Επί οχτώ χρόνια συνεχίζεται το βασανιστήριο της παράνομης υπερεφημέρευσης των γιατρών

• Η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, σε όλη την περίοδο που διαχειρίστηκε την καπιταλιστική εξουσία, υποχρέωνε τους γιατρούς να δουλεύουν πάνω από 48 ώρες την επταήμερη εβδομάδα, παραβιάζοντας την οδηγία 88/2003 και αγνοώντας την καταδικαστική απόφαση του δικαστηρίου της ΕΕ.

• Την ίδια πολιτική εφαρμόζει και η κυβέρνηση Μητσοτάκη, με συνεχείς τροποποιήσεις που κάνει στην παράγραφο 4γ του άρθρου 3 του νόμου 4498, με τις οποίες διαιωνίζεται η βάρβαρη απασχόληση των γιατρών πάνω από 60 ώρες την επταήμερη εβδομάδα.

• Το βασανιστήριο των 60 ωρών διαιωνίζεται γιατί οι Κομισάριοι αδιαφορούν για την παραβίαση των οδηγιών, ενώι οι γιατροί και η ομοσπονδία τους δεν παλεύουν να το ανατρέψουν.

Εχουμε αναφερθεί σε δύο άρθρα μας στην καταδίκη της Ελλάδας από το Δικαστήριο της ΕΕ (ένατο τμήμα) στις 24 Δεκέμβρη του 2015, επειδή παραβίαζε (και συνεχίζει να παραβιάζει) την οδηγία 88/2003, που προβλέπει ότι οι γιατροί του ΕΣΥ δεν πρέπει να απασχολούνται περισσότερες από 48 ώρες στην επταήμερη εβδομάδα, συνυπολογίζοντας την πενθήμερη πρωινή απασχόληση και τις εφημερίες.

Παραθέτουμε ένα απόσπασμα από την καταδικαστική απόφαση:

«Η Ελληνική Δημοκρατία, παραλείποντας να εφαρμόσει εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας μη υπερβαίνουσα, κατά μέσο όρο, τις 48 ώρες και παραλείποντας να διασφαλίσει ελάχιστο ημερήσιο χρόνο αναπαύσεως ή ισοδύναμη περίοδο αντισταθμιστικής αναπαύσεως που να διαδέχεται άμεσα τον χρόνο εργασίας τον οποίο η περίοδος αυτή θεωρείται ότι αντισταθμίζει, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 3 και 6 της οδηγίας 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας».

Οι εφημερίες των γιατρών είναι τριών κατηγοριών:

• Η ενεργή εφημερία που στις καθημερινές αρχίζει με τη λήξη της πρωινής βάρδιας στις 3μμ και λήγει στις 8πμ της επομένης (Σάββατο, Κυριακή και αργίες αρχίζει στις 8πμ και λήγει στις 8πμ της επομένης.
• Η μεικτή εφημερία που αρχίζει από τις 3μμ και διαρκεί για έξι ώρες στο νοσοκομείο και στη συνέχεια για έντεκα ώρες στο σπίτι.
• Η εφημερία ετοιμότητας που γίνεται από το σπίτι (ο γιατρός είναι υποχρεωμένος να πάει στο νοσοκομείο όταν κληθεί να αναλάβει υπηρεσία).

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, στη Ζώνη Α οι Επιμελητές Α και Β είναι υποχρεωμένοι να κάνουν τέσσερις ενεργές και δύο ετοιμότητας το μήνα, ενώ οι διευθυντές τρεις ενεργές και τρεις ετοιμότητας. Στην πράξη όμως τους υποχρεώνουν να υπερεφηρεύουν, φτάνοντας στο σημείο να ξεπερνούν τις 60 ώρες την επταήμερη εβδομάδα. 

