Το 2ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist, με θεματικό άξονα «Η ασφαλιστική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα: θα πετύχει;» και με βασικό χορηγό τον πολυεθνικό κολοσσό των ιδιωτικών ασφαλίσεων ING επέλεξε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, για να ανακοινώσει την καταδίκη του ΙΚΑ σε θάνατο και τη μετατροπή των συντάξεων σε άθλια φιλανθρωπικά βοηθήματα.
Κατσέλη και Κουτρουμάνης διάλεξαν χωρίς ντροπή αυτό το συνέδριο για να ανακοινώσουν τη μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά 25%, καταχειροκροτούμενοι από το ακροατήριο των τραπεζιτών, των εκπροσώπων των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιριών και άλλων καπιταλιστών, που είχε συρρεύσει για να τους ακούσει. Ετσι, πριν ακόμα μπει η νέα χρονιά, η εργατική τάξη ετοιμάζεται να δεχτεί ένα ακόμη ισχυρό πλήγμα, μετά τα τόσα που δέχτηκε το 2010.
Μιλώντας στο συνέδριο του Economist, η Κατσέλη δεν δίστασε να ανακοινώσει ότι «η πρώτη προτεραιότητα του υπουργείου, από την πλευρά των εσόδων, είναι η μείωση του μη μισθολογικού κόστους της επιχείρησης. Αυτή αποτελεί στρατηγική επιδίωξη για την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και τη διατήρηση και αύξηση των προσφερομένων θέσεων εργασίας. Ειδικότερα, προβλέπεται η σταδιακή μείωση κατά 25% των ασφαλιστικών εισφορών μέχρι το 2013 για όσες επιχειρήσεις ενταχθούν στο ενοποιημένο και αναβαθμισμένο σύστημα λειτουργίας του ΣΕΠΕ, κάνουν παράλληλα χρήση της κάρτας εργασίας που θεσπίζει το υπουργείο Εργασίας και πληρώνουν έγκαιρα και με συνέπεια τις οφειλές τους».
Ο Κουτρουμάνης, που είναι και καθ’ ύλην αρμόδιος, ανακοίνωσε ότι η μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών θα ξεκινήσει με ένα 10% από τα μέσα του 2011 και θα αυξάνεται κάθε χρόνο, για να φτάσει το 25% το 2013. Διευκρίνισε, επίσης, ότι αυτή η μείωση θα επιμεριστεί αναλογικά στις εισφορές των εργοδοτών και των εργαζόμενων. Με θράσος χιλίων πιθήκων, ο αναπληρωτής υπουργός και εμπνευστής του τελευταίου αντιασφαλιστικού νόμου (έργο για το οποίο επιβραβεύτηκε από τον Παπανδρέου με την αναβάθμισή του –αν και φρεσκότατος στην αστική πολιτική– από υφυπουργό σε αναπληρωτή υπουργό), δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει κίνδυνος για τα οικονομικά των Ταμείων απ’ αυτή τη ρύθμιση, διότι η ηλεκτρονική παρακολούθηση θα επιτρέψει τον έλεγχο της αδήλωτης εργασίας!
Στη Βουλή, όπου συνεχιζόταν η συζήτηση επί του κρατικού προϋπολογισμού, η πονηρή Κατσέλη δεν είπε τίποτα. Ο Κουτρουμάνης, που μίλησε μια μέρα μετά από την Κατσέλη κι αφού είχε προηγηθεί κάποιος θόρυβος, το πέρασε με μια απλή αναφορά: «Παράλληλα δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μείωση των ασφαλιστικών εισφορών εργαζομένων και εργοδοτών μέχρι 25% σε βάθος τριετίας. Στόχος μας είναι να πληρώνουν όλοι λιγότερα, και όχι τα 2/3 να επιβαρύνονται με μεγαλύτερες εισφορές». Αξίζει να σημειώσουμε πως ακόμα και στο κείμενο με τίτλο «Προτεραιότητες και δράσεις πολιτικής για το 2011», που δημοσιεύτηκε στις 20 Δεκέμβρη, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας δεν αναφέρει τίποτα για μείωση των ασφαλιστικών εισφορών. Κατσέλη και Κουτρουμάνης προφανώς ήθελαν να το παρουσιάσουν αιφνιδιαστικά και να το σερβίρουν ως δωράκι στους καπιταλιστές που παρακολουθούσαν το συνέδριο του Economist.
