Γράφαμε στο προηγούμενο φύλλο για την κυβερνητική απάτη, ότι δήθεν με τη λεγόμενη επεκτασιμότητα των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας θα αυξηθεί ο κατώτατος μισθός εκατοντάδων χιλιάδων εργαζόμενων. Θα προσθέσουμε τώρα μερικά ακόμα στοιχεία για να φανεί καθαρότερα η απάτη.
Μία από τις κλαδικές συμβάσεις εργασίας, την επεκτασιμότητα των οποίων υπέγραψε η Αχτσιόγλου, είναι η σύμβαση που υπέγραψε η ΟΤΟΕ τον Μάρτη του 2016 και ισχύει μέχρι το τέλος του 2018. Αυτή η συλλογική σύμβαση υπογράφηκε από τους εκπροσώπους όλων των λεγόμενων συστημικών τραπεζών και της συντριπτικής πλειοψηφίας των συνεταιριστικών τραπεζών. Εμεναν οι εκπρόσωποι μερικών πολύ μικρών συνεταιριστικών τραπεζών και των ξένων τραπεζών. Στην καλύτερη περίπτωση, λοιπόν, με την επεκτασιμότητα αυτής της κλαδικής σύμβασης θα καλυφθούν, θεωρητικά, μερικές εκατοντάδες εργαζόμενοι.
Λέμε θεωρητικά, γιατί αυτή η κλαδική σύμβαση δεν προβλέπει αυξήσεις. Επαναλαμβάνει ό,τι ίσχυε με την προηγούμενη συλλογική σύμβαση, που είχε υπογραφεί το 2013. Επιπλέον, προβλέπει μια σειρά επιδομάτων που σύμφωνα με την 6η Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου του 2012 δε θα καταβάλλονται.
Αραγε, οι εργαζόμενοι των μικρών συνεταιριστικών τραπεζών και των ξένων τραπεζών αμείβονταν από το 2013 με ποσά μικρότερα απ’ αυτά που προβλέπει η συλλογική σύμβαση της ΟΤΟΕ ή με ποσά που κινούνταν στα επίπεδα της ΕΓΣΣΕ (Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας); Αν ισχύει κάτι τέτοιο, πάλι θα υπάρξει πρόβλημα να πάρουν και αυτοί τις αυξήσεις που προβλέπει η παγωμένη συλλογική σύμβαση εργασίας της ΟΤΟΕ, γιατί αυτό απαγορεύεται από το άρθρο 4 της 6ης Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου.
Ας θυμηθούμε για μια ακόμη φορά αυτό το άρθρο:
«Από 14−2−2012 και μέχρι το ποσοστό της ανεργίας να διαμορφωθεί σε ποσοστό κάτω του 10%, αναστέλλεται η ισχύς διατάξεων νόμων, κανονιστικών πράξεων, Συλλογικών Συμβάσεων ή Διαιτητικών Αποφάσεων, οι οποίες προβλέπουν αυξήσεις μισθών ή ημερομισθίων, περιλαμβανομένων και εκείνων περί υπηρεσιακών ωριμάνσεων, με μόνη προϋπόθεση την πάροδο συγκεκριμένου χρόνου εργασίας, όπως ενδεικτικά το επίδομα πολυετίας, το επίδομα χρόνου εργασίας, το επίδομα τριετίας και το επίδομα πενταετίας. Για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος του εθνικού ποσοστού ανεργίας των τελευταίων τεσσάρων τριμήνων, όπως αυτός αποτυπώνεται στην Ερευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛ.ΣΤΑΤ».
Για τις άλλες τρεις κλαδικές συμβάσεις εργασίας, των οποίων την επεκτασιμότητα υπέγραψε η Αχτσιόγλου, δεν γνωρίζουμε τι ποσοστό εργαζόμενων (πάνω από το 51% του κλάδου) καλύπτουν. Και στις τρεις αυτές συμβάσεις ως εκπρόσωπος των εργαζόμενων είναι ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εργαζόμενων στη Ναυτιλία και τον Τουρισμό (ΠΑ.Σ.Ε.Ν.Τ.). Είναι χαρακτηριστικό ότι στη συλλογική σύμβαση εργασίας που υπογράφηκε στις 21 Νοέμβρη του 2017 για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζόμενων στα ναυτιλιακά πρακτορεία και τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις προβλέπεται μείωση κατά 5% στους βασικούς μισθούς που ήταν παγωμένοι για πολλά χρόνια.
