Μετά και την εκ νέου τροποποίηση της μεταβατικής διάταξης του ν. 4957/2022 (άρθρο 456, παρ. 2) για την Παιδαγωγική και Διδακτική Επάρκεια (η νέα τροποιητική διάταξη κατατέθηκε ως άρθρο 32 στο νομοσχέδιο για τη σχολική βία), στην οποία υποχρεώθηκε να προβεί η Κεραμέως, καθώς η κυβέρνηση Μητσοτάκη, εν μέσω προεκλογικής περιόδου, ήταν άγρια στριμωγμένη «στα σκοινιά», σημειώναμε ότι η «φάκα» παραμένει αμετάβλητη, παρά την ανανέωση του «τυριού».
Οπου «τυρί» είναι η μεταβατική διάταξη και η εκ νέου τροποποίησή της και «φάκα» αυτό καθαυτό το άρθρο 99 του νόμου-πλαίσιο για τα ΑΕΙ των Μητσοτάκη-Κεραμέως (Ν. 4957/2022, ΦΕΚ 141/Α΄/21-7-2022).
Αυτή είναι η ουσία που πρέπει να κρατήσουν άπαντες, πρωτίστως το φοιτητικό κίνημα, ώστε να μην παραιτηθεί από τον αγώνα για την κατάργηση αυτής της κατάπτυστης διάταξης, που υποβαθμίζει τα πτυχία και στερεί τους φοιτητές των λεγόμενων καθηγητικών σχολών από ένα βασικότατο επαγγελματικό δικαίωμα.
Σύμφωνα με τη νέα τροποποίηση της μεταβατικής διάταξης, η καταληκτική ημερομηνία για τα ειδικά προγράμματα χορήγησης πιστοποιητικού παιδαγωγικής επάρκειας, που ήδη λειτουργούν, και έληγε στις 31/8/2023, ακυρώνεται και πιστοποιητικό παιδαγωγικής επάρκειας λαμβάνουν όλοι οι φοιτητές που έχουν εισαχθεί έως και το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023, ανεξαρτήτως του έτους αποφοίτησης, εφόσον κατά το έτος εισαγωγής τους στις Σχολές και τα Τμήματα των ΑΕΙ, αυτά χορηγούσαν την εν λόγω πιστοποίηση. Κοντολογίς, το «μάρμαρο θα πληρώσουν» οι φοιτητές που θα εισαχθούν από την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά 2023-2024 και εφεξής.
Γι’ αυτό και έχει αξία να υπενθυμίσουμε τι προβλέπει αυτό το άρθρο-καρμανιόλα (άρθρο 99) του νόμου-πλαίσιο, καθώς οι μεταβατικές διατάξεις μπορούν κάλλιστα να αλλάξουν στο μέλλον:
- Η επάρκεια αποτελεί ξεχωριστό προσόν που αποκτάται μόνο μετά από φοίτηση σε «ειδικό πρόγραμμα κατ’ ελάχιστον διάρκειας δύο (2) ακαδημαϊκών εξαμήνων», που έπεται του τυπικού προπτυχιακού προγράμματος σπουδών.
Το «ειδικό» αυτό πρόγραμμα σπουδών, που ιδρύεται και λειτουργεί σε κάθε ΑΕΙ με απόφαση της Συγκλήτου, οδηγεί στην απόκτηση Πιστοποιητικού Παιδαγωγικής Επάρκειας, που είναι απαραίτητο στοιχείο του ατομικού «προσοντολογίου», του κυνηγητού δηλαδή απόκτησης λογιών λογιών «ακαδημαϊκών προσόντων» και «πιστοποιήσεων», προκειμένου ο απόφοιτος των καθηγητικών σχολών να αιτηθεί διορισμό στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Μεταξύ πτυχίου και επαγγέλματος δηλαδή παρεμβάλλεται ένα ακόμη εμπόδιο, το οποίο μάλιστα δεν είναι δυνατόν να το υπερπηδήσουν όλοι, δεν αφορά δηλαδή το σύνολο των αποφοίτων του πρώτου κύκλου των καθηγητικών τμημάτων των ΑΕΙ (εξ ου και η ποσόστωση, τα κριτήρια εισδοχής, η αξιολόγηση των αιτήσεων, κ.λπ.). Πρόκειται σαφώς για μέτρο-κόφτη που στοχεύει να μειωθεί δραστικά ο αριθμός των αποφοίτων των καθηγητικών σχολών που θα μπορέσει να διεκδικήσει επαγγελματική διέξοδο στην εκπαίδευση.