Παραμυθάκια
Ας τελειώνουμε, καταρχήν, με το παραμυθάκι ότι μειώνοντας τις ασφαλιστικές εισφορές θα μαζέψουν περισσότερα, επειδή η μείωση θα οδηγήσει τους εργοδότες να εγγραφούν στο ηλεκτρονικό σύστημα του υπουργείου. Παραμυθάκι που επαναλαμβάνουν Κατσέλη και Κουτρουμάνης, λες και απευθύνονται σε ηλίθιους. Οι καπιταλιστές, μικροί και μεγάλοι, που εισφοροδιαφεύγουν ή εισφοροκλέβουν δεν έχουν κανένα λόγο να γραφούν σε κανένα ηλεκτρονικό σύστημα, έστω κι αν τους μειώσουν τις εισφορές. Η κλοπή είναι πιο συμφέρουσα οικονομικά από το να πληρώνεις, έστω και λιγότερα. Αν μάλιστα σκεφτούμε τις συνθήκες της κρίσης και τα ζόρια που τραβάνε οι μικροί καπιταλιστές, μπορούμε να καταλάβουμε πως όχι μόνο δεν θα μειωθεί η εισφοροδιαφυγή και η εισφοροκλοπή, αλλά αντίθετα θα αυξηθεί. Ποιοι θα σπεύσουν να γραφτούν στο σύστημα των μειωμένων εισφορών; Οι μεγάλοι καπιταλιστές, με το στάνταρ προσωπικό, που είναι υποχρεωμένοι να το ασφαλίζουν, και με τα οργανωμένα λογιστήρια. Είναι, άλλωστε, αυτοί που απαιτούσαν τη μείωση των εισφορών τους. Αυτοί που εδώ και χρόνια γαβγίζουν για το «δυσβάστακτο μη μισθολογικό κόστος εργασίας», εννοώντας πρωτίστως τις ασφαλιστικές εισφορές.
Ας τελειώνουμε και με το παραμυθάκι του «κόστους εργασίας», μισθολογικού και μη. Εδώ ταιριάζει η παροιμία «αυτοί που μας χρώσταγαν μας γυρεύουν και το βόδι». Η εργασία όχι μόνο δεν αποτελεί κόστος, αλλά αντίθετα είναι το μόνο στοιχείο της παραγωγής που έχει την ιδιότητα να δημιουργεί νέα αξία. Τα άλλα στοιχεία της παραγωγής (κτίρια, μηχανήματα, πρώτες ύλες, ενέργεια) μεταφέρουν απλώς το σύνολο ή μέρος της αξίας τους στο παραγόμενο προϊόν-εμπόρευμα. Η ανθρώπινη εργασία δημιουργεί νέα αξία κι αυτή την αρπάζουν οι καπιταλιστές και τη μοιράζονται μεταξύ τους (βιομήχανοι, τραπεζίτες, έμποροι). Η αστική πολιτική οικονομία, όμως, για να κρύψει την ουσία της εκμετάλλευσης των εργατών από τους καπιταλιστές, παρουσιάζει τα πράγματα σαν η εργασία να αποτελεί απλώς έναν «συντελεστή της παραγωγής», ένα «στοιχείο κόστους», ενώ το κέρδος βγαίνει από το κεφάλαιο και από τη… μαγκιά των καπιταλιστών στην αγορά.
Μολονότι είναι ο μοναδικός παραγωγός αξιών, επομένως ο μοναδικός παραγωγός κοινωνικού πλού-του, ο εργάτης πληρώνεται μόνο όσα χρειάζεται για να μη ψοφήσει και για να μπορεί να γεννάει παιδιά για να αναπαράγεται η εργατική δύναμη. Ο μισθός εργασίας είναι η τιμή της εργατικής δύναμης. Υπάρχει, όμως, και ένας έμμεσος μισθός, που είναι οι ασφαλιστικές εισφορές, για να μπορεί ο εργάτης να έχει παροχές υγείας και σύνταξη στα γεράματά του. Οι λεγόμενες εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές δεν είναι δώρο του καπιταλιστή προς τον εργαζόμενο. Αντίθετα, είναι ένα μικρό κομμάτι της αξίας που δημιουργεί ο εργαζόμενος. Ουσιαστικά είναι κάτι που τσοντάρεται στο μισθό. Το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών είναι λεφτά των εργατών, είναι τμήμα (ελάχιστο) της υπεραξίας.
Ερχονται, λοιπόν, τώρα –και αφού έχουν πετσοκόψει με χίλιους τρόπους τα μεροκάματα και τους μισθούς– και πετσοκόβουν και τις ασφαλιστικές εισφορές. Το αποτέλεσμα –πέρα από τις επιπτώσεις στα ασφαλιστικά ταμεία– είναι να γίνει ο εργάτης ακόμα πιο φτηνός για το κεφάλαιο, να αφήνει μεγαλύτερη υπεραξία. Ετσι, οι όροι μίσθωσης εργατικής δύναμης «κινεζοποιούνται» με όλο και πιο γρήγορο ρυθμό. Κυβέρνηση και καπιταλιστές δείχνουν αδίστακτοι, στην προσπάθειά τους να διαχειριστούν την κρίση προς όφελος της κεφαλαιοκρατίας.
Νέες αντιασφαλιστικές ρυθμίσεις
Από πλευράς κυβέρνησης, η σχετική φιλολογία για μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών άρχισε από τα τέλη του καλοκαιριού, με πρωτεργάτη τον πρώην υφυπουργό Εργασίας και νυν διοικητή του ΙΚΑ Ρ. Σπυρόπουλο. Τάχιστα προσχώρησε και ο τότε υπουργός Εργασίας Α. Λοβέρδος. Οταν ανέλαβε η Κατσέλη το υπουργείο Εργασίας, έκανε σημαία της τη μείωση του «μη μισθολογικού κόστους εργασίας», για να σωθούν δήθεν οι θέσεις εργασίας. Μέχρι τότε, έριχναν το βάρος της προπαγάνδας τους στα διάφορα προγράμματα «επιδότησης της εργασίας» του ΟΑΕΔ. Ισχυρίζονταν ότι μ’ αυτά τα προγράμματα υψώνουν φράγμα ανάσχεσης στην ανεργία, ότι διασώζουν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας. Φυσικά, όπως δείχνουν ακόμα και τα επίσημα (μαϊμουδισμένα) στοιχεία, η ανεργία καλπάζει και από μήνα σε μήνα εμφανίζεται μεγαλύτερη, χωρίς καμιά ανάσχεση του ρυθμού αύξησης. Τώρα, ξεχνώντας την προπαγάνδα που ανέπτυσσαν επί τόσους μήνες, έρχονται και χαρίζουν στους καπιταλιστές το ένα τέταρτο των ασφαλιστικών εισφορών, ποσοστό τεράστιο, ειδικά αν αναλογιστούμε την άθλια κατάσταση των ασφαλιστικών ταμείων και ιδιαίτερα του ΙΚΑ.
