Την ώρα που πανηγύριζε ότι αυξάνει τις συντάξεις χηρείας από το 50% στο 70%, κρύβοντας μάλιστα το γεγονός ότι η σχετική διάταξη είχε ψηφιστεί από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, ο Βρούτσης έδινε εντολή με εγκύκλιο να πετσοκοπούν αυτές οι συντάξεις, αφαιρώντας την περιβόητη «προσωπική διαφορά». Ετσι οι συντάξεις χηρείας έγιναν η πρώτη κατηγορία συντάξεων από τις οποίες διαγράφηκε η«προσωπική διαφορά». Και μάλιστα, αυτό έγινε στη ζούλα και συνιστά παρανομία, διότι τίποτα τέτοιο δεν προβλέπεται στο σχετικό νόμο.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά.
Ο αντιασφαλιστικός νόμος Κατρούγκαλου (ν. 4387/12.5.2016), στο άρθρο 12, παρ. 4, προέβλεπε ότι ο επιζών σύζυγος δικαιούνται σύνταξη χηρείας ίση με το 50% της σύνταξης που έπαιρνε ο θανών συνταξιούχος (με μειώσεις, όταν ο γάμος είχε γίνει μετά τη συνταξιοδότηση του θανόντος). Μάλιστα, η σύνταξη αυτή, εφόσον ο επιζών σύζυγος ήταν μικρότερος των 55 ετών, δινόταν μόνο για τρία χρόνια, μετά διακοπτόταν και ξαναδινόταν όταν ο επιζών σύζυγος συμπλήρωνε τα 67. Δηλαδή, στους επιζόντες συζύγους θανόντων συνταξιούχων, δεν περιορίστηκαν απλώς να μειώσουν τη σύνταξη στο 50%, αλλά τους άρπαξαν και μια δωδεκαετία συντάξεων!
Αυτή ήταν μια «κραγμένη» αντιασφαλιστική ρύθμιση που ξεσήκωσε τον κόσμο. Καθώς, λοιπόν, πλησίαζαν οι εκλογές του 2019 και ο ΣΥΡΙΖΑ αναζητούσε σωσίβιο εκλογικής επιβίωσης, αποφάσισε να τροποποιήσει αυτή τη διάταξη, για να το παίξει φιλολαϊκός. Ετσι, με το νόμο 4611/17.5.2019 κατήργησε το ηλικιακό όριο και την τριετία (παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 4611/2019) και ξαναθέσπισε τη χορήγηση σύνταξης στον επιζώντα σύζυγο ανεξάρτητα από την ηλικία του, ενώ αύξησε τη σύνταξη από το 50% στο 70% της σύνταξης που λάμβανε ο θανών σύζυγος (παρ. 4 του άρθρου 19 του ν. 4611/2019). Και οι δύο αυτές διατάξεις προβλέφτηκε να να ισχύσουν και για όσες συντάξεις χηρείας είχαν ήδη εκδοθεί κατ’ εφαρμογήν του νόμου Κατρούγκαλου (παρ. 7 του άρθρου 19 του ν. 4611/2019), αλλά χωρίς αναδρομική εφαρμογή, με τη γνωστή λογική: «ό,τι σας αρπάξαμε καλώς το αρπάξαμε, από εδώ και πέρα… αποκαθιστούμε την αδικία»!
Ψήφισαν τις διατάξεις και τις παράτησαν, διότι είχαν πιο σοβαρά πράγματα ν’ ασχοληθούν (τις εκλογές, στις οποίες η Αχτσιόγλου είχε και ρόλο πορτ παρόλ του ΣΥΡΙΖΑ, ως «φρέσκο πρόσωπο» κτλ. κτλ.).
Τις εκλογές κέρδισε πανηγυρικά η ΝΔ (όπως είχε κερδίσει και τις ευρωεκλογές και τις δημοτικές-περιφερειακές) και στο υπουργείο Εργασίας επανέκαμψε ο Βρούτσης, που ήταν υπουργός και επί Σαμαροβενιζέλων. Ενας αστός πολιτικός που δίνει τεράστια σημασία στην προπαγάνδα, την οποία δε διστάζει να ασκήσει ακόμα και με γκεμπελίστικο τρόπο.
