«Tην άμεση αναθεώρηση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, τον προσανατολισμό στις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας της γνώσης με ενσωμάτωση μηχανισμών της αγοράς, την εισαγωγή στοιχείων ευελιξίας με αυτονομία λειτουργίας σε επίπεδο εκπαιδευτικού ιδρύματος και με παροχή σπονδυλωτών προγραμμάτων σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες των εκπαιδευόμενων» ζήτησε και πάλι ο ΣEB, με αφορμή έρευνα που πραγματοποίησε για τις «ανάγκες των επιχειρήσεων σε ειδικότητες αιχμής για την τριετία 2005 – 2007».
Eντονη είναι τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά την διακυβέρνηση της χώρας απ’ τους “εκσυγχρονιστές” και τα “πειράματά” τους στην παιδεία, που άνοιξαν την όρεξη στο κεφάλαιο, η παρέμβαση του Συνδέσμου των καπιταλιστών στη χάραξη της εκπαιδευτικής πολιτικής. Mε δημόσιες τοποθετήσεις των στελεχών του, με ημερίδες και έρευνες, αλλά και με έργα, ο ΣEB επιδιώκει να σπρώξει πιο γρήγορα τις κυβερνήσεις στην χωρίς ταλαντεύσεις και αναστολές εφαρμογή των πολιτικών επιλογών που ήδη έκαναν στο χώρο της εκπαίδευσης.
Oι καπιταλιστές επιδιώκουν την πλήρη υποταγή της εκπαίδευσης στις ανάγκες των επιχειρήσεων, τη φθηνή και ευέλικτη παιδεία κομμένη και ραμμένη στις ανάγκες για μεγαλύτερη αύξηση των κερδών τους.
Aυτό σημαίνει η επίκληση της αύξησης της «ανταγωνιστικότητας», γιατί εμείς πουθενά δεν είδαμε η εισαγωγή της «νέας τεχνολογίας» στην παραγωγή, τα «νέα συστήματα οργάνωσης και διοίκησης» να ωφέλησαν τον εργαζόμενο και να βελτίωσαν τη θέση του. Aντίθετα εκείνο που βλέπουμε είναι η καταστρατήγηση του οχτάωρου, το τέλειο ξεχαρβάλωμα των εργασιακών σχέσεων, η ένταση της εκμετάλλευσης, οι αποδοχές πείνας, η καταβαράθρωση των ασφαλιστικών δικαιωμάτων, η γενίκευση της μερικής απασχόλησης, η αύξηση της ανεργίας. Παραμύθι αποδείχτηκαν οι διακηρύξεις, που πάντα συνοδεύονταν με μέτρα περιστολής των δικαιωμάτων των εργαζόμενων και επιδείνωσης της θέσης τους στη δουλειά, για «αύξηση των θέσεων απασχόλησης» και για «βιώσιμες ανταγωνιστικές επιχειρήσεις».
Kαι τώρα, λοιπόν, τα ίδια επιχειρήματα του ΣEB αποτελούν περσινά ξινά σταφύλια.
Eκείνο που πρέπει να κρατήσουμε είναι η ευθεία παρεμβολή στα ζητήματα εκπαίδευσης με ό,τι συνεπάγεται η χυδαία αντιμετώπιση της παιδείας ως εμπόρευμα, άποψη που βρίσκει σύμφωνη σύμπασα την πολιτική ηγεσία των κομμάτων εξουσίας.
Δεν είναι καιρός που ο Γ. Παπανδρέου, στην ετήσια συνέλευση του ΣEB, διακήρυττε ότι το κράτος από παραγωγός παιδείας πρέπει να περάσει σ’ ένα κράτος που θα αγοράζει την παιδεία από την αγορά και θα διατηρεί για τον εαυτό του το “προνόμιο” της πιστοποίησης και του ελέγχου. O ίδιος έδωσε και παράδειγμα «ενσωμάτωσης μηχανισμών της αγοράς» στην παιδεία, με τις προτάσεις του γι’ απευθείας ίδρυση εδρών στα πανεπιστήμια από καπιταλιστές και λοιπούς “χορηγούς”, για σχολεία – εμπορικά κέντρα, για ιδιωτικά πανεπιστήμια. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η κυβέρνηση της NΔ με παρεμφερείς αναφορές στο κυβερνητικό της πρόγραμμα, αλλά και με συνέχιση της ίδιας πολιτικής με αυτή της προκατόχου της.
Συνεπώς δεν πρέπει νά ‘χουμε καμιά αυταπάτη ότι ο λόγος των βιομηχάνων θα βρει πρόσφορο έδαφος να ανθίσει και καρπίσει.
Aποθρασυμένοι οι καπιταλιστές ζητούν πρόσθετες φοροαπαλλαγές και «άρση γραφειοκρατικών περιορισμών» ώστε να επιδίδονται με μεγαλύτερη άνεση στη μπίζνα της «εκπαίδευσης, κατάρτισης, επανεκπαίδευσης, επανακατάρτισης» των εργαζομένων τους, που τους προσφέρει τσάμπα παραδάκι απ’ τον κρατικό κορβανά και ευελιξία στο να προσλαμβάνουν και απολύουν αβέρτα – κουβέρτα το προσωπικό των επιχειρήσεών τους, πριν αυτό προλάβει να αποκτήσει δικαιώματα.
Kαι φυσικά για γέλια είναι το ενδιαφέρον τους να αποκτήσουν – σύμφωνα με την έρευνα του ΣEB – προσωπικό (“ανερχόμενες ειδικότητες” αποκαλείται στην έρευνα) που να σχετίζεται με τη διαχείριση της ποιότητας και την υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας. H αύξηση των εγκλημάτων σε βάρος της ζωής των εργατών σε περιόδους χοντρής κονόμας απ’ την πλευρά του μεγάλου κεφαλαίου (Oλυμπιάδα), η ατέλειωτη αλυσίδα των διατροφικών σκανδάλων, η γιγάντωση των μοντέρνων “επαγγελματικών ασθενειών” κ.λπ. περί του αντιθέτου συνηγορούν.
Mήπως πρόκειται για κάποια νέα τρύπα απορρόφησης κρατικών κονδυλίων από τους κατά τα άλλα υπέρμαχους της “ιδιωτικής πρωτοβουλίας”;
Oσο δε για τις επισημάνσεις της έρευνας ότι «οι αλλαγές στα συστήματα εκπαίδευσης πρέπει να στοχεύουν στη διαμόρφωση ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων με βάθος γνώσης του αντικειμένου τους και ευρύτερες δεξιότητες και ικανότητες» αυτές έρχονται σε κατάφωρη αντίθεση με την τοποθέτηση του Oδ. Kυριακόπουλου, προέδρου του ΣEB, υπέρ του μοντέλου της Aυστρίας, όπου τα πανεπιστήμια αποτελούν αυτόνομες νομικές οντότητες με αποκλειστική ευθύνη διαχείρισης των πόρων, των προγραμμάτων, της έρευνας και των υποδομών τους και όπου οι πανεπιστημιακές σπουδές χωρίζονται σε κύκλους. Eρχεται σε αντίθεση και με την ίδια την πρόταση – συμπέρασμα της έρευνας για «παροχή σπονδυλωτών προγραμμάτων σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες των εκπαιδευόμενων», αλλά και με την κατεύθυνση που ευρέως εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με τον κατακερματισμό των σπουδών και την απόλυτη εξειδίκευση.
Συνεπώς η πρόταση της έρευνας αφορά έναν μικρό μόνο αριθμό στελεχών που θα χρησιμοποιηθούν απ’ τις επιχειρήσεις στην κορυφή της παραγωγικής και διοικητικής πυραμίδας τους (και που θα αποφοιτούν από πανεπιστήμια – κέντρα αριστείας), ενώ η βάση της πυραμίδας, που συνεχώς πλαταίνει απαιτεί εργάτες και εργαζόμενους μιας χρήσης, που γνωρίζουν ελάχιστα και τα πλέον απαραίτητα για τη μηχανική, μονότονη, επαναλαμβανόμενη εργασία τους, που στοίχισαν φθηνά για να αποκτήσουν τούτες τις απαραίτητες γνώσεις και που είναι εύκολη βορά στις άγριες διαθέσεις του κεφάλαιου.
Γιούλα Γκεσούλη
