Η εξορία ως ευρωπαϊκή πολιτική
Τους τελευταίους μήνες διαμορφώνεται, χωρίς καμία σοβαρή αντίσταση, ένα ενιαίο ευρωπαϊκό σχέδιο: άνθρωποι κατατρεγμένοι που έφτασαν στην Ευρώπη αναζητώντας προστασία να μην παραμένουν καν εντός των συνόρων της.
Η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη. Δημιουργία κέντρων κράτησης και «επιστροφής» σε τρίτες χώρες, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε όσοι δεν μπορούν να απελαθούν απευθείας στις χώρες καταγωγής τους να εξαφανίζονται από το ευρωπαϊκό οπτικό πεδίο. Δεν πρόκειται για τεχνική λύση. Πρόκειται για εξορία σε βιομηχανική κλίμακα.
Η Ελλάδα μέσα στον σκληρό πυρήνα
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ακροδεξιός υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης συμμετείχε πρόσφατα στην άτυπη σύνοδο υπουργών στη Λευκωσία, μαζί με ομολόγους του από κράτη-μέλη της ΕΕ και εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αντικείμενο των συζητήσεων ήταν η αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής και η προώθηση της δημιουργίας λεγόμενων return hubs, δηλαδή κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες. Με απλά λόγια, στρατόπεδα εκτός Ευρώπης.
Η ελληνική κυβέρνηση δεν σέρνεται πίσω από τις εξελίξεις, αλλά συμμετέχει ενεργά στη χάραξη αυτής της πολιτικής, δηλώνοντας πρόθυμη να συμβάλει στη θεσμοθέτηση ενός μηχανισμού μαζικού εγκλεισμού ανθρώπων σε χώρες της Αφρικής και αλλού, εκεί όπου η πρόσβαση σε δικαιώματα θα είναι ακόμη πιο περιορισμένη και η διεθνής εποπτεία ακόμη πιο αδύναμη. Η Ευρώπη δεν θέλει πια απλώς να αποτρέπει. Θέλει να εξάγει την καταστολή.
Νομοσχέδιο για φόβο, πειθάρχηση και φτηνή εργασία
Την ίδια στιγμή, στα καθ’ ημάς, κατατέθηκε το νέο νομοσχέδιο για τη “νόμιμη” μετανάστευση, το οποίο έρχεται να δέσει απολύτως με αυτή τη στρατηγική. Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο φτιαγμένο για να παράγει φόβο, πειθάρχηση και φθηνό εργατικό δυναμικό. Ενα νομοσχέδιο που βαφτίζεται «προώθηση νόμιμης μετανάστευσης», αλλά στην πράξη θεσμοθετεί την ανασφάλεια και τη μόνιμη ομηρία. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει περιγραφεί εύστοχα ως νομοσχέδιο για τάξη για το κεφάλαιο και παιδική ηλικία υπό αίρεση.
Το επικοινωνιακό θέατρο του Πλεύρη
Ο Πλεύρης περιοδεύει στα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά στούντιο διαβεβαιώνοντας ότι το νομοσχέδιο «βάζει τάξη», ότι «χτυπά τους διακινητές» και ότι «προστατεύει τη νόμιμη μετανάστευση». Πρόκειται για την ίδια χιλιοπαιγμένη κασέτα που χρησιμοποιεί κάθε κατασταλτικό καθεστώς όταν θέλει να κρύψει την καταστολή πίσω από ωραίες λέξεις.
