Εχουμε και άλλες φορές γράψει ότι οι κρατικοί προϋπολογισμοί που ψηφίζονται από τη Βουλή των Ελλήνων είναι πολιτικές πατσαβούρες και όχι μελέτες που γίνονται με επιστημονικό τρόπο. Στο τέλος, όταν γίνεται ο λογαριασμός, κανένα από τα βασικά μεγέθη δεν ανταποκρίνεται στην «πρόβλεψη». Ομως, τα σώματα των κρατικών προϋπολογισμών δεν είναι για πέταμα. Γιατί μέσα από τη σχετικότητα των στοιχείων τους και τις συγκρίσεις φαίνονται καθαρά οι τάσεις της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής που θα ακολουθηθεί στον χρόνο αναφοράς τους. Απ’ αυτή την άποψη, λοιπόν, αξίζει τον κόπο να ρίξουμε μια ματιά στα βασικά σημεία του Προσχέδιου Κρατικού Προϋπολογισμού του 2006, που κατέθεσε την περασμένη Δευτέρα ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Γ. Αλογοσκούφης στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής.
Παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό και απαντώντας στις ερωτήσεις των οικονομικών συντακτών ο Γ. Αλογοσκούφης κατέβαλε προσπάθεια για να διαβεβαιώσει ότι ο προϋπολογισμός θα εκτελεστεί και το έλλειμμα θα μειωθεί στο 2,8% του ΑΕΠ, χωρίς τη λήψη νέων μέτρων. Είναι μια διαβεβαίωση χωρίς καμιά αξία. Τα ίδια ακριβώς διαβεβαίωνε και πέρυσι τέτοια εποχή, αλλά και το Δεκέμβρη του 2004, όταν ο τρέχων προϋπολογισμός ψηφιζόταν στη Βουλή. Ηταν η περίοδος που τα κυβερνητικά στελέχη, με επικεφαλής τον ίδιο τον πρωθυπουργό, επαναλάμβαναν σαν χαλασμένα γραμμόφωνα τις λέξεις «ήπια προσαρμογή». Τρεις μήνες αργότερα, ήρθε η «απανταχούσα» των νέων (και μόνιμων) φορολογικών μέτρων, με την αύξηση του ΦΠΑ, που στράγγισε το ισχνό εργατικό εισόδημα. Είναι, λοιπόν, τουλάχιστον πρόκληση να δίνονται σήμερα διαβεβαιώσεις για «όχι νέα μέτρα», όταν τα παλιά δεν έχουν προλάβει να… παλιώσουν και τα έχουν φορτωθεί στην καμπούρα τους οι εργαζόμενοι.
Ομως, και αυτή καθαυτή η διαβεβαίωση είναι υποκριτική. Ιδού ένα παράδειγμα που δείχνει καθαρά το γιατί. Σύμφωνα με το Προσχέδιο, τα έσοδα από τον ΦΠΑ θα αυξηθούν το 2006 κατά 9,7% σε σχέση με το 2005. Φέτος, η αύξηση θα είναι 0,9% (σε σχέση με το 2004). Πώς αποκλείεται νέα αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ, όταν αναμένεται τέτοιο άλμα; Ξέρετε τί απάντησε ο Αλογοσκούφης, όταν του τέθηκε σχετικό ερώτημα; «Δεν υπάρχει κανένας σχεδιασμός για αύξηση του ΦΠΑ. Η αύξηση στην οποία αναφέρεστε έχει να κάνει με το γεγονός ότι οι αυξημένοι συντελεστές ΦΠΑ το 2005 εφαρμόζονται για ένα οκτάμηνο ουσιαστικά, ενώ για το 2006 θα εφαρμοστούν για ένα δωδεκάμηνο». Επειδή δεν μπορούμε να φανταστούμε πως ένας πρώην καθηγητής των Οικονομικών δεν ξέρει την απλή μέθοδο των τριών, που πλέον πρέπει να διδάσκεται στην τρίτη-τετάρτη δημοτικού, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι ο Αλογοσκούφης μας θεωρεί ηλίθιους (χώρια που κάνει και μια μικρολαθροχειρία, μιλώντας για οχτάμηνο, ενώ οι αυξημένοι συντελεστές ΦΠΑ εφαρμόστηκαν από την 1.4.2005, οπότε έχουμε εννιάμηνο). Αν ήταν έτσι όπως τα λέει, τότε η αύξηση των εσόδων από τον ΦΠΑ για το 2006 θα ήταν 1,2%. Αυτό σημαίνει αναγωγή από το οχτάμηνο στο δωδεκάμηνο. Από το 1,2% μέχρι το 9,7% είναι οχτώ φορές πάνω. Μπορεί να φτάσει εκεί η είσπραξη χωρίς μια νέα αύξηση του ΦΠΑ;
Αξίζει τον κόπο να δούμε λίγο αναλυτικότερα αυτό το θέμα. Το 2004 έκλεισε με έσοδα από ΦΠΑ 13,7 δισ. ευρώ. Για το 2005 η κυβέρνηση ενέγραψε στον προϋπολογισμό τον φιλόδοξο στόχο των 15,4 δισ. ευρώ (αύξηση 12,4%). Φυσικά, ήξεραν πολύ καλά ότι σε καμιά οικονομία που αρχίζει να «κάθεται» δεν μπορείς να περιμένεις τόσο μεγάλη αύξηση στην είσπραξη ΦΠΑ. Ετσι,αποφάσισε να αυξήσει τους συντελεστές ΦΠΑ κατά 1%. Σημασία έχει ποιο είναι το αποτέλεσμα. Σύμφωνα με το Προσχέδιο, εκτιμάται πλέον ότι θα εισπραχτούν από τον ΦΠΑ έσοδα 13,86 δισ. ευρώ! Δηλαδή, στα επίπεδα του 2004, παρά την κατά 1% αύξηση των συντελεστών. Η αύξηση του 2005 σε σχέση με το 2004 είναι μόλις 0,9%, όταν ο στόχος που τέθηκε ήταν, όπως είδαμε, 12,4%! Ας μας πει, λοιπόν, ο Αλογοσκούφης, πώς θα εισπράξει 15,2 δισ. ευρώ το 2006, χωρίς να αυξήσει εκ νέου τους συντελεστές του ΦΠΑ;
Το Προσχέδιο Κρατικού Προϋπολογισμού του 2006 μας δείχνει ότι πάμε σ’ ένα φορολογικό σύστημα πιο ταξικό, πιο αντιλαϊκό, σε μια πολιτική περισσότερο ανάλγητη κοινωνικά.
