Αναδρομικά; Ποια αναδρομικά;

Στο προηγούμενο φύλλο, σε αναλυτική παρουσίαση των αποφάσεων του ΣτΕ σχετικά με τον αντιασφαλιστικό νόμο Κατρούγκαλου, βάλαμε τον τίτλο: «Σφράγισαν ως συνταγματικό το νόμο Κατρούγκαλου, που μετέτρεψε τις συντάξεις σε προνοιακά βοηθήματα». Αυτή ήταν η ουσία των αποφάσεων του ΣτΕ. Κάποιες ανθυπολεπτομέρειες, κυριολεκτικά εν είδει αστερίσκου, μπήκαν από την πλειοψηφία των συμβούλων Επικρατείας ως φερετζές για να κρύψουν μια αντιδραστική απόφαση που δικαίωσε (για μια φορά ακόμα) τον παλιό χαρακτηρισμό του ΣτΕ ως δικαστηρίου που υπερασπίζεται «το δίκαιο του μονάρχη».
 
Η κυρίαρχη προπαγάνδα, όμως, προσπάθησε να παρουσιάσει στον ελληνικό λαό και ιδιαίτερα στους συνταξιούχους, που είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους στις αποφάσεις του ΣτΕ, έχοντας ήδη φουσκώσει τα έσοδα διάφορων δικηγορικών γραφείων, την αντίθετη εικόνα. Διάβαζες τίτλους για αντισυνταγματικότητα του νόμου Κατρούγκαλου, η οποία αφορούσε δευτερεύουσες πλευρές του. Και ταυτόχρονα διάβαζες για τα αναδρομικά των συνταξιούχων, που όπου να 'ναι έρχονται. Κάποιοι ίσως να είχαν αρχίσει και τους λογαριασμούς για το πού θα διαθέσουν τα αναδρομικά.
 
Στο παιχνίδι αυτό έπαιζαν και κυβερνητικά στελέχη που δήλωναν με νόημα ότι η κυβέρνηση περιμένει να καθαρογραφούν και να δημοσιευτούν οι αποφάσεις του ΣτΕ (έχουν δημοσιευτεί μόνο περιλήψεις τους), για να δει πόσα είναι τα αναδρομικά και πώς θα τα δώσει στους συνταξιούχους. Κάποια απ' αυτά τα στελέχη προεξοφλούσαν ότι σίγουρα θα δοθεί μια γενναία δόση των αναδρομικών μέσα στο 2019, για να μην επιβαρύνει τον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2020. Ολα αυτά λέγονταν με διαρροές και όχι με επίσημες δηλώσεις, όμως αρκετοί συνταξιούχοι πρέπει να το είχαν δέσει κόμπο ότι θα πάρουν λεφτά, έστω και σε 72 δόσεις (όπως έλεγαν άλλες διαρροές).
 
Στη δική μας ανάλυση επισημάναμε ότι απ' αυτές τις αποφάσεις δεν προκύπτουν αναδρομικά. Σταθήκαμε, μάλιστα, σ' ένα σημείο για να δείξουμε την απόλυτη κοινωνική αναλγησία του ΣτΕ. Γράψαμε συγκεκριμένα:
 
Οι προσφεύγοντες, με αιτήσεις ακύρωσης υπουργικών αποφάσεων, προέβαλαν ως λόγο ακύρωσης το δεδικασμένο των αποφάσεων 2287 και 2288/2015 του ΣτΕ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το δεδικασμένο αναγόταν στο ότι όλοι οι συνταξιούχοι (και όχι μόνο αυτοί που είχαν προσφύγει το 2013 και είχαν πετύχει την έκδοση των αποφάσεων 2287 και 2888) υπέστησαν μεγάλη απώλεια στις συντάξεις τους με τους νόμους 4051 και 4093/2012 και γι’ αυτό δεν πρέπει να υποστούν νέες δραστικές μειώσεις, σύμφωνα με υπουργικές αποφάσεις εφαρμοστικές των διατάξεων του νόμου Κατρούγκαλου.
 