Μία από τις πρώτες ενέργειες που έκανε ο Βρούτσης ως υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων του Μητσοτάκη ήταν να υπογράψει την «αναγκαία εγκύκλιο για την παροχή οδηγιών προς τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης σχετικά με την καταβολή των συντάξεων χηρείας κατ’ εφαρμογή του νόμου 4611/2019».
Το σχετικό δελτίο Τύπου, που εκδόθηκε στις 18.7.2019 περιλάμβανε τα γνωστά ταρατατζούμ: «Δίνεται, έτσι, ένα τέλος στον εμπαιγμό και την πολιτική σκοπιμότητα της προηγούμενης ηγεσίας του υπουργείου Εργασίας, η οποία απλά νομοθέτησε για προεκλογικούς λόγους και χωρίς την παραμικρή προετοιμασία, τις αλλαγές στις συντάξεις χηρείας. Το χειρότερο είναι ότι αδιαφόρησε πλήρως και αδικαιολόγητα, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να εκδώσει την αναγκαία εγκύκλιο και χωρίς να δημιουργήσει το κατάλληλο λογισμικό για την εφαρμογή των ευεργετικών διατάξεων στις συντάξεις χηρείας. Με την σημερινή εγκύκλιο που υπέγραψαν από κοινού ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων κ. Γιάννης Βρούτσης και ο υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Νότης Μηταράκης, δίνονται στις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ σαφείς οδηγίες και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ταχύτερη απονομή των νέων συντάξεων στους δικαιούχους». (Την εγκύκλιο υπογράφει μόνον ο Βρούτσης, αλλά έβαλε και τον Μηταράκη στο «κόλπο», για να πάρει κι αυτός λίγη δόξα – τότε ήταν ακόμα στα μέλια, μετά έκοψαν και την καλημέρα, αν και ανήκουν και οι δύο στη σαμαρική ομάδα της ΝΔ).
Βγήκε από τα ρούχα της η Αχτσιόγλου και έσπευσε να ανακοινώσει, μια μέρα μετά τον Βρούτση, ότι «οι αυξήσεις στις συντάξεις χηρείας, αναδρομικά από την ψήφιση του Νόμου 4611/2019, είναι μέτρο που έλαβε η προηγούμενη κυβέρνηση», κατηγορώντας τους Βρουτσομηταράκηδες ότι «διακινούν ψεύδη τα οποία ούτε οι ίδιοι δεν μπορούν να διαχειριστούν». Εξήγησε, ότι «από την πρώτη στιγμή ήταν γνωστό ότι για την εφαρμογή των αυξήσεων θα απαιτηθεί ένα χρονικό διάστημα, που έχει να κάνει αποκλειστικά και μόνο με την προετοιμασία του μηχανογραφικού συστήματος του ΕΦΚΑ, η οποία είχε ξεκινήσει άμεσα και βρίσκεται σε εξέλιξη». Σημείωσε δηκτικά ότι «η εγκύκλιος του κ. Βρούτση και του κ. Μηταράκη όχι μόνο δεν ήταν αναγκαία, αλλά δεν επιταχύνει ούτε στο ελάχιστο τον χρόνο καταβολής των αυξημένων συντάξεων χηρείας και των αναδρομικών, αφού το μόνο που κάνει είναι να επαναλαμβάνει τον νόμο». Και κατέληξε συστήνοντας την «επίδειξη λίγης σοβαρότητας», η οποία «θα ήταν χρήσιμη στην ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, αν και κανείς δεν είναι αισιόδοξος για κάτι τέτοιο».
Τι κρατάμε απ’ όλο αυτό το νταβαντούρι στο πεδίο της προπαγάνδας; Οχι την πίκρα της Εφης για τη μπουκιά που της πήρε μέσα από το στόμα ο Βρούτσης, αλλά τη συμφωνία του ΣΥΡΙΖΑ με το περιεχόμενο της εγκυκλίου Βρούτση, την οποία μάλιστα θεώρησε περιττή.
