Μπορεί ο Μητσοτάκης να έχει τις νεοφιλελεύθερες εμμονές του, καθώς μέχρι να πεθάνει θα προσπαθεί να δικαιώσει την πολιτική του της περιόδου 1990-93, αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι δεν πρέπει να τον παίρνουμε στα σοβαρά. Οταν προβλέπει ότι τα πράγματα στην οικονομία θα είναι χειρότερα το 2005 και καλεί την κυβέρνηση «να προχωρήσει αποφασιστικά σε διαρθρωτικές αλλαγές και βαθιές τομές που δεν τόλμησαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις», εκφράζει με τον πιο αυθεντικό τρόπο τη θέληση της ελλαδικής κεφαλαιοκρατίας, αλλά και την αγωνία για μια πολιτική διαχείριση της οικονομίας που δεν θα βυθίσει τον ελληνικό καπιταλισμό σε βαθύτερη κρίση. Πίεση στην κυβέρνηση δεν ασκεί. Αντίθετα, λειτουργεί σαν προπομπός, δημιουργώντας κλίμα και εθίζοντας τον ελληνικό λαό στην ιδέα ότι τα χειρότερα βρίσκονται μπροστά του.
Αλλωστε, ο Μητσοτάκης δεν λέει τίποτα διαφορετικό απ΄ αυτά που επισημαίνουν η Κομισιόν και ο αρμόδιος επίτροπος Χ. Αλμούνια. Καλοδεχούμενα είναι από την κυβέρνηση τα όσα λέει, γιατί αναλαμβάνει αυτός το ρόλο του «κακού», για να ‘ρθουν μετά ως εξισορροπιστές οι Καραμανλής και Αλογοσκούφης.
Η κυβέρνηση ξέρει πολύ καλά ότι έχει ψηφίσει έναν καθαρά εικονικό προϋπολογισμό. Αν δει κανένας το Αναθεωρημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΑΠΣΑ), που το υπουργείο Οικονομίας κατέθεσε στην ΕΕ στις 28 Δεκέμβρη, θα σκάσει στα γέλια. Ιδού ποιο είναι το κεντρικό σενάριο του ΑΠΣΑ:
«Ο ρυθμός ανάπτυξης για τα επόμενα τρία χρόνια αναμένεται να φθάσει κατά μέσον όρο το 4% και να στηριχθεί στην αναμενόμενη επιτάχυνση των ιδιωτικών επενδύσεων, η οποία θα καλύψει το αναπτυξιακό κενό από την επιβράδυνση των δημοσίων επενδύσεων μετά την λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων».
4% μέσος ρυθμός ανάπτυξης την επόμενη τριετία! Από ποιο πραγματικό δεδομένο αντλείται η αισιοδοξία; Ο ΣΕΒ στις δικές του εκτιμήσεις κάνει λόγο για επιβράδυνση των ιδιωτικών επενδύσεων, αλλά ο θαυματοποιός Αλογοσκούφης δεν καταλαβαίνει από τέτοια. Σε ένα κρεσέντο επιστημονικής γελοιότητας, μάλιστα, το ΑΠΣΑ αναφέρει:
«Στην επίτευξη ρυθμού ανάπτυξης 4% θα συμβάλλει και η ιδιωτική κατανάλωση, ο ρυθμός αύξησης της οποίας αναμένεται να διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα, καθώς οι μισθολογικές αυξήσεις θα υπερβαίνουν τον πληθωρισμό»!!!