Οι τακτικοί δικαστές του ΣτΕ, με τις αποφάσεις 1890 και 1891, απέρριψαν αυτόν το λόγο ακύρωσης (για το δεδικασμένο). Παραθέτουμε την σχετική παράγραφο Β της απόφασης 1890, που είναι πανομοιότυπη με την παράγραφο Β της απόφασης 1891 του 2019: «Περαιτέρω, απερρίφθη ο λόγος ακυρώσεως περί παραβιάσεως του δεδικασμένου, που απορρέει από τις 2287-2288/2015 αποφάσεις της Ολομέλειας του Δικαστηρίου, διότι η ύπαρξη δεδικασμένου προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, ταυτότητα διαδίκων, προϋπόθεση η οποία δεν συντρέχει εν προκειμένω» (η έμφαση δική μας).
 
Αυτή η δικαιολογία από την πλευρά του ΣτΕ, με την οποία απορρίφθηκε η επίκληση του δεδικασμένου, είναι προκλητική. Γιατί ο νόμος Κατρούγκαλου δεν πλήττει μόνο τους δικαστικούς που είχαν προσφύγει κατά της αντισυνταγματικότητας των νόμων 4051 και 4093/2012, αλλά όλους τους παλιούς συνταξιούχους. Επομένως, όλοι οι παλιοί συνταξιούχοι είχαν και έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν την εφαρμογή των αποφάσεων 2287 και 2288 και να κριθούν αντισυνταγματικές οι διατάξεις του νόμου 4387/2016 με τις οποίες έγινε ο επανυπολογισμός των συντάξεων των παλιών συνταξιούχων.
 
Η παραπλανητική φιλολογία δεν άντεξε ούτε μία εβδομάδα. Προκειμένου να μην καλλιεργούνται προσδοκίες που μπορεί να γυρίσουν μπούμερανγκ στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, ο Μηταράκης επιφορτίστηκε με το καθήκον να ανακοινώσει ότι… αναδρομικά πάπαλα. Βγήκε, λοιπόν, στο πρωινάδικο του Παπαδάκη και είπε:
 
«Στις 4 Οκτωβρίου δημοσιεύτηκαν 5 περιλήψεις του ΣτΕ αναφορικά με το νόμο Κατρούγκαλου, ο οποίος κρίθηκε αντισυνταγματικός. Αυτές οι περιλήψεις λένε ξεκάθαρα πως δεν έχουν αναδρομική ισχύ. Ως προς τον επανασχεδιασμό του νόμου Κατρούγκαλου, είναι λογικό πως ό,τι νομοθετηθεί, θα έχει αναδρομική ισχύ από την 4η Οκτωβρίου, προκειμένου να μην τεθεί θέμα αναδρομικών ως προς την τέλεση αυτής της απόφασης του ΣτΕ».
 
Ο Μηταράκης έβαλε τέρμα και στις προσδοκίες για αναδρομικά μέσα στο 2019, λέγοντας: «Προκειμένου να είμαστε σε θέση να σχεδιάσουμε την αποπληρωμή των αναδρομικών, θα πρέπει πρώτα από όλα να γνωρίζουμε το τελικό ακριβές ποσό. Εάν δεν ολοκληρωθεί όλη αυτή η διαδικασία στο ΣτΕ, εάν δεν καθαρίσει η εικόνα και δεν ξέρουμε ποιο είναι το τελικό ποσό με το οποίο επιβαρύνεται το ασφαλιστικό μας σύστημα, δεν μπορούμε να προγραμματίσουμε καμία αποπληρωμή».
 
Από τη μια δήλωσε πως οι αποφάσεις του ΣτΕ δεν εγείρουν ζήτημα αναδρομικών και από την άλλη άφησε ανοιχτό ένα παράθυρο για το μέλλον, συνεχίζοντας την κοροϊδία των συνταξιούχων. Από το υπουργείο Εργασίας διέρρευσαν, ακόμα, ότι θα συσταθεί ειδική επιστημονική επιτροπή με έμπειρους νομικούς προκειμένου να εξετάσει τις αποφάσεις του ΣτΕ (όταν αυτές δημοσιευτούν) και να δει αν και σε ποιο βαθμό τίθεται ζήτημα αναδρομικών, καθώς και τι παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν για να ευθυγραμμιστεί το αντιασφαλιστικό καθεστώς με τις αποφάσεις του ΣτΕ.
 
Τι κληροδότησε το ΣτΕ σε εργαζόμενους και συνταξιούχους: τη νομιμοποίηση του νόμου Κατρούγκαλου.