Η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, για να δικαιολογήσει την άρνησή της να εφαρμόσει την οδηγία, επικαλέστηκε την έλλειψη γιατρών. Και μετά την καταδικαστική απόφαση, συνέχιζε την παρανομία για περίπου τρία χρόνια, υποχρεώνοντας τους γιατρούς να υπερεφημερεύουν, δουλεύοντας και πάνω από 60 ώρες. Και τον Νοέμβρη του 2017 ψήφισε το νόμο 4498 (δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 16.11.2017), που προέβλεπε ένα μεταβατικό καθεστώς τριών χρόνων, κατά το οποίο οι γιατροί θα συνέχιζαν να δουλεύουν και πάνω από 60 ώρες μέχρι να γίνουν (υποτίθεται)οι αναγκαίες προσλήψεις. Παραθέτουμε το άρθρο 3 του νόμου 4498:

«Ωράριο και διάρκεια εργασίας

(άρθρα 6, 7, 16 και 22 παρ. 1 της Οδηγίας 2003/88/ΕΚ)

1. 1. Το τακτικό ωράριο των νοσοκομειακών ιατρών είναι επτάωρο, συνεχές, πρωινό και πενθήμερο από Δευτέρα έως Παρασκευή, από 8:00 έως 15:00.
   2. Το τακτικό ωράριο των ιατρών των υπηρετούντων στις μονάδες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας είναι επτάωρο και πενθήμερο από Δευτέρα έως Παρασκευή και καθορίζεται, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 4, τις παραγράφους 3 και 5 του άρθρου 5, την παρ. 3 του άρθρου 8 και την παρ. 2 του άρθρου 9 του ν. 4486/2017 (Α΄ 115).
   3. Η εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας των ιατρών της παρ. 1 του άρθρου 1 δεν μπορεί να υπερβαίνει τις σαράντα οκτώ (48) ώρες εργασίας με περίοδο αναφοράς (μέσο όρο) τους τέσσερις (4) μήνες, συμπεριλαμβανομένων των εφημεριών. Στον υπολογισμό του μέσου όρου δεν προσμετρώνται ή παραμένουν ουδέτερες η ετήσια άδεια και οι άδειες ασθενείας.
   4. α) Σε κάθε περίπτωση η διάρκεια εργασίας δεν μπορεί να υπερβαίνει το απόλυτο όριο των εξήντα (60) ωρών εργασίας την εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένων των εφημεριών.

Τηρουμένων των γενικών αρχών προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των ιατρών, η υπέρβαση του 48ωρου γίνεται για την κάλυψη των αναγκών σε εφημερίες των νοσοκομείων ή μονάδων Π.Φ.Υ., εφόσον: 

αα) ο ιατρός συναινεί για την παροχή της εργασίας αυτής και

ββ) ο ιατρός δεν υφίσταται καμία επίπτωση, αν δεν δεχτεί να εκτελέσει την εργασία αυτή. Η συναίνεση του ιατρού είναι ειδική, δίδεται εγγράφως, φέρει ακριβή ημερομηνία και υπογραφή, φυλάσσεται στο φάκελό του και μπορεί να ανακαλείται ελεύθερα.

β) Ο Διοικητής του νοσοκομείου, καθώς και ο Διοικητής της Υ.ΠΕ. για τις μονάδες Π.Φ.Υ. υποχρεούνται να τηρούν και ενημερώνουν αρχείο για όλους τους ειδικευμένους και ειδικευόμενους ιατρούς, που παρέχουν εργασία καθ’ υπέρβαση του 48ωρου. Το αρχείο είναι στη διάθεση του Υπουργού Υγείας, ο οποίος μπορεί να απαγορεύει ή περιορίζει τη δυνατότητα υπέρβασης της ανώτατης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας, για λόγους ασφάλειας και υγείας των ιατρών. Το νοσοκομείο και η Δ.Υ.ΠΕ. υποχρεούνται να παρέχουν σε τακτά χρονικά διαστήματα στατιστικές πληροφορίες σχετικά με τη συναίνεση ή την άρση της συναίνεσης των ιατρών. 

γ) Η υπέρβαση του 48ωρου τίθεται για μια τριετία από την έναρξη ισχύος του παρόντος και μέχρι την ολοκλήρωση των απαιτούμενων προσλήψεων ειδικευμένων ιατρών Ε.Σ.Υ. για την εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων και μονάδων Π.Φ.Υ. του Ε.Σ.Υ..

1. 5. Η ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών των προσώπων της παρ. 1 του άρθρου 1 του παρόντος δεν μπορεί να είναι μικρότερη των τεσσάρων (4) εβδομάδων»

Μερικές παρατηρήσεις για την παραπάνω ρύθμιση:

Πρώτο, με την παράγραφο 4 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ αγνόησε την καταδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ, που προβλέπει ως ανώτατο όριο εβδομαδιαίας απασχόλησης τις 48 ώρες.

