Με ΥΑ (αριθ. 46075/ΓΔ4, ΦΕΚ 1962/Β/19-4-2022) της υφυπουργού Παιδείας Ζέττας Μακρή, (υλοποιεί τη ρύθμιση του άρθρου 104 του Ν. 4823/2021) ορίσθηκαν για τις 18 Μαΐου 2022 οι σε εθνικό επίπεδο «εξετάσεις διαγνωστικού χαρακτήρα» για τους μαθητές της Στ’ Δημοτικού 300 Δημοτικών Σχολείων και της Γ’ Γυμνασίου 300 Γυμνασίων, σε «θέματα σχετικά με τα περιεχόμενα των προγραμμάτων σπουδών στα γνωστικά αντικείμενα της Νεοελληνικής Γλώσσας και των Μαθηματικών».
Πρόκειται για την Eλληνική PISA, που εδώ και καιρό τώρα απαιτούσαν ΟΟΣΑ και ΣΕΒ.
Σύμφωνα με την ΥΑ:
- «Τα σχολεία που επελέγησαν αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα από το σύνολο των σχολείων της χώρας, ανά βαθμίδα εκπαίδευσης (εκτός από τα ειδικά σχολεία και τα ξενόγλωσσα σχολεία). Εφαρμόστηκε διαδικασία στρωματοποιημένης δειγματοληψίας, όπως καθορίστηκε με το υπ’ αρ. 1/28-03-2022 πρακτικό της Επιστημονικής Επιτροπής, από όπου προέκυψαν δύο λίστες σχολείων. Οι εν λόγω λίστες εγκρίθηκαν με το υπ’ αρ. 2/05-04-2022 πρακτικό της Επιστημονικής Επιτροπής», ενώ διευκρινίζεται ότι «η συμμετοχή των σχολικών μονάδων που επελέγησαν είναι υποχρεωτική».
- Σκοπός του διαγωνισμού είναι «η εξαγωγή πορισμάτων, σχετικά με την πορεία υλοποίησης των Προγραμμάτων Σπουδών και τον βαθμό επίτευξης των προσδοκώμενων μαθησιακών αποτελεσμάτων σε εθνικό επίπεδο, σε επίπεδο Περιφερειακών Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και σχολικής μονάδας».
- «Τα αποτελέσματα των εξετάσεων είναι ανώνυμα και δεν συνεκτιμώνται από τους/τις εκπαιδευτικούς κατά την αξιολόγηση της επίδοσης των μαθητών/τριών στα συγκεκριμένα μαθήματα».
- «Για την προετοιμασία και την εποπτεία της διεξαγωγής των εξετάσεων, συγκροτείται άμισθη Επιστημονική Επιτροπή με απόφαση της Υπουργού Παιδείας, μετά από εισήγηση της Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Α.ΔΙ.Π.Π.Δ.Ε.) και του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ). Η Επιστημονική Επιτροπή διαμορφώνει το θεωρητικό πλαίσιο, μετά από εισήγηση του Προέδρου της, για τη διεξαγωγή των διαγνωστικών εξετάσεων και έχει την εποπτεία (α) της σύνταξης Οδηγού με προδιαγραφές επιλογής θεμάτων και εκπόνησης ερωτημάτων κλειστού τύπου, (β) της επιλογής θεμάτων και της διαμόρφωσης ερωτημάτων πολλαπλής επιλογής, βάσει των προβλεπόμενων στα Προγράμματα Σπουδών διδακτικών αντικειμένων της Γλώσσας και των Μαθηματικών, καθώς και του συνοδευτικού υλικού των εξετάσεων,…».
- «Δημιουργείται Αποθετήριο Θεμάτων (Τράπεζα Θεμάτων), με ευθύνη και Εποπτεία της Επιστημονικής Επιτροπής, το οποίο αναρτάται σε ειδική πλατφόρμα του ΙΕΠ. Τα θέματα παραμένουν απόρρητα μέχρι την ώρα της εξέτασης, πλην της δημοσίευσης ενδεικτικών θεμάτων, τα οποία ανακοινώνονται νωρίτερα από τις εξετάσεις και είναι προσβάσιμα στο σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας».
