Tο περιβόητο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας είναι σαν τους αυτοκινητόδρομους. Το εγκαινιάζουν με το χιλιόμετρο. Με κυβερνητικές φιέστες φυσικά. Εχουμε χάσει το μέτρημα, αλλά εντελώς πρόχειρα μπορούμε να θυμηθούμε τις φιέστες για την καταρχήν απόφαση της ΕΕ, για τη δημιουργία της Επιτροπής Πισσαρίδη, για την παράδοση του πορίσματος της Επιτροπής Πισσαρίδη, για την εκπόνηση του «Ελλάδα 2.0» από τον Σκυλακάκη και τα «παιδιά» του Μαξίμου, για την κατάθεση του «Ελλάδα 2.0» στη Βουλή.
Εφτασε έτσι η ώρα και για το «φινάλε γκράντε» (αν και δεν είμαστε απολύτως σίγουροι ότι πρόκειται για φινάλε), απ’ αφορμή την έγκριση του ελληνικού σχεδίου από την Κομισιόν. Η «κάψα» για τη φιέστα ήταν της Ούρσουλας, η οποία κατατρύχεται από ένα κόμπλεξ κατωτερότητας και πασχίζει να αποδείξει ότι δεν είναι άχρηστη (όπως τη θεωρούν οι πάντες, με πρώτη και καλύτερη τη Μέρκελ, που την έστειλε στις Βρυξέλλες για να την ξεφορτωθεί από το Βερολίνο). Αλλά και ο Κούλης δε θα μπορούσε να πει όχι. Κοντά στο βασιλικό ποτίζεται κι η γλάστρα.
«Μπουκέτο» με δώδεκα φωτογραφίες μας έστειλε το Γραφείο Τύπου της Κομισιόν από τη φιέστα στην αρχαία αγορά. Η Ούρσουλα με τον Κούλη, αλλά και η Ούρσουλα σόλο, με φόντο την Ακρόπολη, τη Στοά του Αττάλου, το ναό του Ηφαίστου. Το ‘χει το μέρος. Από τον Μπαράκ Ομπάμα μέχρι τον Οίκο Ντιόρ, είναι πολλοί αυτοί που αναζητούν την Ακρόπολη ως φόντο. Δε θα μπορούσε, λοιπόν, να λείψει η Ούρσουλα.
Δε θα ασχοληθούμε, φυσικά, με την παπαρολογία του Κούλη και της Ούρσουλας στη «συζήτηση με πολίτες», οι οποίοι απλώς είχαν απομνημονεύσει τις ερωτήσεις που τους είχαν γράψει, παίζοντας το ρόλο των «πασέρ» σε μια κακόγουστη επιθεώρηση. Θα θυμίσουμε την ουσία, όπως την περιγράψαμε από την πρώτη στιγμή μετά την έγκριση του περιβόητου Μηχανισμού RRF (μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για την περίοδο 2021-2026).
Γράφαμε στις 30 Μάη του 2020: δεν είναι η πρώτη φορά που στην ΕΕ αναζητούνται «πακέτα» για να στηρίξουν τις καπιταλιστικές οικονομίες σε συνθήκες κρίσης. Τα «πακέτα» αυτά, όποια μορφή κι αν έχουν (δάνεια ή επιχορηγήσεις) κατευθύνονται κυρίως στις μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις. Στους μονοπωλιακούς ομίλους (την πρωτοκαθεδρία έχουν πάντοτε τα μονοπώλια του γερμανογαλλικού άξονα και οι θυγατρικές τους στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες), που στηρίζουν την κεφαλαιακή τους επάρκεια, ώστε να μην καταρρεύσουν στη διάρκεια της κρίσης. Δίπλα σ’ αυτά τα «χοντρά πακέτα» μπαίνουν κάποια μικρότερα. Κάποια έχουν προνοιακό χαρακτήρα, κάποια άλλα έχουν διαρθρωτικό -όπως τον αποκαλούν- χαρακτήρα. Κατευθύνονται υπό όρους στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες της ΕΕ ή στις πιο φτωχές περιφέρειες των ιμπεριαλιστικών χωρών. Σημαντικό τμήμα και απ’ αυτά τα «πακέτα» παίρνει το μεγάλο κεφάλαιο.
