«Γίνεται μια πολύ μεγάλη προσπάθεια από τα ίδια τα πανεπιστήμια να μπει μια τάξη προς όφελος της ακαδημαϊκής κοινότητας… Θα υπάρχει η πρόβλεψη για ενιαίο ψηφοδέλτιο φοιτητών στις φοιτητικές εκλογές και θα γίνουν εκτενείς συζητήσεις με κόμματα, φορείς και την ακαδημαϊκή κοινότητα»: Νίκη Κεραμέως στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ.
«Είχαμε συζητήσει και προεκλογικά και είχαμε μιλήσει για την ανάγκη να υπάρχει ένα ενιαίο ψηφοδέλτιο, να το πούμε πολύ απλά αυτό σημαίνει ότι κατεβαίνει ο Γιάννης, η Μαρία, ο Κώστας κ.ο.κ. ανεξαρτήτως κομματικών παρατάξεων. Αυτό πιστεύουμε ότι θα είναι μια σημαντική βελτίωση στο Πανεπιστήμιο και ότι ακριβώς είχαμε πει προεκλογικά σε αυτό προχωρούμε και στην υλοποίηση μετεκλογικά. Αυτό δεν θα είναι στο αμέσως επόμενο νομοσχέδιο, στο επόμενο νομοσχέδιο θα είναι θέματα που αφορούν στο σχολείο περισσότερο…»: Νίκη Κεραμέως στον Real fm.
Ο ανεκδιήγητος υπουργός Εργασίας της πρώτης μεταπολιτευτικής κυβέρνησης Καραμανλή, Κ. Λάσκαρης, υπερασπιζόμενος τον αντεργατικό νόμο 330 το μακρινό 1976, κατήργησε την πάλη των τάξεων και έγινε…ανέκδοτο.
Η σημερινή υπουργός Παιδείας, Νίκη Κεραμέως (δικηγόρος τρομάρα της), εξαγγέλλει ουσιαστικά την κατάργηση των φοιτητικών παρατάξεων και τη διεξαγωγή των εκλογών στους φοιτητικούς συλλόγους με ενιαίο ψηφοδέλτιο. Λέει, δηλαδή, ότι με μια νομοθετική ρύθμιση θα ακυρώσει την πολιτικοποίηση της φοιτητικής νεολαίας, το δικαίωμά της να εντάσσεται σε πολιτικές νεολαίες, κόμματα, συλλογικότητες έχοντας κοινά ιδανικά, ιδεολογικές αναφορές και αιτήματα, το δικαίωμά της να συζητά, να διεξάγει πολιτική και συνδικαλιστική πάλη, να αντιπαρατίθεται οργανωμένα στις αντιεκπαιδευτικές και αντιλαϊκές πολιτικές των εκάστοτε αστικών κυβερνήσεων.
Πρόκειται για μια χουντικής έμπνευσης προσπάθεια της ΝΔ (υπάρχει στο προεκλογικό της πρόγραμμα), που θα έχει τόση επιτυχία στη ζωή όση είχε και η γελοία «βεβαιότητα» του Λάσκαρη. (Δεν σχολιάζουμε καν το γεγονός από νομική-συνταγματική άποψη: το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι και ο τρόπος με τον οποίο αυτό ασκείται δεν μπορεί να καθοριστεί από το κράτος).
Μπορεί σήμερα οι φοιτητικές παρατάξεις να έχουν χάσει οργανωτικά τη δύναμη των μεταπολιτευτικών χρόνων και τη δυναμική επηρρεασμού της πλατιάς φοιτητικής νεολαίας, όμως αυτό είναι συνέπεια της γενικότερης κρίσης του συνδικαλιστικού κινήματος, λόγω της πλήρους αστικοποίησης του οργανωμένου συνδικαλισμού, της ανοιχτής προσχώρησης των λεγόμενων «αριστερών» κομμάτων στις πολιτικές διαχείρισης του συστήματος, της απουσίας γενικά διεκδικητικού κινήματος από την εργαζόμενη κοινωνία, της υποχώρησης συνολικά ταξικής συνειδητότητας, κ.λπ.
Ακόμη, όμως και αυτό το ζοφερό κλίμα δεν στάθηκε ικανό να αποτρέψει την εκδήλωση μαζικών φοιτητικών κινημάτων, όταν οι κυβερνήσεις προωθούσαν αντιεκπαιδευτικά μέτρα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι συνελεύσεις στα αμφιθέατρα έπαιρναν την κατάσταση στα χέρια τους, βάζοντας στην μπάντα τα ταλαντευόμενα ή και σε κάποιες περιπτώσεις εχθρικά φοιτητικά όργανα, σέρνοντάς τα να «καλύψουν» τις μαχητικές αποφάσεις του ζωντανού φοιτητικού κινήματος.
Τώρα, ο Μητσοτάκης και η Κεραμέως θεωρούν ότι μπορούν διά του ροπάλου του νόμου να επιβάλουν σιγή νεκροταφείου στα Πανεπιστήμια και πολύ περισσότερο να υφαρπάξουν, διά του ενιαίου ψηφοδελτίου και του τρόπου σταυροδοσίας, την πλειοψηφία των οργάνων των φοιτητικών συλλόγων.
