Δεν πέρασε και πολύς καιρός από τότε που ο σούπερμαν του νεοφιλελευθερισμού Κωστής Χατζηδάκης υποσχόταν «δωρεάν στέγη» για τα νέα ζευγάρια, για να καταλήξει τελικά στα «χαμηλότοκα δάνεια» και «χαμηλά ενοίκια». Το υπουργείο του έβγαλε δυο ανακοινώσεις για το πρόγραμμα «Σπίτι μου» και την «Κοινωνική Κατοικία», στις οποίες επαναλαμβάνει τις εξαγγελίες του Κούλη από το βήμα της ΔΕΘ τον Σεπτέμβρη. Πρόκειται για αοριστολογίες και υποσχέσεις που εξαγγέλλονται μόνο και μόνο για να έχουν κάτι να γράφουν τα παπαγαλάκια του αστικού Τύπου, με τις οποίες προαναγγέλλουν την ψήφιση σχετικού νομοσχεδίου στα τέλη του χρόνου με αρχές του 2023, καθόλου… προεκλογικά όπως καταλαβαίνετε! Οταν κατατεθεί προς ψήφιση το νομοσχέδιο, θα τα δούμε πιο αναλυτικά όλα αυτά.
«Πρακτικά όσοι ενταχθούν στο πρόγραμμα αυτό», αναφέρει το ενημερωτικό σημείωμα της 31ης Οκτωβρίου, «θα πληρώνουν δόση στεγαστικού δανείου που θα είναι πολύ χαμηλότερη από το ενοίκιο που αντιστοιχεί στο σπίτι που επέλεξαν, καθώς το επιτόκιο θα αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο των εμπορικών επιτοκίων. Και πάντως θα είναι μηδενικό για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες. Το κυριότερο, με την αποπληρωμή του δανείου θα αποκτήσουν την ιδιοκτησία του σπιτιού. Επιπλέον, το δάνειο θα καλύπτει υψηλότερο ποσοστό της εμπορικής αξίας του ακινήτου (90%) σε σχέση με τα στεγαστικά δάνεια των τραπεζών που καλύπτουν συνήθως έως το 80%. Αυτό σημαίνει ότι η ιδιωτική συμμετοχή που πρέπει να συνεισφέρουν οι νέοι μειώνεται στο 10% της αξίας του σπιτιού αντί για 20% που προβλέπεται στις συμβάσεις των τραπεζικών στεγαστικών δανείων. Οι δικαιούχοι μπορούν να αποκτήσουν μέσω του προγράμματος πρώτη κατοικία αξίας έως 200.000 ευρώ, επιφάνειας έως 150 τ.μ. και έτους κατασκευής έως το 2007 με άτοκο (για τρίτεκνους και πολύτεκνους) ή χαμηλότοκο δάνειο)….Το δάνειο θα έχει 8μηνη προθεσμία, ενώ δεν απαιτείται εγγυητής για να εγκριθεί». Για παράδειγμα, αν το σπίτι έχει εμπορική αξία 100.000 ευρώ, οι δικαιούχοι θα πάρουν δάνειο έως 90.000 ευρώ, και θα πρέπει να βάλουν οι ίδιοι ένα ποσό της τάξης των 10.000 ευρώ, αν έχει 120.000 ευρώ, θα βάλουν 12.000 ευρώ και πάει λέγοντας.
Το πρόγραμμα κόστους 500 εκατομμυρίων ευρώ, θα χρηματοδοτηθεί κατά 375 εκατ. ευρώ από το κράτος και κατά 125 εκατ. ευρώ από τις τράπεζες.
