Αφού κατέρρευσε παταγωδώς η προπαγανδιστική εκστρατεία του Α. Λοβέρδου (με τις ευλογίες του πρωθυπουργού), σύμφωνα με την οποία ο υπουργός Εργασίας «έδινε μάχη» με τους εκπροσώπους της τρόικας για να περάσει ένα ασφαλιστικό σύστημα πιο «ήπιο» σε βασικά σημεία που περιλαμβάνονται στο Μνημόνιο, και ότι δήθεν τη μάχη θα την έδινε με βάση κάποιες αναλογιστικές μελέτες (οι οποίες όμως δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα), μπήκε μπροστά άλλο κόλπο. Οτι τάχα μάχη γίνεται για να μην εφαρμοστούν μέτρα πιο σκληρά από το Μνημόνιο, τα οποία δήθεν ήθελαν να επιβάλλουν οι εκπρόσωποι της τρόικας.
Την περασμένη Κυριακή, με μια δήλωση στο «Βήμα», ο Αμαντέου Αλταφάζ, εκπρόσωπος του επιτρόπου Ρεν, από τη μια έβαλε στη θέση του το Λοβέρδο, απαγορεύοντάς του στην ουσία να προσπαθεί να φορτώσει στην τρόικα ένα Ασφαλιστικό που το φτιάχνει μόνη της η κυβέρνηση και το φτιάχνει χειρότερο σε σχέση με τις απαιτήσεις του Μνημόνιου, και από την άλλη του έδωσε τη δυνατότητα να συνεχίσει την αποπροσανατολιστική προπαγάνδα.
Το κομβικό σημείο στη δήλωση Αλταφάζ είναι το εξής: «Για τις συντάξεις το Μνημόνιο ορίζει πως η μεταρρύθμιση πρέπει να διασφαλίζει ότι η αύξηση των συντάξεων που καταβάλλονται για τα επόμενα 50 χρόνια είναι παρόμοια με την αύξηση σε άλλα κράτη-μέλη της ευρωζώνης (περίπου 2,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ). Αυτό είναι κρίσιμης σημασίας για να διασφαλιστεί η διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών στην Ελλάδα». Αυτός ο δημοσιονομικός περιορισμός είναι που καθορίζει την ουσία του ασφαλιστικού συστήματος και προδιαγράφει απανωτές ανατροπές. Ολες οι ρυθμίσεις (όρια ηλικίας και ύψος συντάξεων) θα πρέπει να γίνονται με γνώμονα αυτή τη δημοσιονομική συνθήκη.
Αυτή η κομβική επισήμανση, όμως, δεν σχολιάστηκε καθόλου, μολονότι ο τεχνοκράτης της Κομισιόν τη χαρακτήρισε «κρίσιμης σημασίας». Στην Ελλάδα όλοι ασχολήθηκαν με το περιβόητο 48% του ποσοστού αναπλήρωσης, το οποίο μαεστρικά είχε αναγορεύσει σε διακυβευόμενο η κυβερνητική προπαγάνδα. Κι ας προβλέπει το προσχέδιο Λοβέρδου ποσοστά αναπλήρωσης για 40 χρόνια ασφάλισης πολύ χαμηλότερα από το 48% (βλέπε αναλυτικά την παρουσίαση στο κάτω δεξιά τμήμα αυτής της σελίδας).
Ο Αλταφάζ δεν είχε κανένα πρόβλημα να υποστηρίξει το 48%, αφού αυτό αναφέρεται στο Μνημόνιο. «Πουθενά στο Μνημόνιο δεν αναφέρεται ότι οι συντάξεις θα πρέπει να κοπούν στο μισό», είπε. Και συμπλήρωσε: «Το ποσοστό αυτό του 48% προκύπτει από τον απλό υπολογισμό του 1,2% (μέσο ετήσιο ποσοστό αναπλήρωσης) επί 40 έτη (περίοδος εισφορών για πλήρη σύνταξη) και ως εκ τούτου αντιπροσωπεύει το μέσο ποσοστό αναπλήρωσης από το ανταποδοτικό σύστημα (για ένα άτομο που καταβάλλει εισφορές επί 40 έτη)». Ισως δεν γνώριζε ότι το προσχέδιο Λοβέρδου προβλέπει πολύ χαμηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης, ίσως το γνώριζε και δεν θέλησε να χαλάσει την προπαγάνδα της κυβέρνησης (το δεύτερο είναι το πιθανότερο).