Γιατί αν κάτι κάνει το νομοσχέδιο, δεν είναι να προστατεύει ανθρώπους. Είναι να διευρύνει την κράτηση, να αυστηροποιεί ποινές, να περιορίζει πρόσβαση σε δικαιώματα και να μετατρέπει τη ζωή χωρίς χαρτιά σε μόνιμη κατάσταση εγκλεισμού και εκβιασμού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Νομοσχέδιο για το μεταναστευτικό: Τάξη για το κεφάλαιο και παιδική ηλικία υπό αίρεση
Οταν η αλληλεγγύη βαφτίζεται έγκλημα
Ακόμη πιο επικίνδυνο είναι ότι ανοίγει τον δρόμο για ποινικοποίηση της ίδιας της αλληλεγγύης. Οργανώσεις και συλλογικότητες επισημαίνουν ότι βασικές υποστηρικτικές δραστηριότητες, όπως η στέγαση, η σίτιση, η νομική βοήθεια και η κοινωνική εργασία, κινδυνεύουν να θεωρηθούν ποινικά κολάσιμες, αν κριθεί ότι «διευκολύνουν» τη διαμονή ή μετακίνηση μεταναστών. Με άλλα λόγια, το κράτος επιχειρεί να μετατρέψει τον κοινωνικό λειτουργό, τον εθελοντή και τον αλληλέγγυο σε ύποπτο. Αυτό δεν είναι απλώς αυταρχισμός. Είναι σχέδιο εκφοβισμού της κοινωνίας της αλληλεγγύης.
Τείχος για τους φτωχούς, πόρτα για το κεφάλαιο
Ανάμεσα στις οργανώσεις που συμμετείχαν στη διαβούλευση για το νέο νομοσχέδιο, το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες προειδοποιεί ότι οι διατάξεις του νομοσχεδίου δεν δημιουργούν πραγματικούς δρόμους νομιμότητας, αλλά συντηρούν την αορατότητα, την περιθωριοποίηση και την εκμετάλλευση. Δημιουργούν ανθρώπους χωρίς σταθερό καθεστώς, άρα χωρίς φωνή και χωρίς δύναμη.
Και εδώ κουμπώνει απόλυτα η περίφημη δήλωση Πλεύρη ότι «υψώνουμε ένα τεράστιο τείχος στην παράνομη μετανάστευση και αφήνουμε μια πόρτα ανοιχτή στη νόμιμη». Η φράση αυτή συνοψίζει όλη την ταξική ουσία της πολιτικής τους: τείχος για τους φτωχούς και πόρτα μόνο για όσους χρειάζεται η καπιταλιστική αγορά.
Από έξω μπέλα μπέλα κι από μέσα κατσιβέλα
Η λαϊκή ρήση στην περίπτωση αυτή θα μπορούσε να μετασχηματιστει σε: Ευρώπη–Φρούριο απ’ έξω, κοινωνία φόβου από μέσα. Η «νόμιμη μετανάστευση» που επικαλούνται δεν είναι δικαίωμα, αλλά εργαλείο. Είναι δεξαμενή φτηνών εργατών χωρίς σταθερότητα, χωρίς συλλογική προστασία και χωρίς δυνατότητα διεκδίκησης.
Οσοι δε χωρούν σε αυτή τη δεξαμενή περισσεύουν. Και για τους «περισσευούμενους» υπάρχουν τα στρατόπεδα, οι απελάσεις, τα return hubs και η εξορία.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το σκηνικό είναι το ίδιο: επιστροφές, έλεγχος συνόρων, ενίσχυση Frontex, ψηφιακό φακέλωμα, στρατόπεδα εκτός ΕΕ. Στην Ελλάδα, το συμπλήρωμα είναι η ποινικοποίηση της αλληλεγγύης και η μετατροπή της κοινωνικής δράσης σε ύποπτη πράξη. Δύο πλευρές της ίδιας στρατηγικής: Ευρώπη–Φρούριο απ’ έξω και κοινωνία φόβου από μέσα.
Στο διά ταύτα τώρα, η επίθεση αυτή δεν αφορά μόνο τους μετανάστες. Αφορά συνολικά την εργατική τάξη. Γιατί κάθε καθεστώς που συνηθίζει να φυλακίζει ανθρώπους χωρίς δικαιώματα, μαθαίνει πολύ γρήγορα να το κάνει και σε άλλους.
Απέναντι σε αυτή την πολιτική δεν υπάρχει ουδέτερη στάση. Ή με τα τείχη, τα στρατόπεδα και τα κέρδη τους ή με τους από κάτω, με τους αποκλεισμένους και με την αλληλεγγύη ως όπλο. Γιατί όσο αυτοί οργανώνουν την εξορία τόσο εμείς οφείλουμε να οργανώνουμε την αντίσταση.
