τα οποία η έδρα θεωρεί δεδομένο ότι γνωρίζει.
Ο αναπληρωτής πρόεδρος Μάμαλης είναι ο μόνος που δηλώνει ότι ελέγχει την αξιοπιστία της μάρτυρα, χωρίς να αφήσει κανένα υπαινιγμό ότι προσπαθεί να της βγάλει τα επιπρόσθετα που γνωρίζει και δεν αποκαλύπτει.
Οταν η Κυριακίδου δηλώνει ότι το 1993 συναντιόταν με τη Μυρτώ, της θυμίζει ότι η ίδια δήλωσε πως αποχώρησε από τον ΕΛΑ το 1990. Πώς είναι δυνατόν –ρωτάει- να συναντιέσαι το 1993 με ένα στέλεχος του ΕΛΑ, όταν έχεις αποχωρήσει από το 1990; Αρα ήσουν ακόμα μέλος του ΕΛΑ! Κι ακόμα: πώς είναι δυνατόν το στέλεχος του ΕΛΑ, η Μυρτώ, να εκμυστηρεύεται ότι ανήκει στο συμβούλιο ή στο ένοπλο σκέλος της οργάνωσης σε ένα περιφερειακό μέλος όπως δηλώνετε ότι είσαστε;
Η Κυριακίδου παραμιλάει. Επειδή δεν μπορεί να βάλει μπροστά την κασέτα, απαντά: «Επειδή νοίκιασα το σπίτι, σημαίνει ότι είμαι και γω στέλεχος του ΕΛΑ. Επειδή με σύστησε ο Κανάς, σημαίνει ότι ήμουν άτομο εμπιστοσύνης»!
Ετσι αντιλαμβάνεται τη συνωμοτικότητα η Κυριακίδου! Γιατί, βέβαια, δεν είναι σε θέση να κάνει τους απαραίτητους συνδυασμούς και να συνδέσει αυτή την απάντηση με άλλη απάντηση που έχει δώσει κατ’ επανάληψη. Οτι δηλαδή ο Κανάς της αποκάλυπτε μόνο τα απαραίτητα. Προφανώς, η Αθανασάκη, μέλος του ένοπλου τμήματος του ΕΛΑ, υποτίθεται, δεν γνώριζε τους συνωμοτικούς κανόνες και αποκάλυπτε με μεγάλη ευκολία τη θέση της στην οργάνωση!
Ρωτάει, λοιπόν, εύλογα ο αναπληρωτής πρόεδρος: «Τόσο αφελής ήταν η Μυρτώ που σου είπε ότι ήταν στο συμβούλιο του ΕΛΑ, που αποφάσιζε την επιλογή των στόχων;»!
Αναφέρεται ακόμα στην περιβόητη σκόνη που υποτίθεται ότι βρήκε η Κυριακίδου στην τσάντα του Κανά και που κάποιο συγγενικό της πρόσωπο, που έχει πεθάνει, της είπε ότι είναι εκρηκτική ύλη, όταν του πήγε δείγμα. Και επισημαίνει ο δικαστής, ότι για μια ενέργεια σαν κι αυτή του ΕΛΑ χρειαζόταν ποσότητα και όχι μερικά γραμμάρια, όπως έχει καταθέσει η Κυριακίδου. Επισημαίνει ακόμα ότι τη Μεγάλη Τρίτη η Κυριακίδου είχε δηλώσει ότι δεν γνωρίζει αν η Μυρτώ ήταν στο ένοπλο κι ότι μπορεί να της το είχε πει για πλάκα, ενώ χτες (Πέμπτη) δήλωσε ότι συμπέρανε ότι ήταν στο ένοπλο, επειδή την είδε με κατσαβίδι στο χέρι να παίρνει μέρος στην κατασκευή της βόμβας.
Και ρωτάει: Η γνώμη σου είναι συμπέρασμα ή γνώση από διήγηση της ίδιας; Η Κυριακίδου απαντάει με βάση την κασέτα και ο δικαστής παραιτείται από κάθε παραπέρα προσπάθεια.
Το κλου της ημέρας είναι η νέα εκδοχή της Κυριακίδου για το λόγο που την οδήγησε αυθορμήτως (αυτό το τονίζει κάθε φορά!) στο γραφείο του Διώτη. Επειδή, λοιπόν, ο Κανάς την είχε δείρει και την είχε τραυματίσει, γι’ αυτό πήγε στον Διώτη!
Ελάχιστες ώρες πριν, η ίδια δήλωσε δυο φορές ότι πήγε στον Διώτη, επειδή διάβαζε στις εφημερίδες ότι επίκειται σύλληψη μελών του ΕΛΑ και φοβόταν ότι θα συλληφθεί και η ίδια. Οταν ψηφίστηκε ο τρομονόμος, αποφάσισε να πάει στον Διώτη για να πάρει τα ευεργετήματα. Διαλέγετε εκδοχή και παίρνετε.
Πάντως, ουδείς από την έδρα σημείωσε την αντίφαση στις δυο εκδοχές, ούτε της επισήμανε ότι δεν της δόθηκε κανένα ευεργέτημα του τρομονόμου, αλλά απαλλάχτηκε με το βούλευμα λόγω παραγραφής (με τον γνωστό άθλιο τρόπο).