Ακόμα και ένας πρωτοετής φοιτητής οικονομικής σχολής γνωρίζει πως η ιδιωτική κατανάλωση δεν μπορεί να συντηρήσει ψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Αυτούς μπορεί να τους συντηρήσει μόνο η παραγωγική κατανάλωση, δημόσια και ιδιωτική. Αλλωστε, με απλά εμπειρικά μέσα μπορεί να καταλάβει κανείς ότι οι σχετικά ψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης των τελευταίων χρόνων συντηρήθηκαν από την παραγωγική κατανάλωση, που είχε να κάνει με τα μεγάλα έργα και τις υποδομές των Ολυμπιακών Αγώνων. Το 2004, που τα περισσότερα έργα είχαν ολοκληρωθεί, αμέσως «γονάτισε» ο ρυθμός ανάπτυξης. Γιατί, άραγε, δεν τον συντήρησε η ιδιωτική κατανάλωση;
Πέραν τούτου, είναι τουλάχιστον πρόκληση να γίνεται λόγος για ψηλή ιδιωτική κατανάλωση λόγω… άνετων μισθολογικών αυξήσεων, όταν εκείνο που κυριαρχεί αυτή την περίοδο στο δημόσιο λόγο είναι η συζήτηση για ψαλίδισμα μισθών και συντάξεων. Οταν η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδας χτυπάει καμπανάκι για την υπερχρέωση των νοικοκυριών και αποκαλύπτει με τα στοιχεία της ότι τα νοικοκυριά συνάπτουν καταναλωτικά δάνεια όχι μόνο για να καλύψουν άμεσες ανάγκες τους, αλλά και για να αποπληρώσουν προηγούμενα καταναλωτικά δάνεια.
Το αποκορύφωμα της γελοιότητας ο Αλογοσκούφης μας το κράτησε για το τέλος:
«Το ΑΠΣΑ περιλαμβάνει και ένα εναλλακτικό σενάριο, σε περίπτωση που το διεθνές περιβάλλον είναι λιγότερο ευνοϊκό από τις προβλέψεις του βασικού σεναρίου. Το εναλλακτικό σενάριο προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 3,3%»!!!
Είναι φανερό πως πρόκειται για ένα σχέδιο στο χαρτί. Εγραψαν μερικά νούμερα και τα ‘στειλαν στην ΕΕ έτσι για να βγουν από την υποχρέωση. Και αυτοί γνωρίζουν ότι έγραψαν παπαριές και η ΕΕ το ίδιο. Το παιχνίδι, άλλωστε, δεν παίζεται σ’ αυτές τις γραφειοκρατικές διαδικασίες, αλλά στις διαδικασίες προειδοποίησης και επιτήρησης, οι οποίες θα συζητηθούν στο Εcofin την ερχόμενη εβδομάδα.
Θέλετε και άλλη απόδειξη; Δείτε την εγκύκλιο για την εκτέλεση του προϋπολογισμού, που κοινοποίησε σε όλα τα υπουργεία και τους εποπτευόμενους φορείς το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους στις 3 Γενάρη, με το «καλημέρα» της νέας χρονιάς. Στην εγκύκλιο αυτή τονίζεται με έμφαση ότι ακόμα και οι πιστώσεις που έχουν αναγραφεί στους κωδικούς του προϋπολογισμού δεν θα πρέπει να θεωρούνται δεδομένες.
«Η δυνατότητα αποδέσμευσης του συνόλου των εγγεγραμμένων στον προϋπολογισμό πιστώσεων εξαρτάται κάθε φορά από την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού και για το λόγο αυτό είναι ενδεχόμενο να μην εγκριθεί η διάθεση του συνόλου των πιστώσεων ορισμένων κατηγοριών δαπανών».
Με άλλα λόγια, οι πιστώσεις που αναφέρονται στον προϋπολογισμό δεν είναι και σίγουρο ότι θα εκταμιευθούν, αν η πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού δεν είναι όπως έχει σχεδιαστεί. Και βέβαια, δεν θα είναι όπως έχει σχεδιαστεί, για τον απλούστατο λόγο ότι έχουν υπερεκτιμηθεί τα αναμενόμενα έσοδα, επί τη βάσει κάποιων εξωπραγματικών ρυθμών ανάπτυξης. Ετσι, εγκεκριμένες πιστώσεις δεν θα μπορούν να εκταμιευθούν από τα υπουργεία και τους εποπτευόμενους φορείς, με αποτέλεσμα να επικρατήσει ένα τεράστιο μπάχαλο.