Επιδιώξεις
Καταρχάς να υπενθυμίσουμε τι έλεγε ο ιμπεριαλιστικός οργανισμός ΟΟΣΑ (σε ρόλο τρόικας), στην προκαταρκτική μελέτη του για το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα το 2017, όταν στην κυβέρνηση ήταν οι συριζαίοι, που οργάνωσαν για την προβολή αυτών των θέσεων και φιέστες και σχετικά δημοσιεύματα: «Ο ΟΟΣΑ παρατηρεί εδώ ότι στην Ελλάδα υπάρχουν λίγες μόνο εθνικές αξιολογήσεις των μαθητών, ωστόσο ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά σε ιδιαίτερα μαθήματα και φροντιστήρια, λόγω του συστήματος εισαγωγής στην Τριτοβάθμια. Προτείνονται περισσότερες διαδικασίες αξιολόγησης επί των επιδόσεων των σχολείων (κατ’ αναλογία του διεθνούς διαγωνισμού PISA για την αξιολόγηση των μαθητών), αλλά και συγκέντρωση κοινωνικών και οικονομικών στατιστικών και δεδομένων για τους μαθητές και τα σχολεία, προκειμένου να ενισχυθεί η λήψη αποφάσεων. Η Τσεχία, η Ισλανδία, η Ιρλανδία, η Σουηδία και η Εσθονία το κάνουν».
Κοντολογίς, οι ποσοτικές μετρήσεις με όχημα τα «διαγνωστικά τεστ» είναι εκείνες που θα αποφανθούν για την «αποτελεσματικότητα» του εκπαιδευτικού συστήματος, τις «επιδόσεις των σχολείων» και θα διαμορφώσουν στη συνέχεια και τις παρεμβάσεις της Πολιτείας και τις «μεταρρυθμίσεις» που θα υιοθετηθούν.
Το περιεχόμενο αυτών των υποδείξεων, δηλαδή η έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, ανάλογα με τις κατά καιρούς ανάγκες της καπιταλιστικής αγοράς, έχουν υιοθετήσει με ιδιαίτερη ένταση όλα τα τελευταία χρόνια οι αστικές κυβερνήσεις στις εκπαιδευτικές τους μεταρρυθμίσεις.
Εχουν απορρίψει μετά βδελυγμίας την προοδευτική αντίληψη ότι όλα τα παιδιά πρέπει να είναι αποδέκτες του συσσωρευμένου πλούτου των γνώσεων και του πολιτισμού της ανθρωπότητας, ώστε να αναπτυχθεί ολόπλευρα η προσωπικότητά τους και να αναδειχθούν οι ιδιαίτερες κλίσεις και ικανότητές τους και ότι αυτό αποτελεί υποχρέωση της πολιτείας, που πρέπει να την εκπληρώνει με οργανωμένο και συστηματικό τρόπο. Αντ’ αυτής προτείνονται προγράμματα σπουδών «α λα καρτ», σύμφωνα με τις «ιδιαίτερες ανάγκες» των μαθητών τους, δηλαδή προγράμματα ανάπτυξης συγκεκριμένων γνώσεων και δεξιοτήτων, που καθορίζονται από την ταξική προέλευση των μαθητών και από το πώς προδιαγράφει το αστικό σχολείο τη μελλοντική ένταξή τους στην αγορά εργασίας.
Λίγα ελληνικούλια, λίγα αγγλικούλια, λίγες βασικές γνώσεις μαθηματικών και πληροφορικής απαιτεί σήμερα η αγορά για τους μαθητές, μελλοντικούς εργάτες στις καπιταλιστικές γαλέρες. Και αυτές οι δεξιότητες θα αποτιμώνται μέσω των διεθνών ή εθνικών διαγωνισμών τύπου PISA.