Δύο τινά συμβαίνουν. ‘Η η Αχτσιόγλου και οι συνεργάτες της δε διάβασαν καν την εγκύκλιο Βρούτση ή τη διάβασαν και διαπίστωσαν ότι οι οδηγίες εφαρμογής ήταν οι ίδιες μ’ αυτές που είχε επεξεργαστεί η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν έχουμε καμιά αμφιβολία ότι ισχύει το δεύτερο. Δύσκολα ο Βρούτσης θα μπορούσε να φτιάξει μέσα σε μια βδομάδα (στις 9 Ιούλη έγινε η τελετή παράδοσης-παραλαβής του υπουργείου) μια εγκύκλιο που υπονομεύει τον νόμο, σε βάρος των συνταξιούχων που παίρνουν σύνταξη χηρείας, αν δεν είχε βρει έτοιμο σχέδιο. Αλλωστε, ποτέ μέχρι σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ δεν εξέφρασε την παραμικρή αντίρρηση για το περιεχόμενο της εγκυκλίου Βρούτση. Μόνο στο παιχνίδι «δικό μας, όχι δικό σας» παίζει. Παιχνίδι που συνεχίζεται ακόμα.
Για παράδειγμα, στις 26.9.2019, ο Βρούτσης έβγαλε νέα πανηγυρική ανακοίνωση για το ίδιο θέμα. Η Αχτσιόγλου τον κατηγόρησε για «απύθμενο θράσος», επαναλαμβάνοντας ότι «οι αυξήσεις στις συντάξεις χηρείας από το 50% στο 70% και οι άλλες βελτιωτικές ρυθμίσεις, όπως η κατάργηση των ηλικιακών ορίων ώστε να καταβάλλονται εφ’ όρου ζωής, είναι μέτρα της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, που ψηφίστηκαν τον περασμένο Μάιο». Κι ακόμα, κατήγγειλε ότι ο Βρούτσης «κυριολεκτικά δεν έκανε απολύτως τίποτα για τις αυξήσεις αυτές, παρά μόνο ότι τις καθυστέρησε 2 μήνες από διαχειριστική ανεπάρκεια, αφού ήταν προγραμματισμένες να καταβληθούν στα τέλη Ιουλίου».
Ακόμα και πρόσφατα, στις 8.10.2020, ο Βρούτσης ανακοίνωσε ότι μαζί με τον Τσακλόγλου έκλεισαν και τις τελευταίες εκκρεμότητες για τα αναδρομικά κάποιων συνταξιούχων χηρείας, χωρίς να παραλείψει το ψέμα: «Θυμίζουμε ότι η διαδικασία επαναφοράς των συντάξεων χηρείας ξεκίνησε επί κυβέρνησης Μητσοτάκη με την έκδοση εγκυκλίου από τη Γενική Γραμματεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων στις 18 Ιουλίου 2019 και μετά από εργώδη προσπάθεια του προσωπικού του e-ΕΦΚΑ καταβλήθηκαν…».
Το ζήτημα, όμως, δεν είναι ο καυγάς ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ για την πατρότητα του 70%, αλλά το περιεχόμενο της εγκυκλίου Βρούτση, με το οποίο φαλκιδεύεται το 70%. Συγκεκριμένα, ορίζεται ότι το 70% της σύνταξης που θα πάρει ο επιζών σύζυγος δεν υπολογίζεται επί του συνόλου της σύνταξης που έπαιρνε ο θανών, αλλά μόνο επί της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης. Δηλαδή, αφαιρείται το ποσό που χαρακτηρίζεται ως προσωπική διαφορά!
Ιδού πραγματικό παράδειγμα φαλκίδευσης σύνταξης χηρείας. O θανών συνταξιούχος έπαιρνε σύνταξη 1120,66 ευρώ (384,00 εθνική + 389,05 ανταποδοτική + 347,61 προσωπική διαφορά).