Η ίδια η Φον ντερ Λάιεν, όταν είχε ανακοινώσει το «πακέτο», είχε αποκαλύψει πού θα πάνε τα λεφτά: «Το μέσο NextGenerationEU θα κατευθύνει τη μαζική χρηματοδοτική του ικανότητα προς επενδύσεις στις κοινές μας προτεραιότητες μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων (…) Το μέσο NextGenerationEU θα βοηθήσει εκείνες τις απολύτως υγιείς επιχειρήσεις που έχουν λάβει τις ορθές αποφάσεις και έχουν πραγματοποιήσει τις ορθές επενδύσεις εδώ και δεκαετίες, αλλά οι οποίες βρίσκονται τώρα σε κίνδυνο».
Για τους εργαζόμενους υπάρχει μόνο το περιβόητο πρόγραμμα SURE (που εντάσσεται στο συνολικό «πακέτο»), με το οποίο θα χρηματοδοτηθεί η εκ περιτροπής εργασία. Δηλαδή, ακόμα και το κομμάτι που υποτίθεται ότι αφορά τους εργαζόμενους δεν είναι παρά αβάντα στους καπιταλιστές. Αυτοί θα πληρώνουν το μισό μισθό, το κράτος θα τσοντάρει ένα 30% και ο εργαζόμενος (αυτός που δε θα απολυθεί, γιατί πάρα πολλοί θα απολυθούν, όπως προεξοφλούν όλοι) θα υποστεί μια μείωση μισθού της τάξης του 20%.
Πολύ προτού ολοκληρωθεί το παζάρι, στις αρχές Ιούνη του 2020, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις οργάνωσε συνέντευξη Τύπου για να εξηγήσει πως δε θα πρόκειται για λεφτά που απλώς θα δοθούν στις χώρες μέλη της ΕΕ, για να τα διαχειριστεί η καθεμιά κατά το δοκούν, αλλά για λεφτά που θα δοθούν με δόσεις, επί τη βάσει σχεδίων που θα κατατεθούν, υπό την εποπτεία της Κομισιόν, η οποία θα ελέγχει αν έχουν υλοποιηθεί συγκεκριμένα ορόσημα (είναι τα διαβόητα milestones, που τα μάθαμε καλά κατά τη μνημονιακή δεκαετία) και μόνο τότε θα εγκρίνει την εκταμίευση της επόμενης δόσης. Ετσι, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταθέσουν «εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας», που θα συμφωνηθούν με την Κομισιόν και θα περιλαμβάνουν τα «ορόσημα» για την εκταμίευση των δόσεων.
Τα «ορόσημα» δεν περιλαμβάνουν μόνον επενδύσεις, αλλά και «μεταρρυθμίσεις». Οπως εξήγησε ο Ντομπρόβσκις, «στο εργαλείο αυτό υπάρχει ισχυρότερη διασύνδεση με τις μεταρρυθμίσεις (σ.σ. ωχ, ωχ, ωχ!), ώστε να αντιμετωπιστούν οικονομικά και κοινωνικά διαρθρωτικά προβλήματα και υπάρχει και ισχυρότερη διασύνδεση με το ευρωπαϊκό εξάμηνο και τις συγκεκριμένες συστάσεις ανά χώρα».
Η απόφαση έγκρισης που πήρε η Κομισιόν για την Ελλάδα (πρόκειται για πρόταση προς το Συμβούλιο που θα δώσει την τελική έγκριση) αναφέρεται στη «διάθεση 17,8 δισ. ευρώ υπό μορφή επιχορηγήσεων και 12,7 δισ. ευρώ υπό μορφή δανείων προς την Ελλάδα στο πλαίσιο του RRF. Το Συμβούλιο θα έχει, κατά κανόνα, προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων για να εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής.
