Οταν η κυβέρνηση αποφάσισε τη χορήγηση ενός ακόμη πακέτου κρατικών εγγυήσεων στις τράπεζες (25 δισ. ευρώ!), ο Παπακωνσταντίνου δήλωσε ότι αυτό ήταν απαίτηση της τρόικας για να εγκρίνει τη δεύτερη δόση δανεισμού του ελληνικού κράτους. Επειδή στη Βουλή άρχισε η γνωστή γκρίνια των Πασόκων, ότι το κράτος πρέπει να υποχρεώσει τις τράπεζες να δώσουν δάνεια σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, γιατί η αγορά έχει στεγνώσει, ο Παπακωνσταντίνου «δεσμεύτηκε» πως αυτό το νέο πακέτο εγγυήσεων θα χορηγηθεί στις τράπεζες μόνο με τον όρο να μετατρέψουν τη ρευστότητα που θα πάρουν από την ΕΚΤ σε δάνεια προς την αγορά. Φυσικά, οι τραπεζίτες δεν ανησύχησαν καθόλου. Ηξεραν πως μόλις χρειαστούν τις νέες εγγυήσεις, το κράτος θα τρέξει να τους τις δώσει, χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Αλλωστε, και η γραμμή από την Φρανκφούρτη (ΕΚΤ) είναι να χρηματοδοτείται χαμηλότοκα (1%) το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα και καθ’ όλο το 2012, προκειμένου να μπορέσει να αντιμετωπίσει τον αγγλοσαξονικό ανταγωνισμό.
Ηρθε, λοιπόν, η ώρα να αρχίσουν να δίνονται οι εγγυήσεις από το νέο πακέτο, καθώς το προηγούμενο εξαντλήθηκε. Το οικονομικό επιτελείο, προκειμένου να είναι εντάξει με τις «δεσμεύσεις» του, οργάνωσε μια φιέστα, στην οποία «υπογράφηκε συμφωνία κυρίων» με τους τραπεζίτες, ότι τη ρευστότητα που θα πάρουν θα τη διοχετεύ-σουν στην αγορά. Οροι και προϋποθέσεις, όμως, δεν μπήκαν. Μόνοι τους θα κρίνουν οι τραπεζίτες ποιον και με τι ποσό θα δανείσουν. Υποτίθεται ότι θα τους εποπτεύει η ΤτΕ και οι κρατικοί επίτροποι που διορίστηκαν στις τράπεζες από την κυβέρνηση Καραμανλή, όταν το πακέτο στήριξης πρόβλεπε και ζεστό κρατικό χρήμα. Την ύπαρξη αυτών των τελευταίων είχαμε κοντέψει να την ξεχάσουμε, αφού ουδέποτε παρενέβησαν στη λειτουργία των ΤτΕ. Οσο για την ΤτΕ, πάντοτε ήταν στο πλευρό των τραπεζών και βέβαια δεν μπορεί κανένα τραπεζίτη να υποχρεώσει να δώσει δάνεια που αυτός θεωρεί επισφαλή.
Ολα έγιναν για το θεαθήναι. Μάλιστα, ο Χρυσοχοΐδης, που προσπαθεί εναγωνίως να κερδίσει λίγη δημοσιότητα αλλά τα ΜΜΕ δεν του κάνουν τη χάρη (με δυο φωτογραφίες συνόδεψε πάλι το σχετικό δελτίο Τύπου), ανακοίνωσε πομπωδώς σ’ αυτή τη φιέστα πως το περιβόητο ΤΕΜΠΜΕ (που δεν λειτούργησε καθόλου, διότι οι τραπεζίτες κυριολεκτικά το «έγραψαν») μετεξελίσσεται σε Ελληνικό Ταμείο Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης (στους βαρύγδουπους τίτλους οι Πασόκοι είναι μανούλες), λέγοντας τις εξής γελοιότητες (του ‘χει μείνει από την προηγούμενη, μπατσική περίοδό του): «Η μετεξέλιξη αυτή νοηματοδοτεί το πρίσμα μέσα από το οποίο αντιλαμβανόμαστε την ανάπτυξη. Το πώς βοηθάμε έμπρακτα την Ελλάδα του αβέβαιου σήμερα για να χτίσουμε την Ελλάδα της επόμενης μέρας. Με περισσότερη σιγουριά, αυτοπεποίθηση και αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων επενδυτικών εργαλείων».