- Το «ειδικό πρόγραμμα» δεν είναι δωρεάν, καθώς η χρηματοδότησή του γίνεται από το ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ. Τούτο σημαίνει ότι ανοίγει ο δρόμος για την επιβολή διδάκτρων στους «τυχερούς».
Τι ζητά η Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ
Ειδικά για τους απόφοιτους των φιλοσοφικών σχολών η επαγγελματική διέξοδος στην εκπαίδευση είναι σχεδόν μονόδρομος. Συνεπώς, με το άρθρο 99 του νόμου-πλαίσιο, που αποσπά την Παιδαγωγική και Διδακτική Επάρκεια (ΠΔΕ) από το βασικό πτυχίο, οι φιλοσοφικές σχολές δέχονται ένα μεγάλο πλήγμα. Ευεξήγητη, λοιπόν, και απόλυτα δικαιολογημένη, η αντίθεση της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ στην απόφαση Κεραμέως.
Η αντίθεση, όμως, της ΦΣ επικεντρώνεται στην εξαίρεση και των υπολοίπων Τμημάτων της από τις ρυθμίσεις που προβλέπονται στον ν. 4957/2022 για την ΠΔΕ, καθώς για πολλά Τμήματα «Με πρόσφατες πιστοποιήσεις, από την ΕΘ.Α.Α.Ε., των Προπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών των Τμημάτων της Σχολής, αναγνωρίστηκε επίσημα και από την Ανεξάρτητη Αρχή ότι το ζήτημα της Παιδαγωγικής και Διδακτικής επάρκειας καλύπτεται πλήρως από τα υπάρχοντα Προγράμματα Σπουδών των Τμημάτων της Σχολής, καθώς σε ουδεμία Εκθεση Πιστοποίησης κατεγράφη η παραμικρή έστω αρνητική σχετική επισήμανση».
Η απαίτηση για τη μη απόσπαση της ΠΔΕ από το βασικό πτυχίο της ΦΣ είναι εν πολλοίς καθοριστικό ζήτημα ύπαρξης αυτής της πανεπιστημιακής σχολής. Γι’ αυτό και η απόφαση της ΦΣ κάνει λόγο για τη δυνατότητα όλων ανεξαιρέτως των φοιτητών της να ολοκληρώνουν, και μάλιστα δωρεάν, την ΠΔΕ στη διάρκεια των τεσσάρων ετών φοίτησης, όπως έως τώρα ισχύει.
Μπορεί η αντίθεση της Φιλοσοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ στην απόφαση Κεραμέως να προκαλείται από τον ίδιο το λόγο ύπαρξης της σχολής, όμως θέτει ένα θεμελιώδες ζήτημα ουσίας για τις καθηγητικές σχολές και σε κάθε περίπτωση αποτελεί ηχηρό ράπισμα στην πολιτική της υπουργού Παιδείας.
ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ
Με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων με τίτλο «Ζούμε Αρμονικά Μαζί–Σπάμε τη Σιωπή»: Ρυθμίσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού στα σχολεία και άλλες διατάξεις», όπως ψηφίστηκε από τη Βουλή των Ελλήνων, τα ζητήματα που αφορούν την Παιδαγωγική και Διδακτική Επάρκεια (άρθρο 32) μεταβάλλονται ως προς δύο μόνον σημεία: αφενός μεν μειώνεται ο ελάχιστος αριθμός των απαιτούμενων πιστωτικών μονάδων (ECTS) για την εγγραφή των φοιτητών στο ειδικό Πρόγραμμα Παιδαγωγικής και Διδακτικής Επάρκειας από εκατόν ογδόντα (180) σε εκατόν είκοσι (120), αφετέρου δε επεκτείνεται η χρονική διάρκεια των ήδη λειτουργούντων Προγραμμάτων Παιδαγωγικής και Διδακτικής Επάρκειας των Τμημάτων/Σχολών των Πανεπιστημίων για όλους τους φοιτητές που εισήχθησαν έως και το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023, με αποτέλεσμα το νέο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής και Διδακτικής Επάρκειας που εισήχθη με το άρθρο 99 του ν. 4957/2022 να αναμένεται να ενεργοποιηθεί για φοιτητές που πρόκειται να εισαχθούν από το επόμενο ακαδημαϊκό έτος.