Γιατί χρειάστηκε η νέα εκδοχή; Επειδή ο αναπληρωτής πρόεδρος Μάμαλης αναφέρθηκε στην αγωγή που που υπέβαλε η Κυριακίδου κατά του Κανά για διατροφή, η Κυριακίδου θορυβήθηκε. Αρχικά εξέφρασε τη δυσφορία της για τη συγκεκριμένη ερώτηση, στη συνέχεια είπε ότι όσα γράφει η αγωγή τα έγραψε η δικηγόρος της και εμπεριείχαν και υπερβολές και μετά το διάλειμμα επανήλθε με τη νέα εκδοχή για τους λόγους που την οδήγησαν στον Διώτη: δεν φοβόταν τυχόν σύλληψή της ως μέλος του ΕΛΑ, αλλά φοβόταν τον Κανά που της συμπεριφερόταν βίαια.
Αμέσως μετά, ο συνήγορος του Κανά Α. Κούγιας ζήτησε από την πρόεδρο να υποβάλει στον Χρ. Τσιγαρίδα δυο ερωτήσεις. Πρώτο, αν ο Κανάς ήταν μέλος του ΕΛΑ και, δεύτερο, αν η Κυριακίδου ήταν συνεργάτης του (του Τσιγαρίδα) και μέλος του ΕΛΑ, επειδή αυτός έχει αναλάβει την πολιτική ευθύνη για τις ενέργειες του ΕΛΑ.
Αμεση ήταν η αντίδραση του Σ. Καμπάνη, υπερασπιστή του Χ. Τσιγαρίδα, ο οποίος θύμισε ότι κατ’ επανάληψη γίνεται το ίδιο λάθος, να αποδίδεται στον Τσιγαρίδα ανάληψη πολιτικής ευθύνης για τις ενέργειες του ΕΛΑ, ενώ ο ίδιος έχει δηλώσει ότι αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη για τη συμμετοχή του στον ΕΛΑ μέχρι το Φλεβάρη του 1990.
Ο εισαγγελέας Πατσής πρότεινε να απορριφθεί το αίτημα του Κούγια, διότι ερωτήσεις στον κατηγορούμενο μπορούν να υποβάλλονται μόνο στη διάρκεια της απολογίας του, αλλά η πρόεδρος δήλωσε ότι θα κρίνει η ίδια αν και πότε πρέπει να ερωτηθεί ο Χρ. Τσιγαρίδας, δήλωση που έγινε δεκτή με ικανοποίηση από τον Κούγια.
Στη διάρκεια των ερωτήσεων της πολιτικής αγωγής, που ακολούθησαν, η Κυριακίδου ανακυκλώθηκε στα ίδια και στα ίδια. Και βέβαια, έπεφτε συνεχώς στις ίδιες αντιφάσεις. Η πιο κραυγαλέα. Ρωτήθηκε για τα κλειδιά της εταιρίας που δούλευε, τα οποία υποτίθεται ότι της είχε ζητήσει η Αθανασάκη, και απαντά ότι η ίδια υπέθεσε ότι τα ήθελε για να βάλουν βόμβα. Ο συνήγορος πολιτικής αγωγής της διαβάζει την κατάθεσή της στον ανακριτή, στην οποία λέει ότι η Αθανασάκη της ζήτησε τα κλειδιά για να βάλει βόμβα, όπως της είπε. Διστάζει στιγμιαία και απαντά αβίαστα: «Ε, ναι, μου το είπε ότι θέλει να βάλει βόμβα»!
Και το δικαστήριο κάθεται και ακούει αυτά τα τερατουργήματα, αντί να την καθίσει αμέσως στο σκαμνί για ψευδομαρτυρία. Δεν είναι δυνατόν μέσα σε ένα λεπτό να καταθέτει δυο αντίθετα μεταξύ τους πράγματα και να μην της κάνουν καν μια παρατήρηση.
Καραμπινάτα καθεστωτική
Ο αναπληρωτής δικαστής Αδαμόπουλος έχει τη μικρότερη συμμετοχή στη δίκη. Τη σιωπή του έσπασε εξετάζοντας την Κυριακίδου. Δεν τον ενδιέφερε, όμως, να διερευνήσει την αξιοπιστία της, αλλά να υπερασπίσει τη Δικαιοσύνη και τους δικαστές από τις κατηγορίες που εμπεριέχονταν στις προκηρύξεις του ΕΛΑ.
Ζητούσε, λοιπόν, από την Κυριακίδου να αποδοκιμάσει τη φράση «καθεστωτική δικαιοσύνη», που περιεχόταν σε προκήρυξη του ΕΛΑ, κλαι επί τη ευκαιρία έβγαλε κι ένα φτηνιάρικο λογύδριο για τους δικαστές που υπηρετούν το νόμο και το δίκιο!
Οση ώρα μιλούσε, ο Χ. Τσιγαρίδας με χαρακτηριστικές κινήσεις του κεφαλιού και των χεριών του εξέφραζε τη συμφωνία του με τον όρο «καθεστωτική δικαιοσύνη», πλην όμως ο δικαστής έκανε πως δεν τον έβλεπε.
Η Κυριακίδου, βλέπετε, ήταν πολύ βολική και προσφερόταν ως αναλόγιο για να εκφωνηθεί ο υπέρ Δικαιοσύνης δεκάρικος του κυρίου εφέτη, ενώ ένας διάλογος με τον Τσιγαρίδα επί του ίδιου ζητήματος θα έκανε «τζιζ» και θα τσουρουφλιζόταν τα φτηνιάρικα ιδεολογήματά του.
Ελπίζουμε, πάντως, να επανέλθει ο εφέτης στο ζήτημα, είτε όταν θα καταθέτουν μάρτυρες υπεράσπισης του Τσιγαρίδα, είτε όταν θα απολογείται ο ίδιος. Για να μην κάνει μονόλογο, ούτε να παίζει ιδεολογικό σκουός με ντουβάρι την κάθε Κυριακίδου.