Δεύτερο, αγνόησε τις προϋποθέσεις που εισήγαγε η ίδια με την παράγραφο 4. Δηλαδή, ότι ο γιατρός του ΕΣΥ θα συναινεί εγγράφως, ότι στην περίπτωση που αρνείται να εργαστεί και πάνω από 60 ώρες την επταήμερη εβδομάδα δεν θα έχει καμία επίπτωση και ότι η γραπτή συναίνεση θα φυλάσσεται από τον Διοικητή του Νοσοκομείου και τις ΥΠΕ σε ειδικό αρχείο.

Τρίτο, σκόπιμα δεν έκανε μαζικές προσλήψεις γιατρών -όχι μόνο πριν από δημοσίευση του νόμου 4498/2017, αλλά και μετά και μέχρι το Ιούνη του 2019- για να σταματήσει η υπερεφημέρευση που είναι επικίνδυνη για την υγεία γιατρών και ασθενών.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, με συνεχείς τροποποιήσεις της παραγράφου 4γ του νόμου 4498/2017, διαιώνισε το παράνομο βασανιστήριο των γιατρών μέχρι τις 30 Σεπτέμβρη του 2023. Και με το άρθρο 5 νομοσχέδιου που έχει ανέβει στην πολυδιαφημιζόμενη και άνευ ουσίας διαβούλευση, ετοιμάζεται για νέα παράταση, μέχρι τις 31 Δεκέμβρη του 2023.

Αυτό το βασανιστήριο των γιατρών που διαρκεί μια συνεχή οκταεετία (Δεκέμβρης 2015 – Δεκέμβρης 2023) μετά από την καταδικαστική απόφαση του δικαστηρίου της ΕΕ, συνεχίζεται με το ίδιο πρόσχημα των κυβερνήσεων: «μέχρι να προσλάβουμε γιατρούς». Προσλήψεις, όμως, η κυβέρνηση Μητσοτάκη ούτε έκανε ούτε θα κάνει γιατί με νόμους που ψήφισε έμπασε τους ιδιώτες γιατρούς και τους καπιταλιστές της Υγείας στα νοσοκομεία, έσπασε την αποκλειστική απασχόληση των γιατρών του ΕΣΥ επιτρέποντας τα ιδιωτικά ιατρεία και ετοιμάζεται να κάνει όλα τα νοσοκομεία του ΕΣΥ ΝΠΙΔ, ιδιωτικοποιώντας τα.

Το μεταβατικό καθεστώς του 60ωρου βασανιστηρίου που επέβαλε η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ έληξε στις 16 Νοέμβρη του 2020. Στις 23 Δεκέμβρη του 2020 δημοσιεύτηκε ο νόμος 4764, που με την παράγραφο 2 του άρθρου 46 παρέτεινε το βασανιστήριο των γιατρών μέχρι τις 30 Νοέμβρη του 2022 (τροποποίηση της παραγράφου 4γ του άρθρου 3 του νόμου 4498/2017). Παραθέτουμε την παράγραφο 2 του άρθρου 46 του Ν. 4764/2020:

«2. Η περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 4498/2017 (Α΄ 172) τροποποιείται ως εξής:

γ) Για την εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων και μονάδων Π.Φ.Υ. του Ε.Σ.Υ., για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών από τη διάδοση του κορωνοϊού COVID-19 και μέχρι την ολοκλήρωση των απαιτούμενων προσλήψεων ειδικευμένων ιατρών Ε.Σ.Υ., η δυνατότητα υπέρβασης του σαρανταοκταώρου υφίσταται έως τις 30.11.2022».

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, για να δικαιολογήσει το παράνομο βασανιστήριο των γιατρών και την άρνησή της να προσλάβει μαζικά μόνιμους γιατρούς στο ΕΣΥ, συνέχισε να επικαλείται την πανδημία του κοροναϊού για άλλα δύο χρόνια!

Στις 7 Δεκέμβρη του 2022 δημοσιεύτηκε ο νόμος 4999. Με το άρθρο 65 παρατάθηκε για 7 μήνες το βασανιστήριο των γιατρών:

«Αρθρο 65

Παράταση ισχύος της δυνατότητας υπέρβασης της σαρανταοκτάωρης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας των ιατρών των νοσοκομείων και μονάδων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας

Η ισχύς της περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 4498/2017 (Α’ 172), περί της δυνατότητας υπέρβασης της σαρανταοκτάωρης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας των ιατρών των νοσοκομείων και μονάδων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας, παρατείνεται από τη λήξη της έως την 30ή.6.2023».