Δηλαδή, σε μια εποχή που το εισόδημα των εργαζομένων συρρικνώνεται συνεχώς, που ο κατώτατος μισθός είναι στα 714 ευρώ μεικτά και δεν θα αυξηθεί μέχρι τον ερχόμενο Μάη, ενώ οι υπόλοιποι μισθοί των 800 και των 1.000 ευρώ δεν πρόκειται να αυξηθούν καθόλου, με τον κάλπικο πληθωρισμό στο 12%, με τις τιμές στα καύσιμα και την ηλεκτρική ενέργεια να έχουν φτάσει στα ύψη και με συνεχείς ανατιμήσεις στα βασικά είδη, με αποτέλεσμα να εξανεμίζεται ένας μισθός στα μισά του μήνα, αυτοί πιστεύουν ότι θα τρέξουν οι εργαζόμενοι να πάρουν στεγαστικό δάνειο, ακουμπώντας τις όποιες οικονομίες τους, επειδή οι δόσεις που θα πληρώνουν θα είναι «φθηνότερες» από τα ενοίκια!
Οι κυβερνητικές εξαγγελίες για τα φθηνά στεγαστικά δάνεια δεν είναι άσχετες με την κατάσταση που επικρατεί στα επιτόκια των στεγαστικών δανείων το τελευταίο τρίμηνο. Ερχονται μεταξύ άλλων να στηρίξουν τις τράπεζες σε αυτόν τον τομέα. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων έφτασε τον Σεπτέμβριο στο 3,36% έναντι 3,14% τον Αύγουστο και 3,01% τον Ιούλιο του 2022. Επίσης, η Ελλάδα έχει ένα από τα ακριβότερα επιτόκια στην Ευρωπαϊκή Ενωση (ψηλότερα έχουν μόνο η Λιθουανία και η Λετονία).
Ας δούμε τι αναφέρει η ανακοίνωση τύπου της 31ης Οκτώβρη του υπουργείου-γραφείου real estate για την κατάσταση στην αγορά κατοικίας και τις διευκολύνσεις που προσφέρει στους αγοραστές:
«Σε δεκάδες περιοχές των αστικών κέντρων αλλά και στην περιφέρεια υπάρχουν διαθέσιμα ακίνητα σε αυτήν την τάξη μεγέθους που μπορούν να καλύψουν τις στεγαστικές ανάγκες των νέων. Ενδεικτικά: οι αντικειμενικές αξίες στην Αγία Παρασκευή κυμαίνονται από 1500-2050 ευρώ ανά τετραγωνικό, στο Μαρούσι 1500-2300 ευρώ, στην Πεύκη 1300-2250 ευρώ, στο 4ο Δημοτικό Διαμέρισμα Θεσσαλονίκης (Τούμπα) 1250-1550 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι οι αντικειμενικές αξίες αφορούν νεόδμητα ακίνητα ενώ το πρόγραμμα των στεγαστικών δανείων αφορά ακίνητα κατασκευασμένα έως το 2007, οι αξίες των οποίων είναι προφανώς χαμηλότερες σε σχέση με τα νεόδμητα».
Ας θυμηθούμε λίγο τι έλεγε για τα «δανεικά» πριν από λίγους μήνες ο λαλίστατος Χατζηδάκης, όταν διαφήμιζε τον ατομικό κουμπαρά που καθιερώνει τον ασφαλιστικό τζόγο στις επικουρικές συντάξεις: «Μετά το 2015 όμως, κατανοήσαμε συνολικά ως κοινωνία πόσο εφήμερη (!) είναι η ευημερία που χτίζεται με δανεικά και πόσο χρήσιμη είναι η εθνική αποταμίευση που χρηματοδοτεί παραγωγικές επενδύσεις και αναπτυξιακές δράσεις. Πόσο χρήσιμη είναι τελικά η προσωπική αποταμίευση και η συνταξιοδοτική αποταμίευση που συμπληρώνει το εισόδημα της τρίτης ηλικίας και υποστηρίζει τη διατήρηση ενός υψηλού επιπέδου ζωής μετά το τέλος του εργασιακού βίου»!
Ας μην ψάχνουμε για αντιφάσεις στα λεγόμενά του. Τα πράγματα είναι απλά. Τότε ο σούπερμαν του νεοφιλελευθερισμού έπαιζε μαζί με τον υφυπουργό Τσακλόγλου το ρόλο του ασφαλιστικού πλασιέ, ενώ τώρα παίζει το ρόλο του πλασιέ των τραπεζών και των εμπορομεσιτικών γραφείων, πουλώντας φρούδες ελπίδες στους εργαζόμενους, ότι θα αποκτήσουν δικά τους σπίτια σε ορίζοντα… τριακονταετίας!