Τη μεγάλη αβάντα στο Λοβέρδο, όμως, την έκανε με την επόμενη, σιβυλλική τοποθέτησή του: «Σε αυτό (σ.σ. το 48%) έρχεται να προστεθεί η μη ανταποδοτική βασική σύνταξη την οποία δεν έχουμε αμφισβητήσει. Η σύνταξη αυτή αυξάνει το ποσοστό αναπλήρωσης στο 65%-80% για όλους εκτός από τις υψηλότερες εισοδηματικές ομάδες του πληθυσμού». Η κυβερνητική προπαγάνδα έσπευσε να πιαστεί από το 65%-80%, παραβλέποντας το γεγονός ότι ο Αλταφάζ έθεσε εισοδηματικά κριτήρια, όπως ακριβώς κάνει και το Μνημόνιο (ενώ το προσχέδιο Λοβέρδου αναφέρει ότι τη βασική σύνταξη θα την πάρουν όλοι οι ασφαλισμένοι, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Ποιες είναι οι «υψηλότερες εισοδηματικές τάξεις του πληθυσμού» που δεν θα πάρουν τη βασική σύνταξη; Γιατί δεν μας το λέει ο σενιόρ Αλταφάζ; Μέχρι στιγμής εμείς ξέρουμε πως εφαρμόζονται τα εισοδηματικά κριτήρια στο ΕΚΑΣ, ένα φιλανθρωπικό βοήθημα που υποτίθεται έρχεται να συμπληρώσει την κατώτερη σύνταξη του ΙΚΑ από τότε που αυτή έπεσε κάτω από το επίπεδο των 20 ημερομισθίων ανειδίκευτου εργάτη. Ελάχιστοι χαμηλοσυνταξιούχοι παίρνουν το ΕΚΑΣ και κάθε χρόνο γίνονται… ελαχιστότεροι, διότι τα εισοδηματικά κριτήρια έχουν μπει με τέτοιο τρόπο ώστε να αποκλείουν τη συντριπτική πλειοψηφία. Νομίζετε ότι θα γίνει τίποτα διαφορετικό με τη βασική σύνταξη;
Ο Λοβέρδος, βέβαια, δεν είπε τίποτα γι’ αυτή την επισήμανση του Αλταφάζ. Το πέρασε στο ντούκου. «Οι παρεξηγήσεις που δημιουργήθηκαν από τα όσα υποστήριξαν οι εκπρόσωποι της ΕΕ, του ΔΝΤ και της ΕΚΤ κατά την πρόσφατη επίσκεψή τους (26-29 Μαϊου) στην Αθήνα (να συνυπολογίζονται δηλαδή στο 48% τόσο η βασική όσο και οι επικουρικές συντάξεις) ξεκαθαρίζονται οριστικά», είπε στη δήλωσή του. Επανέλαβε, δηλαδή, το 48%, που δεν υπάρχει στο προσχέδιό του, το οποίο προβλέπει χαμηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης. Επιδιώκει έτσι να πετύχει μ’ ένα σμπάρο τρία τρυγόνια.
Πρώτο, να κατοχυρώσει προπαγανδιστικά το 48% ως βέλτιστο ποσοστό. Ακόμα, όμως και εάν αλλάξει άρδην το προσχέδιό του και θεσπίσει μία ενιαία ασφαλιστική κλάση για όλους, με ποσοστό αναπλήρωσης 48% (για 40 χρόνια), και πάλι οι συντάξεις θα δεχτούν συντριπτικό πλήγμα. Δείτε τον πίνακα στην κορυφή της σελίδας και θα καταλάβετε πόσο θα μειωθούν τα ποσοστά αναπλήρωσης αν θεσπιστεί το 1,2% το χρόνο. Ο Λοβέρδος, όμως, εφαρμόζει την τακτική του Χότζα. Ετσι που χτίζει την προπαγάνδα, θεωρεί ότι οι εργαζόμενοι θα του πουν και ευχαριστώ αν θεσπιστεί ποσοστό αναπλήρωσης 1,2% το χρόνο.
Δεύτερο, να αφήσει έξω από κάθε συζήτηση το γεγονός ότι δεν πετσοκόβονται μόνο τα ποσοστά αναπλήρωσης, αλλά και οι συντάξιμες αποδοχές, με τη χρησιμοποίηση ως βάσης υπολογισμού ολόκληρου του εργασιακού βίου (αντί της τελευταίας πενταετίας που ισχύει σήμερα) και με τη μείωση των συντελεστών αναπροσαρμογής που χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο. Οπως έχουμε δείξει αναλυτικά, με πίνακες και παραδείγματα (βλέπε «Κόντρα», αρ. φύλλου 600, 29.5.10 και στο www.eksegersi.gr), η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών ξεπερνά κάθε προηγούμενο σε ταξικό μίσος και ληστρική διάθεση έναντι των εργαζομένων. Το αποτέλεσμα είναι να εξανεμίζεται η σύνταξη, αφού πέφτουν και το ποσοστό αναπλήρωσης και οι συντάξιμες αποδοχές.
Τρίτο, να κρύψει ότι κάθε συζήτηση περί βασικής σύνταξης σήμερα και για τα επόμενα 15-20 χρόνια είναι άνευ σημασίας.
Αυτό είναι ένα βασικό ζήτημα που μόνο επιγραμματικά το έχουμε θίξει σε όλες τις έως τώρα αναλύσεις μας για το νέο Ασφαλιστικό.
Με την πλήρη εισαγωγή του νέου συστήματος (που θα γίνει από το 2015, όπως προβλέπεται στο Μνημόνιο), εργαζόμενοι που θα ασφαλίζονται αποκλειστικά με το νέο σύστημα θα είναι μόνο αυτοί που θα πρωτοασφαλιστούν μετά την 1.1.2013. Αποκλείεται, λοιπόν, κάποιος από αυτούς να βγει στη σύνταξη πριν το 2028 (15 χρόνια ασφάλισης).
Τι θα γίνει με τους υπόλοιπους; Με βάση το προσχέδιο Λοβέρδου, αυτοί χωρίζονται σε δυο υποκατηγορίες.
1. Οσοι μπήκαν ή θα μπουν στην ασφάλιση μέχρι τις 31.12.2012 και θα συνταξιοδοτηθούν μέχρι τις 31.12. 2017 (εάν η έναρξη πλήρους εφαρμογής του νέου συστήματος μεταφερθεί την 1.1.2015, τότε αυτή η κατηγορία θα περιλαμβάνει όσους βγουν στη σύνταξη μέχρι 31.12.2014).
2. Οσοι μπήκαν ή θα μπουν στη δουλειά μέχρι 31.12.2012 και θα συνταξιοδοτηθούν από την 1.1.2018 (ή από την 1.1.2015, αν μεταφερθεί στο 2015 η έναρξη πλήρους εφαρμογής του νέου συστήματος).
Η σύνταξη και των δύο αυτών υποκατηγοριών θα αποτελείται από δυο κομμάτια. Το πρώτο κομμάτι της σύνταξης είναι αυτό που αφορά τον ασφαλιστικό βίο μέχρι τις 31.12.2012 και θα υπολογίζεται με το παλιό (ισχύον) σύστημα. Ο τρόπος υπολογισμού είναι ίδιος και για τις δυο υποκατηγορίες.
Το δεύτερο μέρος της σύνταξης θα υπολογίζεται με βάση το νέο σύστημα και είναι διαφορετικό για κάθε υποκατηγορία. Δεν θα επαναλάβουμε εδώ τι ισχύει για κάθε υποκατηγορία, γιατί θέλουμε να εστιάσουμε στο κομβικό ζήτημα που αναφέραμε, το οποίο αφορά το πρώτο κομμάτι της σύνταξης, αυτό που θα υπολογίζεται με το παλιό (ισχύον) σύστημα.
Σύμφωνα με τη θεμελιώδη ιδεολογική προσέγγιση της κυβέρνησης και της τρόικας, στο παλιό (ισχύον) ασφαλιστικό σύστημα υπάρχουν ενσωματωμένα έντονα προνοιακά στοιχεία. Αυτά δεν αναφέρονται μόνο στο λεγόμενο «προνοιακό» κομμάτι της κατώτερης σύνταξης του ΙΚΑ (που ποικίλει από συνταξιούχο σε συνταξιούχο), αλλά και στους συντελεστές αναπλήρωσης. Θεωρούν, δηλαδή, ότι οι ισχύοντες συντελεστές αναπλήρωσης είναι εξαιρετικά υψηλοί και δεν ανταποκρίνονται στην «ανταποδοτικότητα» που πρέπει να διέπει το σύστημα. Γι’ αυτό με το νέο σύστημα τους ρίχνουν κάτω από το ένα τρίτο των ισχυόντων.
Σύμφωνα μ’ αυτή τη θεωρία, λοιπόν, ο εργαζόμενος που θα πάρει ένα κομμάτι σύνταξης με το παλιό σύστημα, παίρνει και προνοιακή παροχή. Δε θα μπορεί, λοιπόν, να παίρνει και τη βασική σύνταξη, γιατί θα είναι σαν να παίρνει προνοιακή παροχή δυο φορές: μία ενσωματωμένη στο τμήμα της σύνταξης που θα υπολογιστεί με το παλιό σύστημα και τη βασική σύνταξη του νέου συστήματος.
Στο προσχέδιο Λοβέρδου δεν αναφέρεται τίποτα σχετικά, όμως αυτό το προσχέδιο δεν το παίρνουν στα σοβαρά ούτε οι δημιουργοί του (γι’ αυτό μιλούν τώρα για ποσοστό αναπλήρωσης 48%, που δεν υπάρχει στο προσχέδιο, όπως είδαμε). Υπάρχει, όμως, και στο προσχέδιο μια αναφορά που δείχνει, εμμέσως πλην σαφώς, τι πρόκειται να γίνει. Κανένας εργαζόμενος δεν κατοχυρώνει το πρώτο έστω κομμάτι της σύνταξης με βάση ό,τι ισχύει σήμερα. Και αυτό το κομμάτι θα υπολογιστεί «με βάση τα ποσοστά και τις συντάξιμες αποδοχές ή ασφαλιστικές κατηγορίες ή τα οριζόμενα κατ’ έτος ποσά συντάξεων, όπως ισχύουν κατά το χρόνο συνταξιοδότησης και όπως προβλέπονται για κάθε φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο από γενικές ή καταστατικές διατάξεις που εξακολουθούν να ισχύουν». Μένει, λοιπόν, ανοιχτός ο δρόμος για αλλαγές στα επόμενα χρόνια, που θα φέρνουν και αυτό το πρώτο τμήμα της σύνταξης πιο κοντά στα όσα θα ισχύουν για το νέο σύστημα.
Το μόνο βέβαιο είναι πως τη βασική σύνταξη των 360 ευρώ δεν πρόκειται να την πάρει κανένας εργαζόμενος που θα έχει μπει στην ασφάλιση μέχρι τις 31.12.2012. Η βασική σύνταξη θα αφορά μόνο τους εργαζόμενους που θα συνταξιοδοτηθούν εξ ολοκλήρου με το νέο σύστημα και βέβαια θα δίνεται με εισοδηματικά κριτήρια. Δεδομένου, όμως, ότι τέτοιοι συνταξιούχοι δεν πρόκειται να υπάρξουν πριν το 2028, η κυβέρνηση (η τρόικα δεν θα διαφωνήσει) έχει όλη την άνεση να βάλει σε πρώτη φάση σχετικά χαλαρά εισοδηματικά κριτήρια. Ετσι κι αλλιώς, μέχρι το 2028 θα γίνουν πολλές ακόμη αντιασφαλιστικές ανατροπές.
Προς το παρόν, η προσοχή της κυβέρνησης εστιάζεται σε εκείνους που θα βγαίνουν στη σύνταξη από τώρα και μετά και αναγκαστικά θα έχουν ένα τμήμα σύνταξης υπολογισμένο με το παλιό (ισχύον) σύστημα. Πέρα από την αύξηση των ορίων ηλικίας σε όλες τις περιπτώσεις πρόωρης συνταξιοδότησης (Βαρέα και Ανθυγιεινά στα 60, 40ετία στα 60, γυναίκες στο δημόσιο στα 65 κ.λπ.), βασική μέριμνα είναι η μείωση όλων των συντάξεων.
Αυτό φαίνεται καθαρά στην υποκατηγορία εκείνων που θα βγουν στη σύνταξη μέχρι 31.12.2017 (ή 31.12. 2014 αν το νέο σύστημα αρχίσει να εφαρμόζεται πλήρως από 1.1.2015). Το δεύτερο κομμάτι σύνταξης αυτών των ασφαλισμένων θα αφορά μια πολύ μικρή χρονική περίοδο. Το πολύ πέντε χρόνια (που μπορεί να γίνουν και δύο). Και όμως, ακόμη και γι’ αυτή την πενταετία –που έως τώρα θεωρούνταν πενταετία ώριμων ασφαλιστικών δικαιωμάτων και όσοι έβγαιναν στη σύνταξη στη διάρκειά της δεν θίγονταν– θα πέσει μαχαίρι, με τα ποσοστά αναπλήρωσης να πέφτουν στο 2% (είναι παραπάνω και στο ΙΚΑ και στο Δημόσιο). Είναι τέτοιο το μένος τους που θέλουν να κόψουν έστω και μερικά ευρώ σύνταξης.
Απ’ αυτό το παράδειγμα φαίνεται καθαρά ποιος είναι ο σκοπός. Να μειωθούν οι συντάξεις όχι μόνο των νέων, που θ’ αργήσουν να βγουν στη σύνταξη (αυτοί είναι καμένοι από χέρι, έτσι και περάσει αυτή η ανατροπή), αλλά κυρίως των σημερινών ασφαλισμένων, που θα πάρουν σύνταξη και με το παλιό και με το νέο σύστημα. Πόσο θα είναι το πετσόκομμα; Αυτό θα εξαρτηθεί από το πόσα χρόνια θα έχει κάθε εργαζόμενος στο παλιό και πόσα στο νέο σύστημα. Σε σχέση με το νέο σύστημα, σε προηγούμενο φύλλο κάναμε υπολογισμούς πάνω σε συγκεκριμένα παραδείγματα και αποδείξαμε ότι οι λεγόμενες αναλογικές συντάξεις, οι μόνες που θα παίρνουν οι εργαζόμενοι, θα πέσουν κατά περίπου 80%. Οπως είδαμε, και το παλιό σύστημα δεν θα μείνει άθιχτο. Αυτά τα εφιαλτικά ποσοστά, λοιπόν, πρέπει να είναι ο μπούσουλάς μας, για να ξεσηκωθούμε από τώρα και όχι να περιμένουμε πότε η κυβέρνηση θα καταθέσει νομοσχέδιο στη Βουλή. Τότε μπορεί να είναι αργά.
Στην προσπάθεια να ενημερώσουμε και να ξεσηκώσουμε όλους τους εργαζόμενους, που είναι ανενημέρωτοι για το Ασφαλιστικό, φτιάξαμε μια ενημέρωση-παρουσίαση σε μορφή powerpoint, την οποία ανεβάσαμε στο Διαδίκτυο. Την ίδια παρουσίαση φτιάξαμε με τη μορφή ενός βίντεο, διάρκειας λίγο πάνω από τα 7 λεπτά, και την ανεβάσαμε στο youtube.
Ήδη, χιλιάδες επισκέπτες του διαδικτύου έχουν δει αυτή την παρουσίαση. Βοηθήστε όλοι να διαδοθεί ακόμη παραπέρα. Ξέρουμε ότι στο διαδίκτυο και το «χέρι-χέρι» έχει τη σημασία του. Μπορείτε να την κατεβάσετε από την ιστοσελίδα μας (https://www.eksegersi.gr/article.php?article_id=2999&pos=4&cat_id=48).