Την ίδια τύχη θα έχουν ακόμα και οι πιστώσεις για επιχορηγήσεις σε ασφαλιστικούς οργανισμούς και άλλους εποπτευόμενους φορείς. Αναφέρει χαρακτηριστικά η εγκύκλιος:
«Η εγγραφή πίστωσης στον προϋπολογισμό για επιχορήγηση δε σημαίνει κατ’ ανάγκη και υποχρέωση καταβολής της, αν διαπιστώνεται ότι οι ανάγκες καλύπτονται από τα ίδια έσοδα της κύριας δραστηριότητας των φορέων, έσοδα περιουσίας, ταμειακό υπόλοιπο κλπ».
Πίσω απ’ αυτή τη διατύπωση κρύβεται μια ολόκληρη πολιτική περικοπής των επιχορηγήσεων προς ασφαλιστικούς οργανισμούς και λοιπούς επιχορηγούμενους φορείς, οι οποίοι θα πρέπει να εξαντλήσουν τα ταμειακά τους υπόλοιπα και να προχωρήσουν ακόμα και σε εκποιήσεις περιουσιακών στοιχείων. Και βέβαια, η αναφορά στα «ίδια έσοδα της κύριας δραστηριότητας των φορέων» υπονοεί αύξηση των τιμολογίων (π.χ. αύξηση εισιτηρίων). Μ’ αυτό τον τρόπο οι φορείς αυτοί μπορεί να βγάλουν τη φετινή χρονιά, ταυτόχρονα όμως θα υπονομεύσουν το μέλλον τους. Γιατί η κρατική επιχορήγηση δεν δίνεται για να αντιμετωπιστούν τρέχουσες ανάγκες, αλλά επειδή το κράτος έχει την υποχρέωση να επιχορηγεί φορείς που προσφέρουν κοινωφελές έργο. Κόβοντάς τους την επιχορήγηση, επειδή ταμειακά μπορούν να βγάλουν τη χρονιά, ουσιαστικά τους σπρώχνει σε ένα φαύλο κύκλο ελλειμμάτων.
Η εγκύκλιος αυτή αποκαλύπτει με τον πιο παραστατικό τρόπο ότι η κυβέρνηση Καραμανλή έφτιαξε έναν προϋπολογισμό λάστιχο. Εναν προϋπολογισμό που δεν έχει καμιά τύχη να υλοποιηθεί ως έχει. Σε ό,τι αφορά τα έσοδα δεν μπορεί να κάνει και πολλά πράγματα. Αντε να αυξήσει λίγο ακόμα τους έμμεσους φόρους και να κυνηγήσει περισσότερο τους λεγόμενους μικρομεσαίους, ξεχνώντας όσα τους έταζε προεκλογικά. Η προσοχή της θα εστιαστεί στο σκέλος των δαπανών που θα κλάψουν μανούλες. Οι κάθε είδους κοινωνικές δαπάνες θα πετσοκοπούν ανελέητα, για να μπορέσει το έλλειμμα να συγκρατηθεί κάπως (και όχι βέβαια να πέσει στο 2,8%, όπως γράφει ο προϋπολογισμός).
Γι’ αυτό η κυβέρνηση επιδιώκει στην πραγματικότητα να υπαχθεί στο άρθρο 104-9 της συνθήκης της ΕΕ, ώστε τα μέτρα να αποφασίζονται από την Κομισιόν. Για να έχει το άλλοθι ότι η ίδια έκανε ό,τι μπορούσε, αλλά τα είχε κάνει τόσο μπάχαλο το ΠΑΣΟΚ που η Κομισιόν πήρε την υπόθεση στα δικά της χέρια.