Μια λαϊκή παροιμία λέει «με τα λόγια χτίζεις ανώγεια και κατώγεια». Και στην περίπτωσή μας τίποτε δεν είναι εύκολο για την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Οχι μόνο δεν θα εξασφαλιστεί η συναίνεση των πολιτικών κομμάτων, κυρίως των λεγόμενων «αριστερών», και πολύ περισσότερο του φοιτητικού κινήματος, που έχει ακυρώσει νόμους και νόμους (ακόμη και τώρα έχει πετύχει, σε συνθήκες πανδημίας, να ακυρώσει τα σχέδια για Πανεπιστημιακή Αστυνομία), αλλά το εγχείρημα ενέχει και μεγάλα νομικά εμπόδια. Αναφερόμαστε στον βασικό συνδικαλιστικό νόμο 1264/1982 (ΦΕΚ Α’ 79), που μετά από την εφτάχρονη δικτατορία και τη σκληρή οχταετία Καραμανλή, ψηφίστηκε από το ΠΑΣΟΚ, που μόλις είχε ανέλθει στην εξουσία εκμεταλλευόμενο τη λαϊκή δυσαρέσκεια και τις ελπίδες, για να εκδημοκρατήσει στοιχειωδώς το συνδικαλιστικό κίνημα. Ο νόμος αυτός, στα άρθρα 10, 11 και 12 ορίζει και τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών στα συνδικαλιστικά σωματεία γενικά, όπως άλλωστε είναι και οι φοιτητικοί σύλλογοι.
Παραθέτουμε το χαρακτηριστικό άρθρο 12:
Αρθρο 12 : Σύστημα εκλογών
- Η εκλογή των οργάνων της συνδικαλιστικής οργάνωσης γίνεται με το σύστημα της απλής αναλογικής. (…)
- Οι έδρες του διοικητικού συμβουλίου της ελεγκτικής επιτροπής και ο αριθμός των αντιπροσώπων κατανέμονται μεταξύ των συνδυασμών και των χωριστών υποψηφίων ανάλογα με την εκλογική τους δύναμη. Το σύνολο των έγκυρων ψηφοδελτίων διαιρείται με τον αριθμό των εδρών του διοικητικού συμβουλίου ή της ελεγκτικής επιτροπής, η με τον αριθμό των αντιπροσώπων που εκλέγονται.
Το πηλίκον αυτής της διαίρεσης, παραλειπομένου του κλάσματος, αποτελεί το εκλογικό μέτρο. Κάθε συνδυασμός καταλαμβάνει τόσες έδρες στο διοικητικό συμβούλιο ή την ελεγκτική επιτροπή και εκλέγει τόσους αντιπροσώπους όσες φορές χωρεί το εκλογικό μέτρο στον αριθμό των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβε.
- Χωριστός υποψήφιος που έλαβε το ίδιο ή μεγαλύτερο αριθμό ψήφων από το εκλογικό μέτρο καταλαμβάνει μία έδρα στο όργανο για το οποίο είχε θέσει υποψηφιότητα ή εκλέγεται αντιπρόσωπος εφόσον ήταν υποψήφιος για τη θέση αυτή.
- Συνδυασμός που περιλαμβάνει υποψηφίους λιγότερους από τις έδρες που του ανήκουν, καταλαμβάνει τόσες έδρες ή εκλέγει τόσους μόνο αντιπροσώπους, όσοι είναι και οι υποψήφιοί του.
- Οι έδρες που μένουν αδιάθετες και ο αριθμός των αντιπροσώπων που δεν καλύπτεται σύμφωνα με τις διατάξεις των προηγουμένων παραγράφων κατανέμονται από μια στους συνδυασμούς εκείνους που έχουν καταλάβει τουλάχιστο μια έδρα ή έχουν εκλέξει ένα αντιπρόσωπο και οι οποίοι συγκεντρώνουν υπόλοιπο ψηφοδελτίων μεγαλύτερο από το 1/3 του εκλογικού μέτρου και που πλησιάζουν περισσότερο το εκλογικό μέτρο.
- Οι έδρες που μένουν αδιάθετες ή ο αριθμός των αντιπροσώπων που δεν καλύπτεται και μετά την εφαρμογή των διατάξεων της προηγουμένης παραγράφου κατανέμονται μεταξύ των συνδυασμών που έχουν το μεγαλύτερο υπόλοιπο ψηφοδελτίων από μια έδρα ή από έναν αντιπρόσωπο. Σε περίπτωση ισοδυναμίας γίνεται κλήρωση.
Τι θα κάνει, λοιπόν, η κυβέρνηση Μητσοτάκη; Θα αλλάξει το σχετικό άρθρο, θεσπίζοντας ενιαίο ψηφοδέλτιο (πλειοψηφικό σύστημα) προκαλώντας τεράστιες αναταράξεις σε όλα τα συνδικαλιστικά σωματεία, τα οποία σημειωτέον έχουν προσαρμόσει τα καταστατικά τους στο νόμο 1264, ή θα φέρει νομοθετική ρύθμιση μόνο και μόνο για τους φοιτητικούς συλλόγους, εξαιρώντας τους από τον βασικό συνδικαλιστικό νόμο; Μια τέτοια επιλογή αποτελεί βαρύτατη πρόκληση και δεν είναι καθόλου εύκολο να υλοποιηθεί.
Γιούλα Γκεσούλη