Στη συλλογική σύμβαση εργασίας για τους εργαζόμενους στις πρακτορειακές επιχειρήσεις όλης της χώρας, που είναι μέλη της Δ.Ν.Ε (Διεθνής Ναυτική Ενωση) ενσωματώνονται ανοιχτά διατάξεις από την 6η Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου (ΠΥΣ). Αυτή η ενσωμάτωση δε γίνεται μόνο στη συλλογική σύμβαση εργασίας του 2018, αλλά και στις συμβάσεις των ετών 2016, 2014 και 2012. Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα από την συλλογική σύμβαση του 2018:
«β) Κατά την διάρκεια της παρούσης ΣΣΕ, δεν χορηγείται καμία αύξηση. Ως αύξηση θεωρείται και η αλλαγή κλιμακίου. Δηλαδή κατά την διάρκεια της παρούσης δεν αλλάζουν τα κλιμάκια, έστω και αν ο εργαζόμενος συμπλήρωσε τις σχετικές προϋποθέσεις.
γ) Συμπερασματικά, οι βασικοί μισθοί του άρθρου 2, καθώς και το επίδομα πολυετούς υπηρεσίας του άρθρου 3, κατά την διάρκεια της παρούσας, παραμένουν στα επίπεδα της ρύθμισης της ΣΣΕ του 2014 (ΠΚ 13/28.11.2014), εφαρμοζομένης της Π.Υ.Σ. 6/2012».
Επιπλέον, στη συλλογική σύμβαση εργασίας που είχε υπογραφεί το 2016 υπογραμμιζόταν ότι ο χρόνος παγώματος των επιδομάτων δε θα υπολογιστεί ως ενεργός χρόνος και ότι δε θα δοθούν αναδρομικά τα κλιμάκια. Οι διατάξεις περί παγώματος των επιδομάτων αναφέρονται και στις συμβάσεις των ετών 2012 και 2014.
Η 6η Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου έχει και άλλες απαγορευτικές διατάξεις, όπως αυτή που απαγορεύει τις αυξήσεις στους μισθούς και στα μεροκάματα, με την προσθήκη ότι μετά τη λήξη των ΣΣΕ (διάρκειας από ένα έως τρία χρόνια) θα ισχύουν μόνο τα επιδόματα παιδιών, ωρίμανσης, επικινδύνου εργασίας και επιστημονικό. Σ’ αυτές τις διατάξεις δεν υπάρχει αναφορά στις συλλογικές συμβάσεις, προφανώς για να υπάρχει έδαφος για δημαγωγία από τους εργατοπατέρες. Το επισημαίνουμε, γιατί στις συλλογικές συμβάσεις που επεκτάθηκαν γίνεται λόγος για περισσότερα επιδόματα, που μετά το 2015 έπαψαν να ισχύουν (παρέμειναν μόνο τα τέσσερα).
Στις άλλες δύο συλλογικές συμβάσεις που υπέγραψε για λογαριασμό των εργαζόμενων ο ΠΑ.ΣΕ.Ν.Τ. δε γίνεται αναφορά στην 6η ΠΥΣ. Αυτό δε σημαίνει, βέβαια, ότι οι καπιταλιστές εργοδότες έγιναν πιο γαλαντόμοι ή ότι δε θα ισχύσει η ΠΥΣ.
Ο ΠΑ.Σ.Ε.Ν.Τ. αποδέχτηκε την εφαρμογή της 6ης ΠΥΣ και σε άλλες συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Για παράδειγμα, στη συλλογική σύμβαση εργασίας που υπέγραψε με τους εφοπλιστές των ποντοπόρων πλοίων την 1η Αυγούστου του 2018 (μόλις είκοσι μέρες πριν λήξει το περιβόητο Πρόγραμμα Οικονομικής Συνεργασίας). Σ’ αυτή τη σύμβαση, λοιπόν, προβλέπεται ρητά η εφαρμογή του άρθρου 4 της 6ης ΠΥΣ, που προβλέπει ότι παγώνουν τα πάντα στις συλλογικές συμβάσεις μέχρι να μειωθεί η ανεργία κάτω από το 10%!
Παραθέτουμε την παράγραφο 1 του άρθρου 2 της σύμβασης αυτής:
«Ρητώς καθορίζεται ότι κατά την διάρκεια ισχύος της παρούσης ΣΣΕ, ο βασικός κλαδικός μισθός θα παραμείνει σταθερός, σε όλα τα μισθολογικά κλιμάκια, αποκλειόμενης οιασδήποτε αυξήσεως εξ οιασδήποτε αιτίας. Επίσης μέχρι την λήξη της παρούσης ΣΣΕ αναστέλλεται απολύτως η ισχύς των ωριμάνσεων του ανωτέρω πίνακα, και του επιδόματιος πολυετούς υπηρεσίας (άρθρ. 3 αριθμ. 3)
Συμπερασματικά, οι βασικοί μισθοί του άρθρ. 2, τα επιδόματα πολυετούς υπηρεσίας του άρθ. 3 παράγραφος 3, που αφορούν την παρούσα ΣΣΕ και κατά τη διάρκεια ισχύος της, παραμένουν στα επίπεδα της ρύθμισης της παρούσας και ισχύουν αμετάβλητα ως έχουν χωρίς αναδρομική ισχύ, μέχρι τα επίπεδα ανεργίας της χώρας μας να διαμορφωθούν κάτω του 10% (ΠΥΣ 6/28.2.2012)».
