Ο Βαγγέλης Πισσίας ήταν ο πρώτος μάρτυρας υπεράσπισης του Χρ. Τσιγαρίδα που κλήθηκε να καταθέσει. Δήλωσε εξαρχής ότι οι λόγοι της παρουσίας του στο δικαστήριο είναι η προσωπική εκτίμηση προς τον Χρ. Τσιγαρίδα και την πολιτική του διαδρομή. Πέραν αυτών, το ίδιο το κατηγορητήριο επέβαλε την παρουσία του, πρώτο γιατί πάσχει ως τέτοιο και δεύτερο γιατί είναι φορτισμένο από πολιτική σκοπιμότητα και είναι ενταγμένο σε μια στρατηγική που θα τη λέγαμε υπερατλαντική.
Αναφέρθηκε αμέσως σε άρθρο στο τελευταίο φύλλο της «Μοντ Ντιπλοματίκ», σύμφωνα με το οποίο οι μυστικές υπηρεσίες των δυτικών χωρών κατασκευάζουν ενόχους από απλούς υπόπτους. Αναφέρθηκε, ακόμα, στον τρόπο που γίνεται αυτή η δίκη, εν κρυπτώ κυριολεκτικά, αφού είχε προηγηθεί μια περίοδος τρομοϋστερίας.
Αφού αναφέρθηκε στην ανάληψη της πολιτικής ευθύνης από τον Χρ. Τσιγαρίδα, ο Β. Πισσίας ασχολήθηκε επί μακρόν με τη φυσιογνωμία του ΕΛΑ και την ένταξή του στο πλαίσιο των οργανώσεων πολιτικής βίας ανά τον κόσμο.
Ο ΕΛΑ –είπε- άσκησε μια εξαιρετικά χαμηλής έντασης πολιτική βία, επιλέγοντας στόχους συμβολικής σημασίας, με σκοπό την ανάδειξη της αναγκαιότητας της επαναστατικής βίας. Συνόδευε τις ενέργειες αυτές με συγκεκριμένο πολιτικό λόγο, που πατούσε στη συγκυρία εκείνης της περιόδου, ελληνική και διεθνή. Εκείνη η εποχή περιλάμβανε την πολιτική παρέμβαση με βίαιο τρόπο, σε αντίθεση με τις επιλογές της θεσμικής αριστεράς. Δεν πρέπει, λοιπόν, να απαξιώνεται αυτή η δράση, να της αποδίδεται η βιαιότητα ως εγγενές χαρακτηριστικό και στους πρωταγωνιστές της να αποδίδεται ο χαρακτηρισμός των εγκληματιών ή των βαρβάρων. Οι πρωταγωνιστές είναι έλλογοι, έχουν σκοπό και οι πράξεις τους είναι πολιτικά νοηματοδοτημένες. Ετσι πρέπει να δούμε έναν άνθρωπο που λέει «ναι, εγώ ήμουν, αναλαμβάνω την ευθύνη της συμμετοχής μου». Πρόκειται για πολιτική δράση και πρέπει να δούμε το νόημα που προσέδιδε αυτός στη συμμετοχή του.
Αυτό το νόημα ο μάρτυρας περιέγραψε με μια εκτεταμένη αναφορά στις κοινωνικές συγκρούσεις και στη βία που διαπερνά τις καπιταλιστικές κοινωνίες, μολονότι οι ίδιες διακηρύσσουν ότι πορεύονται με μια αρμονία για την οποία φροντίζουν οι θεσμοί της. Σύμφωνα με τις στατιστικές, οι έλλογες κοινωνίες, αυτές του θετικού δικαίου, βαρύνονται με 400 θανάτους στο εκατομμύριο, οι μεσαιωνικές κοινωνίες με 150 θανάτους στο εκατομμύριο και εκείνες που τις αποκαλούμε βάρβαρες με 90 θανάτους στο εκατομμύριο. Γι’ αυτό και είναι υποκρισία να χαρακτηρίζονται εγκληματικές οι οργανώσεις πολιτικής βίας και ιδιαίτερα αυτές σαν τον ΕΛΑ που τήρησαν ένα χαμηλό επίπεδο έντασης.
Απαντώντας σε ερώτηση του προέδρου, ο Β. Πισσίας αναφέρθηκε στην πολιτική φυσιογνωμία του ΕΛΑ και στο μοντέλο συγκρότησής του, που ήταν αυτό της αυτονομίας και της οριζόντιας διασύνδεσης των πυρήνων, όπως προκύπτει από τα ιδεολογικοπολιτικά του κείμενα.
Ο εισαγγελέας (συνεπικουρούμενος κάποια στιγμή και από τον πρόεδρο) προσπάθησε να φέρει τη συζήτηση στην έννοια της πολιτικής ευθύνης που ανέλαβε ο Τσιγαρίδας, υπονοώντας ότι ανάληψη πολιτικής ευθύνης για τον ΕΛΑ συνεπάγεται και ευθύνη για τις πράξεις του. Η απάντηση του μάρτυρα ήταν ότι όπως δεν μπορεί ένα στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, που αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη γι’ αυτό το κόμμα, να κατηγορείται για τα σκάνδαλα ενός υπουργού, έτσι δεν μπορεί και τα μέλη μιας οργάνωσης πολιτικής βίας να κατηγορούνται συλλήβδην για τις ενέργειες αυτής της οργάνωσης, χωρίς αποδείξεις για τη συμμετοχή τους σε καθεμιά ενέργεια.
Οι ερωτήσεις που έγιναν από την έδρα αφορούσαν ζητήματα οργανωτικής συγκρότησης του ΕΛΑ, συμμετοχής του κάθε μέλους στη δράση της οργάνωσης κ.λπ.
Οι απαντήσεις του Β. Πισσία είχαν σαν βάση τους τη διεθνή και ελληνική εμπειρία Ανάλογου περιεχόμενου ήταν και οι ερωτήσεις που έγιναν από τους συνηγόρους υπεράσπισης και τους κατηγορούμενους.
Είναι αδύνατο, βέβαια σε ένα ρεπορτάζ να μεταφερθούν διάλογοι που κράτησαν για περισσότερες από τρεις ώρες. Περιοριζόμαστε, λοιπόν, στα όσα ο μάρτυρας είπε εισαγωγικά, που αποτελούν και την πεμπτουσία της τοποθέτησής του.
