Η είδηση δημοσιεύτηκε σε όλα τα αστικά Μέσα διεθνώς: «Αγαλμα του Στάλιν επανατοποθετήθηκε σε κεντρικό σταθμό του Μετρό της Μόσχας». Ορισμένα Μέσα δε δίστασαν να βάλουν και το επίθετο «γιγαντιαίο» μπροστά από τη λέξη «άγαλμα», μολονότι πρόκειται για ένα άγαλμα σε φυσικές διαστάσεις (τίποτα το γιγαντιαίο, άλλωστε, δεν μπορεί να χωρέσει σ’ ένα σταθμό Μετρό σχετικά χαμηλού ύψους και περιορισμένου μήκους και πλάτους).
Αυτό που έγινε ήταν η αποκατάσταση της γλυπτής σύνθεσης στο σταθμό Ταγκάνσκαγια του Μετρό της Μόσχας, η οποία είχε κατακρεουργηθεί το 1960 από τους χρουτσιοφικούς, στο πλαίσιο της λυσσασμένης «αποσταλινοποίησης». Τα διεθνή Μέσα παρατήρησαν, με αδικαιολόγητη έκπληξη (ή με υποκριτική έκπληξη), ότι Μοσχοβίτες άρχισαν ν’ αφήνουν κόκκινα λουλούδια μπροστά από τη ρέπλικα του αγάλματος του Στάλιν. Είτε δεν ξέρουν την αίγλη που εξακολουθεί να έχει ο Στάλιν στους λαούς της πρώην ΕΣΣΔ είτε κάνουν πως δεν το ξέρουν, για να παίξουν τα δικά τους παιχνίδια προπαγάνδας ενάντια στον Πούτιν.
Moscow Metro is 90! A bas-relief of Stalin was recreated on Taganskaya Street in Moscow in honor of the 90th anniversary of the metro. This historical reconstruction took place as part of an event dedicated to the anniversary of one of the most famous stations of the Moscow metro pic.twitter.com/R44ULPJYaN
— Катя Смерш (@katyasmersh) May 15, 2025
O σταθμός Ταγκάνσκαγια εγκαινιάστηκε την πρωτοχρονιά του 1950 και αφιερώθηκε στη νίκη στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο. Υπάρχουν ομάδες εικαστικών συνθέσεων αφιερωμένες στα σοβιετικά όπλα (Κόκκινος Στρατός, Ναυτικό, Αεροπορία), στα μεγάλα Μέτωπα του πολέμου, στις ηρωίδες πόλεις, στους ηγέτες. Δε θα μπορούσε να λείπει ο Στάλιν, ο ηγέτης του κόμματος και της κυβέρνησης και στρατάρχης της ΕΣΣΔ.
Για τους χρουτσιοφικούς ρεβιζιονιστές, όμως, η ιστορική αλήθεια ήταν μια ασήμαντη λεπτομέρεια, μπροστά στο ασίγαστο πάθος τους να «ξεφορτωθούν» τον Στάλιν και να ολοκληρώσουν την παλινόρθωση του καπιταλισμού. Μια τρύπα, ένα μεγάλο κενό στο κέντρο του γλυπτού «Ο Στάλιν και η νεολαία» οδηγούσε τον υποψιασμένο επισκέπτη στη σκέψη ότι εκεί υπήρχε κάτι σχετικό με το Στάλιν, το οποίο αφαιρέθηκε, αφήνοντας την εικαστική σύνθεση κωλοβή. Υπάρχουν και άλλοι σταθμοί στο Μετρό της Μόσχας όπου ο προσεκτικός παρατηρητής μπορεί να δει τρύπες σε γλυπτικές αναπαραστάσεις. Προφανώς κάτι… σταλινικό αφαιρέθηκε και από εκεί.