Πριν μερικούς μήνες, ξεχνώντας την προεκλογική και μετεκλογική προπαγάνδα της με τα «τρία δεν», η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ψήφισε τον πιο σαρωτικό, τον πιο αντεργατικό ασφαλιστικό νόμο που έχει ψηφίσει ελληνική κυβέρνηση. Ξεπάτωσε με τη μία ασφαλιστικά δικαιώματα που κατακτήθηκαν με εργατικούς αγώνες στη διάρκεια σχεδόν ενός αιώνα. Το επιχείρημα ήταν ότι έπρεπε να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των Ταμείων, γιατί αλλιώς δεν θα είχαν να πληρώσουν συντάξεις.
Θυμόμαστε όλοι τις δακρύβρεχτες εμφανίσεις του Λοβέρδου με τα «δεν υπάρχει σάλιο». Ερχονται, λοιπόν, τώρα και καταφέρνουν ένα τεράστιο πλήγμα στα έσοδα του ΙΚΑ και των επικουρικών. Το αποτέλεσμα θα είναι να έρθουν νέα πλήγματα στη σύνταξη και στις άλλες παροχές των Ταμείων, όχι σε κάποιο μακρινό μέλλον, αλλά πάρα πολύ σύντομα. Ηδη το επικαιροποιημένο Μνημόνιο αναφέρει ρητά, ότι πρέπει να τελειώσουν οι αναλογιστικές μελέτες όχι μόνο για τα επικουρικά, που μπαίνουν στην κλίνη του Προκρούστη, αλλά και για το ΙΚΑ. Οι τροϊκανοί αναφέρουν ευθέως ότι αμφισβητούν τον τελευταίο αντιασφαλιστικό νόμο. Αμφιβάλλουν αν θα κόψει όσα θέλουν (σχετικά γράψαμε στο προηγούμενο φύλλο).
Θυμόμαστε όλοι τις δακρύβρεχτες εμφανίσεις του Λοβέρδου με τα «δεν υπάρχει σάλιο». Ερχονται, λοιπόν, τώρα και καταφέρνουν ένα τεράστιο πλήγμα στα έσοδα του ΙΚΑ και των επικουρικών. Το αποτέλεσμα θα είναι να έρθουν νέα πλήγματα στη σύνταξη και στις άλλες παροχές των Ταμείων, όχι σε κάποιο μακρινό μέλλον, αλλά πάρα πολύ σύντομα. Ηδη το επικαιροποιημένο Μνημόνιο αναφέρει ρητά, ότι πρέπει να τελειώσουν οι αναλογιστικές μελέτες όχι μόνο για τα επικουρικά, που μπαίνουν στην κλίνη του Προκρούστη, αλλά και για το ΙΚΑ. Οι τροϊκανοί αναφέρουν ευθέως ότι αμφισβητούν τον τελευταίο αντιασφαλιστικό νόμο. Αμφιβάλλουν αν θα κόψει όσα θέλουν (σχετικά γράψαμε στο προηγούμενο φύλλο).
Αλήτες γραφειοκράτες
Σε τηλεοπτική εμφάνιση της Κατσέλη στη ΝΕΤ (21.12.10), αφού η προκλητική δημοσιογράφος-παπαγαλάκι (Π. Γαβρά) χαρακτήρισε «θετική εξέλιξη» τη μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών, έδωσε πάσα στην Κατσέλη, η οποία είπε τα εξής προκλητικά: «Αυτό είναι κάτι που εντάσσεται σε αυτό που είπαμε πριν, ότι το μη μισθολογικό κόστος είναι πολύ σημαντικό στη χώρα μας και έχει αυξηθεί υπέρμετρα. Το μη μισθολογικό κόστος, που έχει να κάνει με τις εργοδοτικές και ασφαλιστικές εισφορές, με το υψηλό φορολογικό βάρος, με τη γραφειοκρατία, το κόστος συναλλαγών.
Πήραμε μια απόφαση στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του ΣΕΠΕ, να προγραμματίσουμε μία σταδιακή μείωση του ποσοστού των ασφαλιστικών εισφορών κατά 25% μέχρι το 2013».