Σχεδιάζουν βέβαια να βάλουν εισοδηματικά κριτήρια, ανάλογα με αυτά που ισχύουν για το επίδομα θέρμανσης, ώστε να αποκλειστούν οι συντριπτικά περισσότεροι εργαζόμενοι από την επιδότηση δανείου. Τα κριτήρια, σύμφωνα με όσα διέρρευσαν στον Τύπο, θα ξεκινούν από 10.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα, με όριο τα 16.000 για άγαμους, 24.000 ευρώ για έγγαμους και από εκεί και πέρα θα αυξάνεται κατά 3.000 ευρώ για κάθε παιδί.
Διευκρινίζεται επίσης ότι κάθε δικαιούχος μπορεί να κάνει αίτηση για μία μόνο κατοικία, ενώ δεν είναι επιλέξιμοι όσοι έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ». Η επιδότηση αφορά δαπάνες ανακαίνισης/επισκευής, που αποδεικνύονται με σχετικά τιμολόγια και φτάνει έως το 40% της δαπάνης, με ανώτατο όριο τα 10.000 ευρώ.
Και ΣΔΙΤ με τους εργολάβους
Υπάρχουν και άλλοι που θα ωφεληθούν για τα καλά από το πρόγραμμα «Σπίτι μου». Διαβάζουμε στο δελτίο Τύπου του υπουργείου Εργασίας της 26ης Οκτωβρίου, στο κεφάλαιο «Κοινωνική Αντιπαροχή»: «Στο σχήμα συμβάλλονται από τη μια πλευρά η ΔΥΠΑ (και φορείς της Γενικής Κυβέρνησης που είναι οι ιδιοκτήτες των ακινήτων) και από την άλλη οι κατασκευαστικές/τεχνικές εταιρείες ως εξής: Η ΔΥΠΑ παραχωρεί το αδόμητο οικόπεδο στο οποίο ο ανάδοχος που θα επιλέγεται μετά από διαγωνισμό, θα αναλαμβάνει να κατασκευάσει με βάση τις προδιαγραφές που προβλέπει η προκήρυξη, σύγχρονα κτίρια κατοικιών και εμπορικών χρήσεων.
Ο μέγιστος χρόνος της παραχώρησης θα ορίζεται από τη ΔΥΠΑ με βάση τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές πρακτικές ενώ το ποσοστό εκμετάλλευσης του αναδόχου θα κυμαίνεται μεταξύ 30 και 60%, με σκοπό να διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον, αλλά και το πρόγραμμα να είναι ελκυστικό για τους ιδιώτες κατασκευαστές να ανεγείρουν σύγχρονες ποιοτικές κοινωνικές κατοικίες».
Το ίδιο ακριβώς προέβλεπε το άρθρο 44 του νόμου εκτρώματος για τον ΟΑΕΔ με τον ψευδεπίγραφο τίτλο τίτλο «Δουλειές Ξανά». Την ίδια ώρα, δηλαδή, που οι εργατικές οικογένειες καλούνται να πληρώνουν από το υστέρημά τους τις δόσεις των χαμηλότοκων δανείων και τα «φτηνά» ενοίκια, οι εργολάβοι που θα επιλεγούν από τους… διαγωνισμούς, θα κάνουν χρυσές δουλειές από το «ελκυστικό» αυτό πρόγραμμα! Σε δελτίο Τύπου στις 31 Οκτώβρη (που έχει την μορφή… ερωταπαντήσεων) απαντούν σε όσους τους κατηγορούν ότι χαρίζουν τη δημόσια περιουσία στους μεγαλοεργολάβους, λέγοντας πως «πρόκειται για την πιο διαδεδομένη πρακτική κοινωνικής στέγης που έχει εξασφαλίσει το 20-25% των ακινήτων πχ στην Αυστρία ή την Ολλανδία να διατίθενται με ρυθμισμένα χαμηλά ενοίκια», ενώ κάτι ανάλογο «συμβαίνει και στην σοσιαλιστική (!) Ισπανία»! Φυσικά, κατά την πάγια τακτικη τους, δεν ανέφεραν καμία επίσημη πηγή με στατιστικά στοιχεία από αυτές τις χώρες. Αρκεί μόνο που το λένε, για να τους πιστέψουμε!