Ο πρόεδρος της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών Β. Ράπανος δήλωσε ότι οι τραπεζίτες «διαβεβαίωσαν» τους υπουργούς ότι θα διοχετεύσουν τη ρευστότητα που θα αντλήσουν για τη χρηματοδότηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων! Συμπλήρωσε, μάλιστα, το εξής αμίμητο: ότι οι τράπεζες δίνουν δάνεια, αλλά λόγω της ύφεσης η ζήτηση είναι πολύ χαμηλή! Δηλαδή, δεν έχουν κλείσει οι τράπεζες τις στρόφιγγες, αλλά επιχειρήσεις και νοικοκυριά σταμάτησαν να ζητούν δάνεια, γι’ αυτό υπάρχει τόσο χαμηλή πιστωτική επέκταση! Απ’ αυτή τη δήλωση μπορούμε να συμπεράνουμε με απόλυτη βεβαιότητα, ότι οι τράπεζες δεν έχουν σκοπό ν’ αλλάξουν τακτική.
Η τακτική αυτή αποτυπώνεται ανάγλυφα στα στοιχεία της ΤτΕ για τον Αύγουστο. Ο ετήσιος ρυθμός ανόδου της συνολικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα σημείωσε παραπέρα επιβράδυνση, πέφτοντας στο 1,5%, έναντι 2,3% τον Ιούλη και 4,1% το Δεκέμβρη του 2009! Αυτή δε η επιβράδυνση αφορά όλες τις κατηγορίες δανειοληπτών: επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες-αγρότες-ατομικές επιχειρήσεις, ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα. Η χρηματοδότηση προς τις επιχειρήσεις παρουσίασε τον Αύγουστο αρνητική καθαρή ροή 695 εκατ. ευρώ και ο ετήσιος ρυθμός της έπεσε στο 2,3%, έναντι 3,4% τον Ιούλη και 5,0% το Δεκέμβρη του 2009. Η χρηματοδότηση προς ελεύθερους επαγγελματίες-αγρότες-ατομικές επιχειρήσεις παρουσίασε επίσης αρνητική καθαρή ροή ύψους 169 εκατ. ευρώ και σε ετήσια βάση η πιστωτική επέκταση έπεσε στο 0,6%, έναντι 2,8% τον Ιούλη. Αρνητική κατά 258 εκατ. ευρώ ήταν η καθαρή ροή και προς ιδιώτες και ιδιωτικά με κερδοσκοπικά ιδρύματα, ενώ η πιστωτική επέκταση σε ετήσια βάση έπεσε στο 0,6%, έναντι 1,0% τον Ιούλη και 3,1% το Δεκέμβρη του 2009.
Αυτή την τακτική θα συνεχίσουν οι τράπεζες, όσα «προγράμματα πιστωτικής επέκτασης» κι αν συμφωνήσουν με την κυβέρνηση. Αλλωστε, τις κρατικές εγγυήσεις θα τις πάρουν με μια απλή ανακοίνωση «προγράμματος πιστωτικής επέκτασης», που δεν είναι και υποχρεωτικό να τηρηθεί. Οπως δηλώνουν –ανώνυμα πάντα– οι τραπεζίτες στα οικονομικά έντυπα, μόνο η συρρίκνωση των πιστώσεων μπορεί ν’ αντιμετωπίσει το πρόβλημα δανεισμού που αντιμετωπίζουν οι ίδιες οι τράπεζες, καθώς μοναδική πηγή άντλησης ρευστότητας έχει παραμείνει γι’ αυτές η ΕΚΤ (τα διατραπεζικά επιτόκια είναι ασύμφορα, αφού τα ομόλογα των ελληνικών τραπεζών βρίσκονται στην κατηγορία junk). Οι τραπεζίτες θα έχουν πρόβλημα ακόμη και στην απορρόφηση των εγγυήσεων του νέου πακέτου των 25 δισ. ευρώ, καθώς η Κομισιόν απειλεί να τους ζητήσει σχέδια βιωσιμότητας, διότι οι κρατικές εγγυήσεις δανεισμού που έχουν πάρει ξεπερνούν το 5% των συνολικών υποχρεώσεών τους, ποσοστό που θεωρείται επικίνδυνο. Οταν οι τραπεζίτες έχουν ν’ αντιμετωπίσουν το μέγα θέμα των συγχωνεύσεων ή και εξαγορών, κατεύθυνση στην οποία πιέζει η τρόικα (επισείοντας το μπαμπούλα του ελέγχου τους με αναγκαστική ένταξή τους στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για άντληση κεφαλαίων), δεν πρόκειται να κάνουν πιστωτικά ανοίγματα προς μια αγορά που είναι βυθισμένη σε βαθιά ύφεση και προς νοικοκυριά που μετά δυσκολίας μπορούν να ανταποκριθούν στις προηγούμενες δανειακές τους υποχρεώσεις.