Η έγκριση του σχεδίου από το Συμβούλιο θα επιτρέψει την εκταμίευση προχρηματοδότησης ύψους 4 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει το 13% του συνολικού ποσού που θα διατεθεί στην Ελλάδα.
Η Επιτροπή θα εγκρίνει περαιτέρω εκταμιεύσεις βάσει της ικανοποιητικής εκπλήρωσης των οροσήμων και των στόχων που περιγράφονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου, που θα αντικατοπτρίζουν την πρόοδο ως προς την υλοποίηση των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων».
Μιλάμε, λοιπόν, για προκαταβολή ύψους 4 δισ. ευρώ, που δίνεται υπό όρους. Και βέβαια, την ικανοποίηση των όρων θα πιστοποιεί το Eurogroup (μετά από εισήγηση της Κομισιόν, αν και δεν αποκλείεται κάποια στιγμή να δούμε και καμιά… ντροπαλή τρόικα, με ή χωρίς το ΔΝΤ), που θέτει τη χώρα και πάλι υπό καθεστώς στενής επιτροπείας, προκειμένου να εξασφαλιστεί η κερδοφορία των μεγάλων καπιταλιστικών επιχειρήσεων.
Στο θέμα θα χρειαστεί να επανέλθουμε πολλές φορές. Περιοριζόμαστε, λοιπόν, να σημειώσουμε επιγραμματικά μερικές πτυχές του «Ελλάδα 2.0», όπως ονόμασαν οι ά(χ)ριστοι του Κούλη το ελληνικό «σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας».
- Δάνεια μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για ιδιωτικές επενδύσεις! Απλό ερώτημα κοινής λογικής: Γιατί να μην χρησιμοποιηθούν αυτοί οι πόροι για δημόσιες επενδύσεις; «Λόγω υψηλού χρέους και δημοσιονιομικών στόχων», απαντούν! Αρα, το ελληνικό δημόσιο βαφτίζεται εκ προοιμίου αφερέγγυο, ώστε με τόσο προκλητικό τρόπο να πριμοδοτηθούν αποκλειστικά οι ιδιωτικές καπιταλιστικές επιχειρήσεις. Αν θέλει το δημόσιο να μπει σε κάποιο «πρότζεκτ», δεν έχει παρά να κάνει ΣΔΙΤ και να δώσει τα «φιλέτα» στους ιδιώτες καπιταλιστές.
- Καθοριστικό κριτήριο για τη χορήγηση δανειακών πόρων είναι η φερεγγυότητα της επιχείρησης! Μ’ άλλα λόγια, οι πόροι θα κατευθυνθούν μόνο στις μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις. Στα λίγα εγχώρια «μεγάλα ψάρια» και στους «καρχαρίες» του μονοπωλιακού κεφαλαίου, που ως γνωστόν είναι παρόντες στην Ελλάδα, έχουν αυξήσει την παρουσία τους κατά τα μνημονιακά χρόνια και σχεδιάζουν να την αυξήσουν περαιτέρω. Αυτοί θα πάρουν τη μερίδα του λέοντος. Οι περιβόητοι «μικρομεσαίοι» είναι εξ ορισμού αφερέγγυοι κι αν θέλουν να γλείψουν κάνα κόκαλο, θα πρέπει να προχωρήσουν σε συγχωνεύσεις και «συνεργασίες».
- Οι επιδοτήσεις θα κατευθυνθούν αποκλειστικά στο μεγάλο κεφάλαιο. Ο καπιταλιστής θα παίρνει το 50% της επένδυσης από το κράτος ως επιδότηση, το 30% από τις τράπεζες ως δάνειο και θα πρέπει να καλύπτει το 20% με ίδια κεφάλαια. Θυμίζουμε το αγαπημένο «σπορ» των καπιταλιστών, τις υπερτιμολογήσεις, μέσω των οποίων καλύπτουν πλήρως τα ίδια κεφάλαια (δε βάζουν δεκάρα, δηλαδή) και εξασφαλίζουν και λεφτά για κεφάλαιο κίνησης.