Από πού θα βρεθούν οι πόροι για τη χρηματοδότηση της κρατικής συμμετοχής των δανείων, της επιδότησης ενοικίου, αλλά και των μεγαλοεργολάβων που θα αξιοποιήσουν τα ακίνητα του δημοσίου;
Την τελευταία δεκαετία, οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να καταβάλλουν εισφορές υπέρ του τέως ΟΕΚ και του τέως Οργανισμού Εργατικής Εστίας (ΟΕΕ), οι οποίες τώρα πηγαίνουν (μέσω κρατήσεων του ΕΦΚΑ) στον ΟΑΕΔ (που μετονομάστηκε σε ΔΥΠΑ). Επίσης, ο ΟΑΕΔ εξακολουθούσε να εισπράττει τις δόσεις των στεγαστικών δανείων, καθώς και τις δόσεις των οικιστών των εργατικών κατοικιών. Τα αποθεματικά του Οργανισμού φτάνουν περίπου τα 3 δισ. ευρώ στον ειδικό λογαριασμό της Τράπεζας της Ελλάδος. Πανηγύριζαν για το πλεόνασμα που παρουσιάζει το πρόγραμμα «Δημόσιας Στέγασης», χάρη σε αυτές ακριβώς τις εισφορές. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία τυ ΟΑΕΔ για το 2020, μόνο για δυο χρόνια ο Οργανισμος είχε αποταμιεύσει κονδύλια για τη στέγαση ύψους 630.196.072 ευρώ (δείτε εδώ)!
Είναι προφανές, ότι τα πλεονάσματα αυτά δημιουργήθηκαν επειδή ήταν ανύπαρκτη η στεγαστική πολιτική. Αυτό το αναφέρει φαρδιά πλατιά το υπουργείο στο ενημερωτικό του σημείωμα στις 31 Οκτώβρη, λέγοντας πως «το κράτος τα τελευταία χρόνια απουσίαζε από τον χώρο της στεγαστικής πολιτικής»! Η κατάσταση αυτή βαραίνει όλες οι αστικές κυβερνήσεις που πέρασαν την τελευταία δεκαετία (για να μην πάμε παλιότερα), επομένως και του ΣΥΡΙΖΑ που σήμερα δημαγωγεί προτείνοντας… τράπεζα στέγης και «επιδότηση ενοικίου» στους εργαζόμενους.
Οι ανάγκες στέγασης, όπως έχουμε εξηγήσει πολλές φορές, αποτελούν κομμάτι της αξίας της εργατικής δύναμης, γι’ αυτό και πρέπει να επιβαρύνουν εξ ολοκλήρου το κεφάλαιο. Η λεγόμενη στεγαστική πολιτική με τα επιδοτούμενα χαμηλότοκα δάνεια, στην οποία έχουν εγκλωβίσει τον κόσμο τα αστικά κόμματα, αλλά και η ποικιλόχρωμη συνδικαλιστική γραφειοκρατία, επιβαρύνει συνολικά την ίδια την εργατική τάξη και τους εργαζόμενους (που εκτός των άλλων πληρώνουν και εισφορά για τη «στεγαστική πολιτική»), με αποτέλεσμα να πέφτει η αξία της εργατικής δύναμης, που αποτελεί τη βάση για τις μισθολογικές διεκδικήσεις. Για την στενότητα κατοικίας στον καπιταλισμό, υπάρχει η πάντοτε επίκαιρη και εκτενής ανάλυση σε άρθρο της ΜΑΛΕΠ.