Πήραμε μια απόφαση στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του ΣΕΠΕ, να προγραμματίσουμε μία σταδιακή μείωση του ποσοστού των ασφαλιστικών εισφορών κατά 25% μέχρι το 2013».
Λίγο πριν, η Κατσέλη περιέγραφε με γλαφυρότητα το εξαίσιο περιβάλλον που η κυβέρνηση δημιουργεί για τους καπιταλιστές (εφιάλτη για τους εργαζόμενους): «Εάν υπάρχουν οι δυνατότητες π.χ. μερικής απασχόλησης, εκ περιτροπής εργασίας, μαζί με κάποια μικρή μείωση μισθών, τότε υπάρχει λιγότερη πίεση για οποιαδήποτε απόλυση. Δεδομένων και των άλλων μέτρων που έχουμε για την επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών στις επιχειρήσεις, νομίζω ότι θα συμφωνήσουμε ότι ο βασικός στόχος είναι να περισωθούν θέσεις εργασίας»!
Η υπουργός Εργασίας καμαρώνει, επειδή έχουν προσφέρει στους καπιταλιστές μια βεντάλια αντεργατικών μέτρων, η οποία ολοένα και ανοίγει. Ως γνωστόν, με το πρόσφατο πολυνομοσχέδιο σκούπα καθιερώθηκαν οι «ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις», που θα επιβάλλονται και με το μηχανισμό της διαιτησίας, η εκ περιτροπής εργασία και η διαθεσιμότητα αυξήθηκαν από 6 σε 9 μήνες το χρόνο και η απόλυση χωρίς αποζημίωση πήγε από τους δύο στους δώδεκα μήνες. Ετσι, οι καπιταλιστές έχουν να διαλέξουν όποια μέτρα απ’ αυτή τη βεντάλια τους βολεύουν κάθε στιγμή. Και βέβαια, και αντεργατικά μέτρα διαλέγουν (πέρα απ’ αυτά που επιβάλλουν τσαμπουκαλίδικα και εκβιαστικά, χωρίς να δίνουν λογαριασμό σε κανέναν και χωρίς να τους ζητάει λογαριασμό καμιά κρατική υπηρεσία) και απολύσεις συνεχίζουν να κάνουν. Τώρα τους δίνει και μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, στέλνοντας το ΙΚΑ στο απόσπασμα και μετατρέποντας τις συντάξεις σε φιλανθρωπικά βοηθήματα.
Στο στημένο αυτό τηλεοπτικό σόου παρευρισκόταν και ο ΠΑΣΚίτης, μέλος του προεδρείου της ΓΣΕΕ, Στάθης Ανέστης, ο οποίος καταρχήν χαρακτήρισε θετική τη ρύθμιση για τις «ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις»! Με τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών διαφώνησε, χωρίς βέβαια να σηκώσει τους τόνους ή να κάνει καμιά καταγγελία. Μιλού-σε σαν να ήταν κάποιος τεχνοκράτης που είχε διαφορετική προσέγγιση. Στο τέλος κατέληξε ως εξής:
«Θα ήθελα να παρακαλέσω την κυρία υπουργό να το κρατήσει αυτό το ζήτημα, να ακούσει τις απόψεις μας, να δούμε αν πρέπει να διασφαλίσουμε ακόμα περισσότερο ή να επιβραβευτούν με κάποιο τρόπο οι συνεπείς αυτό να γίνει, αλλά να μην είναι η επιλογή τέτοια και το μέτρο τέτοιο που θα βουλιάξει το ασφαλιστικό μας σύστημα».
Δηλαδή, και αυτό το συζητάνε «υπό όρους»! Για τους… καλούς καπιταλιστές, ρε γαμώτο! (Για ξεκάρφωμα μόνο, προσέθεσε στο τέλος ότι δεν δέχονται καμιά μείωση εισφορών όσο δεν επανέρχονται η 13η και 14η σύνταξη).