Η ιστορία, όμως, δεν ξεγράφεται. Οχι μόνο για τους Μοσχοβίτες, τους Ρώσους, τους τέως σοβιετικούς πολίτες, αλλά για όλο τον κόσμο. Και η ιστορία λέει πως η κατασκευή του Μετρό της Μόσχας με το συγκεκριμένο στιλ είναι μοναδική στον κόσμο και υπήρξε σύλληψη του Ιωσήφ Στάλιν. Μετρό υπάρχουν πολλά, αρκετά πιο παλιά απ’ αυτό της Μόσχας, Μετρό-γκαλερί, όμως, είναι μόνο αυτό της Μόσχας.
Ενα πολιτιστικό αριστούργημα. Κάθε σταθμός του είναι μια αίθουσα τέχνης. Και κανένας σταθμός δεν μοιάζει με τον άλλο. Κάθε σταθμός είναι αφιερωμένος σε μια θεματική ενότητα, η οποία αποδίδεται με διαφορετικά υλικά, διαφορετικές τεχνικές, διαφορετικές συνθέσεις. Ακόμα και οι φυσικοί χρωματισμοί των μαρμάρων διαφέρουν από σταθμό σε σταθμό και εντάσσονται δημιουργικά στην όλη σύνθεση. Μιλάμε για διαφορετικά μάρμαρα που μεταφέρθηκαν από κάθε γωνιά της Ενωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών.
Οι σπουδαιότεροι σοβιετικοί αρχιτέκτονες και εικαστικοί δημιουργούσαν ομάδες και διαγωνίζονταν για να αποκτήσουν το προνόμιο να τους ανατεθεί ο σχεδιασμός κάποιου σταθμού του Μετρό που -σημειωτέον- δεν σταμάτησε να επεκτείνεται ακόμα και στη διάρκεια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου. Ας σημειωθεί, ακόμα, ότι ορισμένοι κεντρικοί σταθμοί κατασκευάστηκαν με στόχο να χρησιμοποιηθούν και ως καταφύγια και ως αίθουσες συσκέψεων της σοβιετικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.
Πίσω από αυτό το πολιτιστικό θαύμα υπάρχει μια πολιτική απόφαση, εισηγητής της οποίας υπήρξε ο Στάλιν: στους Μοσχοβίτες έπρεπε να παραδοθεί ένα Μετρό που θα συνδυάζει τις καθημερινές μετακινήσεις τους, για δουλειά ή απλά για βόλτα, με τη δυνατότητα να έρχονται σε επαφή με την υψηλού επίπεδου τέχνη. Οχι τσιμεντένιες αψίδες και ντουβάρια, που τα προσπερνάς τρέχοντας, αλλά μια αίθουσα τέχνης που αξίζει τον κόπο να τη διασχίσεις παρατηρώντας τις εικαστικές και αρχιτεκτονικές δημιουργίες της. Οπωςακριβώς θα έκανες σε ένα μουσείο ή μια γκαλερί. Ακόμα και βιαστικά να περάσεις από το σταθμό, πάλι θα προλάβεις να πάρεις μια ανάσα πολιτιστικής και πνευματικής ανάτασης.
Εν πάση περιπτώσει, αυτό το άρθρο δεν έχει ως θέμα του το Μετρό της Μόσχας. Υπάρχει πλήθος βιβλιογραφικών αναφορών και στο Διαδίκτυο μπορείτε να βρείτε φωτογραφικό και βιντεοληπτικό υλικό, το οποίο αξίζει τον κόπο να δείτε. Οπως αξίζει τον κόπο ένα ταξίδι στη Μόσχα κάποια στιγμή.
Το θέμα μας είναι, καταρχάς, ο αισχρός ιμπεριαλιστικός οπορτουνισμός του Πούτιν, ο οποίος, αν και έχει πολλές φορές καταγγείλει «τα εγκλήματα του σταλινισμού», αν και εξαπέλυσε τον πόλεμο στην Ουκρανία συνοδεύοντάς τον με μια βρόμικη μεγαλορώσικη επίθεση ενάντια στην πολιτική των Μπολσεβίκων, του Λένιν και του Στάλιν ονομαστικά, στο εθνικό ζήτημα, προσπαθεί να εντάξει τον Στάλιν, ως επικεφαλής πολιτικό και στρατιωτική ηγέτη στον πόλεμο ενάντια στους ναζιφασίστες, στο εθνικιστικό αφήγημα του ρωσικού ιμπεριαλισμού.