Στον τομέα των φορολογικών εσόδων το βάρος πέφτει στην αύξηση της έμμεσης φορολογίας, που την πληρώνει κυρίως ο λαουτζίκος με την αγορά των απαραίτητων για τη διαβίωσή του προϊόντων και υπηρεσιών. Οι έμμεσοι φόροι προϋπολογίζεται να αυξηθούν κατά 8,4%, ενώ οι άμεσοι φόροι κατά 6%, χειροτερεύοντας έτσι τη σχέση άμεσων/έμμεσων φόρων και κάνοντας το φορολογικό σύστημα εξ ορισμού πιο αντιλαϊκό. Ομως, αν ρίξουμε μια ματιά και στη διάρθρωση των άμεσων φόρων, θα διαπιστώσουμε ότι η φορολογία φυσικών προσώπων (αυτή που πληρώνουμε με τη φορολογική μας δήλωση) προϋπολογίζεται να αυξηθεί κατά 9,2%, ενώ η φορολογία νομικών προσώπων (δηλαδή ο φόρος στα κέρδη των επιχειρήσεων) μόνο κατά 2,5% (κάτω ακόμα και από τον πληθωρισμό, σε μια περίοδο που τα κέρδη καλπάζουν, όπως φαίνεται από τους ισολογισμούς που παρουσιάζουν οι εισηγμένες στο χρηματιστήριο μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις).
Ρωτήθηκε ο Αλογοσκούφης αν οδηγούμαστε σε περαιτέρω επιδείνωση του αντικοινωνικού χαρακτήρα της φορολογίας των εσόδων και έκανε το κορόιδο κατά το κοινώς λεγόμενο. Απάντησε ότι ξεκίνησε πρώτα από τη μείωση του συντελεστή φορολόγησης των κερδών (από 35% κατέβηκε στο 25%), αλλά έχει… όραμα να αρχίσει από το 2007 τη «διαδικασία της σταδιακής μείωσης των φορολογικών συντελεστών και για τα φυσικά πρόσωπα». Οι καπιταλιστές πήραν ό,τι ζητούσαν εν τη παλάμη, ο λαουτζίκος πληρώνει τα σπασμένα με την έμμεση φορολογία και η κυβέρνηση του τάζει κάποια ψιλοελάφρυνση στην άμεση φορολογία το 2007 (είναι και προεκλογική χρονιά).
Επισημάνθηκε ακόμη στον Αλογοσκούφη, ότι μόνο ο ΦΠΑ καυσίμων θα αποδώσει μια αύξηση της τάξης των 600 εκατ. ευρώ και ρωτήθηκε αν η κυβέρνηση προτίθεται ένα τμήμα από αυτά τα υπερέσοδα να το επιστρέψει με τη μορφή του επιδόματος θέρμανσης. Απέρριψε για μια ακόμη φορά την ιδέα και αυτού ακόμα του φιλανθρωπικού βοηθήματος. Βλέπετε, η φορολογική κερδοσκοπία με τα καύσιμα είναι για την κυβέρνηση ένα έκτακτο δώρο.
Τέλος, μια ματιά στο σκέλος των δαπανών του προϋπολογισμού αποκαλύπτει νέο ψαλίδισμα των δαπανών κοινωνικού χαρακτήρα. Μόνο οι πολεμικές δαπάνες κρατούν καλά. Κατά 4,6% αυξήθηκαν φέτος, κατά 6,1% προϋπολογίζεται να αυξηθούν του χρόνου. Μπορεί οι κουμπαριές με τον «προαιώνιο εχθρό» να κρατούν καλά, όμως τα μονοπώλια παραγωγής όπλων δεν καταλαβαίνουν από υφέσεις στα προβλήματα μεταξύ γειτονικών χωρών. Πρέπει να πουλήσουν και με τη δύναμη των ιμπεριαλιστικών κυβερνήσεων επιβάλλουν νέες αγορές οπλικών συστημάτων. Η λιτότητα αφορά οτιδήποτε άλλο πλην των πολεμικών δαπανών.