Οπως διαπιστώνουμε, λοιπόν, ο ΠΑΣΕΝΤ εν ψυχρώ συμφωνεί να παγώσουν τα πάντα στις συλλογικές συμβάσεις μέχρι η ανεργία να πέσει κάτω από το 10%. Επειδή δε η παράγραφος 1 του άρθρου 2 δεν αναφέρεται ρητά στην τύχη του οικογενειακού επιδόματος, φροντίζει να βάλει και άλλη διάταξη στο άρθρο 3 της συλλογικής σύμβασης εργασίας, που προβλέπει: «Στους έγγαμους της παρούσας ΣΣΕ ανεξαρτήτως φύλου και ανεξάρτητα αν εργάζονται στον ίδιο εργοδότη χορηγείται επίδομα γάμου 10%. Ρητώς συνομολογείται ότι το ανωτέρω επίδομα θα παύσει να καταβάλλεται στην περίπτωση που αυτό καταργηθεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο από την ΕΓΣΣΕ (π.χ. με νόμο ή συμφωνία των μερών)». Πιο προκλητική είναι άλλη διάταξη (παράγραφος 6 του άρθρου 3) με τίτλο ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ: «Κατά τα οριζόμενα στο αρθρ. 2 παρ. 1 της παρούσης ΣΣΕ καμία αύξηση εξ οιασδήποτε αιτίας δεν θα χορηγείται από την παρούσα ΣΣΕ»!
Είναι μία από τις λίγες κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας που μελετήσαμε ως τώρα, στην οποία γίνεται αναφορά στην κατάργηση του οικογενειακού επιδόματος του 10%. Διατυπώνεται όμως πονηρά και πολύ θολά αυτή η διάταξη, προκειμένου να αποκρυφτεί το ότι με την 6η ΠΥΣ καταργήθηκε (το αργότερο μετά το 2015) το οικογενειακό επίδομα. Ετσι, όποιος σέβεται τον εαυτό του δεν μπορεί να λέει το 2018 «στην περίπτωση που καταργηθεί το οικογενειακό επίδομα». Οσο για τη διάταξη ότι με αυτή τη ΣΣΕ δε θα χορηγείται καμία αύξηση, επιβεβαιώνει την εκτίμησή μας ότι όσο ισχύει η 6η ΠΥΣ οι εργαζόμενοι δεν πρόκειται να πάρουν αυξήσεις.
Τέλος, όσον αφορά τη σύμβαση του 2018 για τα ποντοπόρα πλοία, μειώθηκαν σημαντικά τα επίπεδα των κλιμακίων των βασικών μισθών σε σχέση με τη σύμβαση του 2011. Συγκεκριμένα, οι βασικοί μισθοί των κλιμακίων του βοηθητικού προσωπικού μειώθηκαν το 2018 -σε σχέση με το 2011- κατά 23,08% και του υπόλοιπου προσωπικού κατά 13,8%.
Ενα ακόμα παράδειγμα κλαδικής συλλογικής σύμβασης, που η οποιαδήποτε αύξηση εξαρτάται από την 6η ΠΥΣ, είναι αυτή που αφορά τους εργαζόμενους στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Υδρευσης και Αποχέτευσης. Στο άρθρο 4 αυτής της σύμβασης γίνεται εμμέσως πλην σαφώς αναφορά στην 6η ΠΥΣ: «1. Η κλαδική συλλογική σύμβαση εργασίας ισχύει με τους περιορισμούς που θέτουν οι νόμοι, οι υπουργικές αποφάσεις και οι εγκύκλιοι που αφορούν το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δημοσιονομικής πολιτικής το οποίο ψήφισε η Ελληνική Βουλή».
Ψάχνοντας τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας της περιόδου 2012-2018 διαπιστώσαμε ότι δεν υπογράφηκαν συλλογικές συμβάσεις σε όλους τους κλάδους. Αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ εξακολουθεί να ασφαλίζει τους εργάτες και εργαζόμενους σύμφωνα με τις ειδικότητές τους και όχι με βάση τους καταβαλλόμενους μισθούς και μεροκάματα, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πράγματι υπάρχουν πολλοί κλάδοι και ειδικότητες που δεν έχουν υπογράψει ακόμα νέες κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
Αν δεν έχουν υπογραφεί νέες ατομικές συμβάσεις εργασίας, οι εργάτες πρέπει να διεκδικούν -πέρα από την κατάργηση της 6ης ΠΥΣ, που πρέπει να είναι αίτημα όλων των εργατών- και την παροχή βασικών μισθών σύμφωνα με τις παλιές κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
