Οπως συμβαίνει πάντοτε με το φοιτητικό και γενικότερα το νεολαιίστικο κίνημα, που η εκρηκτικότητα χαρακτηρίζει τις εκδηλώσεις του, μέσα σε μια εβδομάδα η πλειοψηφία των σχολών των ΑΕΙ σε όλη την Ελλάδα και ορισμένες σχολές ΤΕΙ βρέθηκαν υπό κατάληψη. Την περασμένη Πέμπτη έγινε η μεγαλύτερη φοιτητική συγκέντρωση και πορεία της τελευταίας πενταετίας στην Αθήνα, με τη συμμετοχή και φοιτητών από καταλήψεις που ήρθαν από άλλες πόλεις. Η συγκέντρωση θα ήταν ακόμα μεγαλύτερη, αν η νεολαία του Περισσού δεν έκανε λίγη ώρα πριν τη δική της αντι-πορεία, με μια μειοψηφία φοιτητών, προσδοκώντας πάνω στη σύγχυση να τραβήξει και μερικούς φοιτητές που θα κατέβαιναν για την πορεία των καταλήψεων.
Το βράδυ της Πέμπτης 18 Μάη οι καταλήψεις τμημάτων ΑΕΙ ανέρχονταν στις 47. Την Παρασκευή, στο σάιτ της ΠΟΣΔΕΠ καταγράφονταν 57 καταλήψεις τμημάτων πανελλαδικά. Αφορμή για το κύμα των καταλήψεων στάθηκε το πόρισμα του Εθνικού Συμβούλιου Παιδείας (ΕΣΥΠ) και η εκπεφρασμένη πρόθεση του υπουργείου για τροποποίηση του νόμου πλαισίου για τα πανεπιστήμια, σύμφωνα με την εισήγηση του ΕΣΥΠ, μες στο καλοκαίρι. Η επιβολή χρονικού ορίου φοίτησης (1,5 φορά τα χρόνια φοίτησης), η κατάργηση των δωρεάν συγγραμμάτων, οι ανταποδοτικές υποτροφίες ήταν ορισμένα από τα ζητήματα που λειτούργησαν σαν καταλύτης και οδήγησαν τις φοιτητικές συνελεύσεις σε υπερψήφιση των καταλήψεων. Την Τρίτη το βράδυ, οι καταλήψεις είχαν φτάσει τις 110. Την Πέμπτη το μεσημέρι έγιναν και οι πρώτες μαζικές πορείες.
Οι περισσότερες καταλήψεις πραγματοποιούνται τις μέρες απεργίας των μελών ΔΕΠ. Η ΠΟΣΔΕΠ θα αποφάσιζε για την περαιτέρω στάση της (απεργία διαρκείας η εκτόνωση) το απόγευμα της Πέμπτης και η απόφασή της δεν είναι γνωστή τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές. Η ραγδαία εξάπλωση των καταλήψεων και η μαζικοποίηση της του κινήματος αναμενόταν να επηρεάσει και την απόφαση της ΠΟΣΔΕΠ.
Το κίνημα αυτό, βέβαια, βρίσκεται ακόμη στην αρχή. Ξεκίνησε σαν άμεση απάντηση στην πρόκληση του πορίσματος του ΕΣΥΠ, ύστερα από μια μακρά περίοδο αδράνειας του φοιτητικού κινήματος, όπου τίποτα δεν έδειχνε να κινείται. Γρήγορα οι καταληψίες φοιτητές αρχίζουν να διευρύνουν τον ορίζοντα της πάλης τους, υιοθετώντας αιτήματα ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια και σε πολλές περιπτώσεις ενάντια στην αξιολόγηση των πανεπιστημίων, το ΔΟΑΤΑΠ (διάδοχος του ΔΙΚΑΤΣΑ) και τα ΙΔΒΕ (Ινστιτούτα Διά Βίου Εκπαίδευσης). Η εκκίνηση του κινήματος των καταλήψεων προήλθε από γενικές συνελεύσεις των φοιτητικών συλλόγων, με αποφάσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις πάρθηκαν με γραφειοκρατικό τρόπο, μέσω «διακανονισμού των κουκιών» ανάμεσα στις παρατάξεις της λεγόμενης ριζοσπαστικής αριστεράς και της ΠΚΣ, όμως αντανακλούσαν ένα γενικότερο κλίμα, γι’ αυτό και δεν υπήρξαν κινήματα ανακαταλήψεων. Ακόμα και εκεί που δεν υπήρξαν μαζικές συνελεύσεις, υπάρχει θετική στάση της πλειοψηφίας των φοιτητών προς τις καταλήψεις.
Οι γραφειοκράτες της ΠΚΣ απαιτούν την υποταγή όλων των άλλων παρατάξεων στο συντονιστικό-καπέλο τους. Ενεργούν στην ουσία διασπαστικά, με αποτέλεσμα σε ορισμένες γενικές συνελεύσεις οι αγανακτισμένοι-συντηρητικοί φοιτητές, μέσω του πλαισίου της ΔΑΠ ή της ΠΑΣΠ, να εκμεταλλεύονται τη διάσπαση για να αποτρέψουν τις καταλήψεις και τις κινητοποιήσεις.
Το κύριο ζητούμενο αυτού του κινήματος είναι η κατεύθυνση που θα πάρει. Οι επιταγές της Μπολόνια, που καλύπτουν τις κοινές ανάγκες ευρωπαϊκής και ελληνικής μπουρζουαζίας, δρομολογούν τις εξελίξεις στην κυβερνητική πολιτική. Το σπάσιμο των πτυχίων σε δυο κύκλους σπουδών, οι απόφοιτοι των δυο ταχυτήτων, είναι ο στόχος. Το ΔΟΑΤΑΠ, το πόρισμα του ΕΣΥΠ, η αξιολόγηση και η αλλαγή του άρθρου 16 του συντάγματος, για να επιτραπούν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, είναι μια σειρά μέτρα για την εκπλήρωση αυτού του στόχου. Το σχέδιό τους είναι η δημιουργία μιας μεγάλης στρατιάς «αναλώσιμων» απόφοιτων του τριετούς κύκλου σπουδών. Οι απόφοιτοι αυτοί θα λαμβάνουν εξειδικευμένες γνώσεις σε λογισμικό και υλικό της τρέχουσας τεχνολογίας, στερούμενοι βασικών επιστημονικών γνώσεων, και δε θα μπορούν να αντεπεξέρχονται με προσωπική μελέτη στις ραγδαίκες τεχνολογικές εξελίξεις του μέλλοντος. Το «κόστος παραγωγής» αυτών των αποφοίτων θα είναι μικρότερο σε σχέση με τους σημερινούς απόφοιτους των πανεπιστημίων.
Αντίστοιχα θα μειωθεί και ο μισθός τους. Επιπρόσθετα, οι εργοδότες δεν θα δίνουν δεκάρα για την εξειδίκευσή των αποφοίτων υπαλλήλων τους στα μηχανήματά τους. Αυτό θα το αναλαμβάνει το πανεπιστήμιο με λεφτά των φορολογούμενων εργαζόμενων. Για την προσαρμογή στις νέες τεχνολογίες οι απόφοιτοι θα πληρώνουν στα ΙΔΒΕ για την επανακατάρτισή τους. Παράλληλα, η έρευνα και η διδασκαλία των περισσότερων ιδρυμάτων θα περιοριστεί αποκλειστικά στις ανάγκες μεγιστοποίησης του κέρδους των επιχειρήσεων. Τέλος, η δημιουργία δυο ταχυτήτων αποφοίτων, η ταυτόχρονη λειτουργία πανεπιστημίων για την πλειοψηφούσα «πλέμπα» και για τη μειοψηφούσα ελίτ, που θα μπορεί οικονομικά να αναλάβει το κόστος του επόμενου κύκλου σπουδών, διογκώνει τους ταξικούς φραγμούς στην παιδεία, γιγαντώνει το μονοπώλιο στη γνώση.
Ολα αυτά πρέπει να ζυμωθούν στο φοιτητόκοσμο που αυτή τη στιγμή, μετά από πολλά χρόνια αδράνειας βγαίνει ξανά στο δρόμο της πάλης. Η κυριαρχία της αστικής ιδεολογίας οδηγεί αναπόφευκτα την πλειονότητα των φοιτητών να ξεσηκώνονται επιλεκτικά ενάντια σε κυβερνητικά μέτρα που τους θίγουν άμεσα (π.χ. το όριο φοίτησης). Είναι απαραίτητο, λοιπόν, να συνολικοποιηθεί ο αγώνας, να διευρυνθεί το πλαίσιο αιτημάτων, να βαθύνει η συνείδηση του κινήματος, να κερδηθεί το χαμένο έδαφος τόσων χρόνων. Θα καταφέρει το σημερινό κίνημα να κινηθεί σ’ αυτή την κατεύθυνση; Οταν ένας αγώνας βρίσκεται σε εξέλιξη αυτό το ερώτημα είναι λάθος. Εκείνο που πρέπει να μας απασχολήσει είναι πώς, μέσα στη φωτιά του αγώνα, παλεύοντας για την επιτυχία ακόμη και επιμέρους στόχων, θα αναβαθμίζεται και το περιεχόμενο της δράσης.