Η εφημερίδα μας έχει αναφερθεί πολλές φορές σ’ αυτό το θέμα. Δεν θα επαναλάβουμε τα στοιχεία και τα επιχειρήματα, αλλά θα παραπέμψουμε -εντελώς ενδεικτικά- σε δύο άρθρα:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Οι αναθεωρητές της Ιστορίας: Μεγαλορώσοι και ουκρανοί εθνικιστές
Πόλεμο στον πόλεμο των ιμπεριαλιστών
Η ιμπεριαλιστική ηγεσία του Κρεμλίνου δεν στοχεύει μόνο τους Ρώσους και τους υπόλοιπους λαούς της πρώην ΕΣΣΔ, στους οποίους η μνήμη του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου είναι ακόμα ζωντανή, όπως και η μνήμη του Στάλιν ως ηγέτη αυτού του πολέμου. Στοχεύει και διάφορες αριστερές ομάδες στη Δύση (ακόμα και τροτσκιστικές!), που με διάφορες γελοίες θεωρίες συντάσσονται πίσω από τη ρωσική ιμπεριαλιστική πολιτική.
Στους τροτσκιστές, βέβαια, δεν… αρέσει ο Στάλιν, αλλά αυτοί είναι συνηθισμένοι να καταπίνουν πολλά, ο δε οπορτουνισμός-ακολουθητισμός-εισοδισμός είναι ισχυρό… γονίδιο στο ιδεολογικό και πολιτικό τους… DNA. Υπάρχουν και άλλες ομάδες. Κάποιες απ’ αυτές ήταν χρουτσιοφικές επί Χρουτσιόφ, μπρεζνιεφικές επί Μπρέζνιεφ, γκορμπατσοφικές επί «περεστρόικα» και «γκλάσνοστ», αντι-γιελτσινικές επί θητείας του γελοίου Γιέλτσιν που οδηγούσε τον ρωσικό ιμπεριαλισμό σε κατρακύλα και ανυποληψία και πουτινικές επί Πούτιν, επί ηγεσίας του οποίου αναστηλώθηκε η ισχύς και κατά συνέπεια και το γόητρο του ρωσικού ιμπεριαλισμού.
Αυτές οι ομάδες βλέπουν το κόκκινο αστέρι με το σφυροδρέπανο στα καπέλα των ρώσων στρατιωτών και αξιωματικών και… εκστασιάζονται. Τον αυτοκρατορικό θυρεό που είναι πάνω από το αστέρι και σε μεγαλύτερο μέγεθος δεν το βλέπουν. Βλέπουν το κόκκινο αστέρι στη μετώπη των ρωσικών τρένων ή στο μανίκι των πιλότων και των αεροσυνοδών της Αεροφλότ και μπερδεύουν τα σώβρακα με τις γραβάτες, τα απλά brand names με τα σύμβολα που ανταποκρίνονταν πραγματικά στο περιεχόμενό τους.
Η πλάκα είναι πως αυτοί (για τους Ελληνες μιλάμε τώρα) είναι έτοιμοι να καταγγείλουν την ελληνική αστική τάξη της ξενοδουλείας και της υποτέλειας ότι καπηλεύεται το αίμα των αγωνιστών του 1821 για να ξεπουλήσει τη χώρα, να καταγγείλουν το ΠΑΣΟΚ για την αισχρή καπηλεία του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και του Αρη Βελουχιώτη, να καταγγείλουν τον υποκριτή Τσίπρα που ξεκίνησε την πρωθυπουργική του θητεία καταθέτοντας λουλούδια στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, αλλά όταν πρόκειται για τον Πούτιν και τον Λουκασένκο, τους αναγνωρίζουν… αγνό και αμόλυντο… αντιφασισμό και… αντιιμπεριαλισμό! Επειδή δεν τους παρακολουθούμε συστηματικά, ίσως να αναγνωρίζουν το ίδιο και στην ιμπεριαλιστική Κίνα και να βλέπουν στο πρόσωπο του Σι Τζινπίνγκ τον νέο… Στάλιν.