Στις 8 Απρίλη του 2023 δημοσιεύτηκε ο νόμος 5041. Με το άρθρο 81 δόθηκε νέα παράταση, μέχρι τις 30 Σεπτέμβρη του 2023:

«Αρθρο 81

Παράταση ισχύος της δυνατότητας υπέρβασης της σαρανταοκτάωρης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας των ιατρών των νοσοκομείων και μονάδων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας

H περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 4498/2017 (Α’ 172), περί της δυνατότητας υπέρβασης της σαρανταοκτάωρης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας των ιατρών των νοσοκομείων και μονάδων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας, τροποποιείται: α) με τη διαγραφή της φράσης «, για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών από τη διάδοση του κορωνοϊού COVID-19», β) με την παράταση της δυνατότητας υπέρβασης του σαρανταοκταώρου έως τις 30.9.2023, και η περ. γ) διαμορφώνεται ως εξής:

«γ) Για την εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων και μονάδων Π.Φ.Υ. του Ε.Σ.Υ. και μέχρι την ολοκλήρωση των απαιτούμενων προσλήψεων ειδικευμένων ιατρών Ε.Σ.Υ., η δυνατότητα υπέρβασης του σαρανταοκταώρου υφίσταται έως τις 30.9.2023».

Οπως είπαμε, ετοιμάζεται νέα παράταση (μέχρι τις 31.12.2023), με το άρθρο 5 νομοσχέδιου που η κυβέρνηση Μητσοτάκη ανέβασε στη διαβούλευση στις 19 Σεπτέμβρη:

«Αρθρο 5 

Παράταση ισχύος της δυνατότητας υπέρβασης της σαρανταοκτάωρης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας των ιατρών των νοσοκομείων και μονάδων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας – Τροποποίηση περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 4498/2017 

H περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 4498/2017 (Α’ 172), περί της δυνατότητας υπέρβασης της σαρανταοκτάωρης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας των ιατρών των νοσοκομείων και μονάδων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας, τροποποιείται ως προς την καταληκτική προθεσμία και η περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 3 διαμορφώνεται ως εξής: 

«γ) Για την εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων και μονάδων Π.Φ.Υ. του Ε.Σ.Υ. και μέχρι την ολοκλήρωση των απαιτούμενων προσλήψεων ειδικευμένων ιατρών Ε.Σ.Υ., η δυνατότητα υπέρβασης του σαρανταοκταώρου υφίσταται έως την 31η.12.2023».

Επαναλαμβάνουμε ότι ήδη επί μια οκταετία συνεχίζεται το βασανιστήριο των γιατρών με την υπερεφημέρευση που ξεπερνά τις 60 ώρες την εβδομάδα, με πρόσχημα την ολοκλήρωση των προσλήψεων γιατρών, που σκόπιμα δε γίνεται. Το βασανιστήριο θα συνεχιστεί με συνεχείς παρατάσεις της εξαίρεσης που θεσπίστηκε με την παράγραφο 4γ του άρθρου 3 του νόμου 4498/2017, αν οι γιατροί του ΕΣΥ δεν αποφασίσουν να πάρουν την υπόθεση στα χέρια τους και να αγωνιστούν, χρησιμοποιώντας όλα τα μέσα που έχουν στα χέρια τους, ώστε να αναγκάσουν την κυβέρνηση Μητσοτάκη να κάνει μαζικές προσλήψεις γιατρών στα νοσοκομεία του ΕΣΥ.

ΥΓ. Στα δύο προηγούμενα άρθρα μας δεν είχαμε εντοπίσει τις συνεχείς παρατάσεις-τροποποιήσεις της παραγράφου 4γ του άρθρου 3 του νόμου 4498/2017, που δεν παύουν να είναι παράνομες, όχι μόνο γιατί παραβιάζουν την οδηγία 88/2003, που απαγορεύει να δουλεύουν οι γιατροί περισσότερες από 48 ώρες την εφταήμερη εβδομάδα, αλλά παραβιάζουν και την ισχύουσα νομοθεσία για τις εφημερίες που είναι υποχρεωμένοι να κάνουν οι γιατροί την εβδομάδα των επτά ημερών.