Δεν θα αρκούν δηλαδή τα Προγράμματα Σπουδών, τα διαμορφωμένα σε αυτήν την κατεύθυνση, αλλά αυτή καθαυτή η επιβολή των «διαγνωστικών εξετάσεων» τύπου PISA και η αναζήτηση επιτυχίας σε αυτές θα σπρώχνουν τους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές, τις σχολικές μονάδες σε αυτόν τον δρόμο.
Είναι δε μέγα ψέμα ότι η Ελληνική PISA δεν συνδέεται με την αξιολόγηση, επειδή, λέει, «τα αποτελέσματα των εξετάσεων είναι ανώνυμα και δεν συνεκτιμώνται από τους/τις εκπαιδευτικούς κατά την αξιολόγηση της επίδοσης των μαθητών/τριών στα συγκεκριμένα μαθήματα». Ο Ν. 4823 και η ΥΑ Μακρή καθιστούν σαφές ότι η εξαγωγή πορισμάτων, για τον βαθμό επίτευξης των προσδοκώμενων μαθησιακών αποτελεσμάτων αφορά και τη σχολική μονάδα.
Το αποτέλεσμα θα είναι η αξιολόγηση και κατ΄επέκταση κατηγοριοποίηση των μαθητών, των εκπαιδευτικών και των σχολείων, ενώ μέσω των διαγωνισμών αυτού του είδους και των αποτελεσμάτων τους, η κυβέρνηση, το υπουργείο Παιδείας θα φορτώνουν στους συμμετέχοντες (μαθητές, εκπαιδευτικούς) την αποτυχία της εγκληματικής τους πολιτικής στην εκπαίδευση.
Η ΥΑ αναφέρει ότι θα υπάρξει και αποθετήριο θεμάτων καθώς και δημοσίευση ενδεικτικών θεμάτων πριν τον διαγωνισμό. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, τις επιπτώσεις αυτής της απόφασης: Κατευθυνόμενα μαθήματα, απομάκρυνση από την αναζήτηση έστω και της ελάχιστης γνώσης και εξάσκηση σε τεστ πολλαπλής επιλογής, τυφλοσούρτες επιτυχίας που θα λανσάρουν «ειδικοί» στο διαδίκτυο, κ.λπ.
Εν αναμονή του Ελληνικού PISA, Σύλλογοι Εκπαιδευτικών ΠΕ και ΕΛΜΕ καλούν τους εκπαιδευτικούς σε απεργία και τους μαθητές σε αποχή.
ΥΓ. Σε παλαιότερη σχετική ανακοίνωσή της η ΟΛΜΕ σημείωνε τα εξής: «Με μια εκπαιδευτική λογική που θυμίζει σε μεγάλο βαθμό την αντίστοιχη μέτρηση της ανταγωνιστικότητας στο πεδίο της οικονομίας, ο ΟΟΣΑ δημιουργεί ακατάπαυστα αξιολογικές ιεραρχίες εκπαιδευτικών συστημάτων, με μια σοβαροφανή και επιστημονικοφανή μεθοδολογία που νομιμοποιεί σε τελική ανάλυση ένα ανταγωνιστικό, αγοραίο και εξετασιοκεντρικό πρότυπο εκπαίδευσης την κατηγοριοποίηση και την ταξική διαφοροποίηση των σχολείων. Το θεωρητικό μοτίβο είναι απλοϊκό, αλλά ηγεμονικό ταυτόχρονα: υιοθετήστε ότι ‘’αποδίδει’’, αξιολογήστε σωστά τα σχολεία σας, μετρήστε με ακρίβεια, εξασκήσετε σωστά τους μαθητές σας στις ‘’βασικές δεξιότητες’’ και θα βελτιωθεί συνολικά η εθνική απόδοσή σας, άρα και η ευημερία. Αυτός είναι πολύ συνοπτικά, ο πλασματικός κόσμος της κυρίαρχης εκπαιδευτικής πολιτικής σε εθνικό και διεθνές επίπεδο: κριτήρια, δείκτες, εκθέσεις αξιολόγησης, μέτρηση, ανταγωνισμός και ασφαλώς επιχειρηματικότητα».
Γιούλα Γκεσούλη