Κατά τα λοιπά, ουδεμία περαιτέρω μεταβολή επέρχεται και ως εκ τούτου τα αιτήματα της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, εκτός από την προσθήκη του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στα Τμήματα που χορηγούν αυτομάτως την Παιδαγωγική και Διδακτική Επάρκεια, παραμένουν εν πολλοίς ανικανοποίητα.
Υπενθυμίζουμε ότι τα Τμήματα της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ έχουν ενσωματώσει στα Προγράμματα Προπτυχιακών Σπουδών τους συγκεκριμένα ειδικά μαθήματα παιδαγωγικού-διδακτικού περιεχομένου, σύμφωνα με τα διεθνώς ισχύοντα επιστημονικά δεδομένα και εναρμονιζόμενα προς τις εκάστοτε προβλέψεις προηγουμένων νομοθετημάτων, μέσω των οποίων κατοχυρώνουν με αποφάσεις της Συγκλήτου του ΕΚΠΑ και σχετικά ΦΕΚ, κατόπιν θετικής γνωμάτευσης και του Ι.Ε.Π., την Παιδαγωγική και Διδακτική Επάρκεια (ΠΔΕ) των αποφοίτων τους. Με πρόσφατες πιστοποιήσεις, από την ΕΘ.Α.Α.Ε., των Προπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών των Τμημάτων της Σχολής, αναγνωρίστηκε επίσημα και από την Ανεξάρτητη Αρχή ότι το ζήτημα της Παιδαγωγικής και Διδακτικής επάρκειας καλύπτεται πλήρως από τα υπάρχοντα Προγράμματα Σπουδών των Τμημάτων της Σχολής, καθώς σε ουδεμία Εκθεση Πιστοποίησης κατεγράφη η παραμικρή έστω αρνητική σχετική επισήμανση.
Πρόκειται για τα ακόλουθα Τμήματα (ενσωματώνονται και σύνδεσμοι για τις αποφάσεις της Συγκλήτου του ΕΚΠΑ ή τα σχετικά ΦΕΚ πιστοποίησης της ΠΔΕ): Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Θεατρικών Σπουδών, Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Μουσικών Σπουδών, Ρωσικής Γλώσσας και Φιλολογίας και Σλαβικών Σπουδών, Φιλολογίας, Φιλοσοφίας.
Ζητούμε:
- την εξαίρεση και των υπολοίπων Τμημάτων της Φιλοσοφικής Σχολής από τις ρυθμίσεις που προβλέπονται στον ν. 4957/2022 για την ΠΔΕ.
Τα Τμήματα της Φιλοσοφικής Σχολής να συνεχίσουν να πιστοποιούν την ΠΔΕ των αποφοίτων τους, ενδεχομένως βάσει ενός πίνακα μαθημάτων εγκεκριμένων και αξιολογημένων από αρμόδια επιτροπή, με τη συστηματική αρωγή των Τμημάτων Παιδαγωγικού Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ψυχολογίας και χωρίς να απαιτείται περαιτέρω αναγνώριση από οποιαδήποτε άλλη Δομή, έτσι ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα «αποφοίτων δύο ταχυτήτων».
- την αποδέσμευση του προσδιορισθέντος ορίου πιστωτικών μονάδων (120 ECTS), ως ελάχιστου απαιτούμενου αριθμού ECTS για την εγγραφή των φοιτητών σε Πρόγραμμα Παιδαγωγικής και Διδακτικής Επάρκειας.
Αποτελεί ζήτημα καθοριστικής σημασίας όλοι ανεξαιρέτως οι φοιτητές να έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώνουν, και μάλιστα δωρεάν, την ΠΔΕ στη διάρκεια των τεσσάρων ετών φοίτησης, όπως έως τώρα ισχύει, εκκινώντας σε χρόνο που θα καθορίζεται από τα επιμέρους Τμήματα, κατά τρόπο συμβατό με το συνταγματικά κατοχυρωμένο αυτοδιοίκητο των ελληνικών Πανεπιστημίων.