Οταν οι ά(χ)ριστοι παρουσίασαν το σχέδιο, ο Πατέλης έλεγε ότι το κράτος θα βάλει μέχρι το 50% της επένδυσης και το υπόλοιπο θα το βάλουν οι τράπεζες και οι επενδυτές, ώστε να υπάρχει… συνευθύνη και να αποφευχθούν οι πρακτικές του παρελθόντος που οδήγησαν σε αύξηση του δημοσίου χρέους! Αν πάει και τα πει αυτά στο κομμωτήριο που χτενίζεται, θα κρύβουν τα γέλια πίσω από τα πιστολάκια οι βοηθοί.
Εκείνος, όμως, που έσπασε το κοντέρ της γελοιότητας (το συνηθίζει) ήταν ο Σκέρτσος. Θαυμάστε μοντέρνο ποιητικό οίστρο: «Τι είναι το πρόγραμμα Ελλάδα 2.0; Είναι ένα συνεκτικό σχέδιο επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που έχει σαν στόχο να κάνει update στο λειτουργικό της χώρας. Στο software και το hardware της Ελλάδας. Για να μιλήσουμε με τη γλώσσα των νέων, καθώς αυτό είναι ένα σχέδιο που αφορά πρωτίστως το μέλλον και άρα τους ίδιους τους νέους, είναι κάτι σαν τις ανανεώσεις που έρχονται κάθε τόσο στις εφαρμογές του κινητού μας για να βελτιώσουν τις αρχικές εργοστασιακές του ρυθμίσεις. …Ενα κανονικό business plan δηλαδή, με δημόσιες επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που στόχο έχουν να ενθαρρύνουν αντίστοιχες ή και περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις, που θα δημιουργήσουν με τη σειρά τους περισσότερες και καλά αμειβόμενες νέες θέσεις εργασίας»!
Και μια που μιλάμε για το «ανφάν γκατέ» των α(χ)ρίστων, να σημειώσουμε ότι, όπως και τότε που παρουσιάστηκε το «Ελλάδα 2.0», έτσι και στη χτεσινή φιέστα με την Ούρσουλα, όλο το «παιχνίδι» έκαναν ο έμπιστος της «οικογένειας» Σκυλακάκης (αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών) και τα στελέχη του Μαξίμου Σκέρτσος (υφυπουργός στον πρωθυπουργό) και Πατέλης (οικονομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού). Αυτή τη φορά ο Σταϊκούρας δεν ήταν καν παρών. Ελειπε στις Βρυξέλλες για το Eurogroup! Δεν μπορούσαν να βρουν άλλη μέρα, ώστε να είναι παρών και ο (υποτίθεται) αρμόδιος υπουργός Οικονομικών;
Ρητορικό είναι το ερώτημα. Η διαχείριση του «πακέτου» (που το φουσκώνουν σκόπιμα, αποκρύπτοντας το γεγονός ότι σ’ αυτό περιλαμβάνονται και οι πόροι που θα έπαιρνε η Ελλάδα από τον κοινοτικό προϋπολογισμό) είναι υπόθεση αποκλειστικά της οικογένειας Μητσοτάκη. Να θυμίσουμε ότι για τον ίδιο λόγο στην Ιταλία ο Ρέντσι έριξε την κυβέρνηση Κόντε-2. Και για να παραμεριστούν οι διαμάχες για τη διαχείριση των πόρων του RRF, η ιταλική κεφαλαιοκρατία (τράπεζες και confindustria) διόρισε πρωθυπουργό τον Ντράγκι και διέταξε τους ηγέτες των πολιτικών κομμάτων να το βουλώσουν και να τον στηρίξουν, για να μην τους πάρει ο διάολος (πράγμα που έγινε). Η κυβέρνηση Κόντε-2, όμως, ήταν μια αδύναμη συμμαχική κυβέρνηση, ενώ ο Κούλης έχει αυτοδύναμη πλειοψηφία στη Βουλή και προς το παρόν δεν αμφισβητείται. Αλλωστε, η οικογένεια Μητσοτάκη έχει από παλιά ισχυρούς δεσμούς με τις μεγάλες καπιταλιστικές φαμίλιες που την εμπιστεύονται.