Κάποιοι άρχισαν και τα ταξίδια σε Ρωσία και Λευκορωσία. Στην τελευταία, όπως μας πληροφόρησαν από το facebook, μετέβησαν ως «διεθνές αντιιμπεριαλιστικό καραβάνι» που πραγματοποιεί «ταξίδι ενάντια στην ιμπεριαλιστική επιθετικότητα και την παραπληροφόρηση»! Εκτός από «συναντήσεις στο Μινσκ με δημοσιογράφους, ειδικούς στα θέματα γεωπολιτικής» (sic!), πραγματοποίησαν και «επίσκεψη στο εργοστάσιο παραγωγής τρακτέρ Minsk Tractor Works». Προφανώς εκεί κατασκευάζονται τρακτέρ για τα… σοβχόζ και τα… κολχόζ της… σοσιαλιστικής Λευκορωσίας!
Πρέπει να σημειωθούν και οι «ντροπούλες» που επιδεικνύουν οι… πουτινόπληκτοι. Πηγαίνουν στη Ρωσία και τη Λευκορωσία καλεσμένοι του ΚΚ Ρωσικής Ομοσπονδίας και του ΚΚ Λευκορωσίας. Δηλαδή, κομμάτων ιδεολογικά ρεβιζιονιστικών και πολιτικά πλήρως ενταγμένων στη ρωσική ιμπεριαλιστική πολιτική. Είναι τα αριστερά συμπληρώματα του Πούτιν και του Λουκασένκο, τα άλλοθί τους στη μορφή διακυβέρνησης (δήθεν κοινοβουλευτικός πλουραλισμός) και κυρίως στην άσκηση σκληρής ιμπεριαλιστικής πολιτικής σε διεθνές επίπεδο.
Δε διαβάσαμε κάτι σχετικό, αλλά είμαστε σίγουροι πως θα αισθάνονται άφατη ικανοποίηση για την τοποθέτηση της ρέπλικας του αγάλματος του Στάλιν στο σταθμό Ταγκάνσκαγια του μοσχοβίτικου Μετρό. Θα το έχουν δει ως επιστροφή στις… εργοστασιακές ρυθμίσεις του αντιφασισμού και του αντιιμπεριαλισμού της υπό τον Πούτιν ρωσικής ηγεσίας, αν όχι σαν… το πρώτο βήμα για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Και σίγουρα θα ενώσουν τη φωνή τους με τους ιμπεριαλιστοκομμουνιστές του Ζιουγκάνοφ, που ζητούν να επανέλθει μόνιμα και η ονομασία του Βόλγογκραντ στις… εργοστασιακές της ρυθμίσεις: να ονομάζεται Στάλινγκραντ όλο το χρόνο και όχι μόνο ένα τριήμερο κάθε χρόνο, στην επέτειο της ομώνυμης μάχης.
Με κάθε… σεβασμό, να τους δώσουμε και ένα επιχείρημα: στο Παρίσι ουδέποτε άλλαξαν όνομα η πλατεία Σταλινγκράντ και ο ομώνυμος σταθμός του Μετρό. Γιατί όχι και στη Ρωσία; Μόνο που το επιχείρημα διαβάζεται και ανάποδα: ένα όνομα, ένα άγλαμα, μια πλατεία, δεν σημαίνουν τίποτα το προοδευτικό, όταν είναι ενταγμένα σε ένα εθνικιστικό-ιμπεριαλιστικό αφήγημα.
Π.Γ.