Η σύνταξη χηρείας υπολογίστηκε μόνο στο 70% της εθνικής και της λεγόμενης ανταποδοτικής σύνταξης. Η λεγόμενη προσωπική διαφορά εξαιρέθηκε. Ετσι, αντί η σύνταξη χηρείας να είναι (1120,66 Χ 70% =) 784,46 ευρώ, είναι [(384,00 + 389,05) Χ 70% =) 541,14 ευρώ. Μ’ αυτό το κόλπο η σύνταξη χηρείας μειώθηκε κατά 243,32 ευρώ!
Πρέπει να σημειωθεί ότι –πέραν της κοινωνικής αναλγησίας- έχουμε να κάνουμε και με απατεωνιά. Ο νόμος δεν αναφέρεται σε τέτοιο υπολογισμό, δεν εξαιρεί την «προσωπική διαφορά» από τον υπολογισμό της σύνταξης χηρείας. Ο νόμος Κατρούγκαλου αναφέρεται στο 50% της σύνταξης που έπαιρνε ο θανών. Και με την τροποποίησή του άλλαξε απλά το ποσοστό και από 50% έγινε 70% της σύνταξης. Η αφαίρεση της προσωπικής διαφοράς γίνεται παράνομα. Ο Βρούτσης νομοθέτησε με μια εγκύκλιο!
Και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει καμιά διαφωνία σ’ αυτό, όπως αποδεικνύεται από το ότι δεν έχει ασκήσει καμιά κριτική επί της ουσίας. Μάλιστα, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει από την ίδια την εγκύκλιο Βρούτση, τα σχετικά ερωτήματα από τον ΕΦΚΑ είχαν τεθεί από τις 21 Ιούνη του 2019, δηλαδή επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Το πιθανότερο είναι ότι οι συριζαίοι είχαν έτοιμη τη φαλκίδευση του δικού τους νόμου και την άφησαν πεσκέσι στη ΝΔ, για να μη χρεωθούν το πολιτικό κόστος προεκλογικά. Ο Βρούτσης κατάφερε να κρατήσει κρυφό το θέμα και παράλληλα επιχείρησε να βγάλει πολιτική υπεραξία ισχυριζόμενος ότι αυτός αύξησε τις συντάξεις χηρείας.
Πέρα από μια τεράστια αδικία σε βάρος των συνταξιούχων χηρείας, που συνεχίζει την αδικία που θεσπίστηκε με την αρχική εκδοχή του νόμου Κατρούγκαλου, με τη συγκεκριμένη εξέλιξη έχουμε μια ακόμα επιβεβαίωση του ότι η περιβόητη προσωπική διαφορά δε θεωρείται συνταξιοδοτικό δικαίωμα, αλλά… χαριστική πράξη. Οπως την έκοψαν από τις συντάξεις χηρείας, έτσι θα την κόψουν κάποια στιγμή και από τις συντάξεις γήρατος. Η νέα φάση της οικονομικής κρίσης είναι το κατάλληλο περιβάλλον για να προχωρήσουν σ’ αυτή την αντιασφαλιστική απόφαση, επικαλούμενοι την ανάγκη… περιορισμού της σπατάλης από τον ΕΦΚΑ.
ΥΓ. Τα στοιχεία για τη φαλκίδευση της σύνταξης χηρείας πήραμε από ανακοίνωση του πρώην υποδιοικητή του ΙΚΑ Γιάννη Δούκα (πρώην συριζαίος που παραιτήθηκε από τη διοίκηση του ΙΚΑ το 2016), ο οποίος, πάντως, δεν έχει καταλάβει το ιστορικό της υπόθεσης και κατηγορεί τον Βρούτση ότι «παραποίησε τον ίδιο το δικό του νόμο» (ενώ ο ν. 4611/2019 είναι νόμος του ΣΥΡΙΖΑ).
Η εγκύκλιος Βρούτση
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΒΡΟΥΤΣΗ
