Σύμφωνα με την επεξεργασία των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων (ΑΠΔ) που καταθέτουν οι εργοδότες στο πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, οι ασφαλισμένοι ήταν το 2017, κατά μέσο όρο, 2.102.934. Απ’ αυτούς 1.411.152 ήταν ασφαλισμένοι πλήρους απασχόλησης και 614.034 μερικής απασχόλησης.
Σύμφωνα, όμως, με το περιβόητο Πληροφοριακό Σύστημα Εργάνη, που σκαρώθηκε στα μέσα του 2013 από την κυβέρνηση των Σαμαροβενιζέλων και το χρησιμοποιεί με την ίδια ζέση και η κυβέρνηση των Τσιπροκαμμένων, οι ασφαλισμένοι το 2017 ήταν 1.824.437. Απ’ αυτούς, 1.411.152 ασφαλισμένοι πλήρους απασχόλησης και 413.285 μερικής απασχόλησης. Οπως διαπιστώνουμε, η διαφορά είναι πολύ μεγάλη: 278.497 εργαζόμενοι! Θα δούμε παρακάτω πού οφείλεται αυτή η διαφορά και ποια σκοπιμότητα υποκρύπτει.
Το σύστημα των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων (ΑΠΔ) άρχισε να εφαρμόζεται από το 2002, ενώ από το 2004 αρμόδια Διεύθυνση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ επεξεργαζόταν τις ΑΠΔ που καταθέτουν οι καπιταλιστές εργοδότες. Οι τελευταίοι, καταθέτουν μεν τις ΑΠΔ, αλλά δεν αποδίδουν όλοι τα οφειλόμενα ποσά ή αποδίδουν ένα μικρό μέρος απ’ αυτά.
Ο Πίνακας 1 αναφέρεται στα στοιχεία του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ενώ ο Πίνακας 2 στα στοιχεία που δημοσιοποιεί το Πληροφοριακό Σύστημα Εργάνη.
♦ Από την εξέταση του Πίνακα 1, αναφορικά με τους εργάτες και εργαζόμενους που ασφαλίζονται στο ΙΚΑ, διαπιστώνουμε, ότι το 2007 και το 2008 οι ασφαλισμένοι ήταν 1.980.088 και 1.883.289, αντίστοιχα, ότι στη συνέχεια γίνεται μια «κοιλιά» και ότι το 2016 και το 2017 είναι 1.999.395 και 2.102.934, αντίστοιχα. Υπάρχει, όμως, τεράστια διαφορά όσον αφορά τη μερική απασχόληση. Το 2007 και το 2008, οι μερικώς απασχολούμενοι ήταν 259.561 και 271.072 αντίστοιχα, ενώ το 2016 και το 2017 οι μερικώς απασχολούμενοι είναι (στα χαρτιά) 572.545 και 614.034, αντίστοιχα. Το 2017 σε σχέση με το 2008, ο αριθμός των εργαζόμενων που φέρονται να απασχολούνται μερικώς είναι 2,27 φορές μεγαλύτερος. Λέμε «φέρονται», γιατί οι καπιταλιστές εργοδότες εκμεταλλεύονται την αντεργατική νομοθεσία που επέβαλαν όλες οι κυβερνήσεις, όπως και τη μπαχαλοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών, και εμφανίζουν δεκάδες χιλιάδες εργάτες και εργαζόμενους ως μερικώς απασχολούμενους, ενώ είναι πλήρως απασχολούμενοι.
♦ Ακόμα και στη μερική απασχόληση, το ασφαλιστέο μεροκάματο και ο ασφαλιστέος μισθός κινούνται την ίδια περίοδο σε επίπεδα μεγαλύτερα από τα καταβαλλόμενα (Πίνακας 1, στήλη με τους ασφαλιστέους μισθούς και μεροκάματα). Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ συνεχίζει να ασφαλίζει με βάση τους μισθούς και τα μεροκάματα των ειδικοτήτων και όχι με βάση τις μειωμένες καταβαλλόμενες αποδοχές, που τις επέβαλαν οι καπιταλιστές, υποχρεώνοντας τους εργάτες και εργαζόμενους, είτε να υπογράφουν Ατομικές Συμβάσεις Εργασίας στα επίπεδα των 586 ευρώ, είτε επιβάλλοντας (μέσω των λεγόμενων Ενώσεων Προσώπων) επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
Καταφεύγουν στην απάτη της Εργάνης
Τις εκθέσεις που παρουσιάζει η Διεύθυνση Μελετών του ΙΚΑ (από 1.1.2017 η ίδια Διεύθυνση υπάγεται στον ΕΦΚΑ) όλες οι κυβερνήσεις τις έθαβαν συστηματικά, γιατί αποδεικνύεται με στοιχεία ότι -ακόμα και κατά την περίοδο της βαθιάς οικονομικής κρίσης και των Μνημονίων- είναι μεγάλος ο αριθμός των ασφαλισμένων στα Ταμεία και αν εισπράττονταν όλες οι ασφαλιστικές εισφορές (και έγκαιρα), δε θα χρειαζόταν να συρρικνώσουν τις συντάξεις.
Οπως είπαμε, η κυβέρνηση των Σαμαροβενιζέλων σκάρωσε στα μέσα του 2013 το Πληροφοριακό Σύστημα Εργάνη. Ενα σύστημα που στηρίζεται στα δηλούμενα από τους καπιταλιστές στοιχεία, που δεν ελέγχονταν από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και γι’ αυτό εξακολουθούν να παρουσιάζουν τεράστια απόκλιση από τα στοιχεία που προκύπτουν από την επεξεργασία των ΑΠΔ.
Οταν οι συριζαίοι ήταν στην αντιπολίτευση, κατέκριναν την Εργάνη. Οταν όμως έγιναν κυβέρνηση μαζί με τους ΑΝΕΛ, ξέχασαν την κριτική, αγκάλιασαν την Εργάνη και επικαλούνται τα στοιχεία της, ενώ ταυτόχρονα αποσιωπούν τα στοιχεία που επεξεργάζεται και δημοσιοποιεί η Διεύθυνση Μελετών του ΕΦΚΑ.
Στον Πίνακα 2 (στοιχεία που δημοσιεύει κατά καιρούς το Πληροφοριακό Σύστημα Εργάνη) αποτυπώνεται η μεγάλη μείωση των απασχολούμενων εργατών και εργαζόμενων (αυτό που με νομικούς όρους ονομάζεται εξαρτημένη εργασία). Αίσθηση προκαλεί επίσης το γεγονός ότι το Πληροφοριακό Σύστημα Εργάνη δε δίνει στοιχεία για τους ασφαλιστέους μισθούς και μεροκάματα, καθώς και για τις ημέρες εργασίας (στην πλήρη και στη μερική απασχόληση), για να μπορούν οι κυβερνήσεις να αναπτύσσουν την απατηλή προπαγάνδα τους, ότι λόγω της κρίσης έχουν μειωθεί πάρα πολύ οι εργαζόμενοι που ασφαλίζονται και οι μισθοί πάνω στους οποίους υπολογίζονται οι ασφαλιστικές εισφορές.
Ομως (το επαναλαμβάνουμε) οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται με βάση την ειδικότητα του εργαζόμενου και όχι με βάση το καταβαλλόμενο μεροκάματο, που το έχουν συρρικνώσει οι καπιταλιστές με τις ατομικές και τις επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις εργασίας.