Ο πόλεμος στην Ουκρανία εν εξελίξει. Τα κύματα προσφύγων σε έξαρση. Η «μηχανή» της ΕΕ για τη λήψη αποφάσεων, μέτρων, ενεργειών σε ντελίριο. Ολοι κοιτούν με μάτια δακρυσμένα τους «γείτονες» πρόσφυγες να καταφθάνουν στις ευρωπαϊκές χώρες και «τρέχουν» να τους αγκαλιάσουν, να τους ζεστάνουν, να τους προσφέρουν φαγητό και πρώτες βοήθειες. Ποιους πρόσφυγες; Τους «καθαρόαιμους» Ουκρανούς, όχι όλους. Για όσους ενδεχομένως μπερδεύτηκαν, να εξηγούμαστε.
Τα (ουκ ολίγα) ρεπορτάζ που κυκλοφορούν στα διεθνή και τα εγχώρια αστικά μέσα «ενημέρωσης» ασχολούνται με την «ολιστική» προσέγγιση της κάλυψης των αναγκών των προσφύγων της Ουκρανίας. Ασχολούνται, και μάλιστα διεξοδικά, με την οργάνωση των όμορων -και όχι μόνο- χωρών, το μηχανισμό που έχει στηθεί και λειτουργεί, τους εθελοντές, τους κρατικούς και μη φορείς που έχουν προστρέξει σε παροχή βοήθειας, το τεράστιο δίκτυο της ανθρωπιστικής αλυσίδας που έχει δημιουργηθεί. Αφήνουμε εντελώς τη σύγκριση της όλης «κινητοποίησης» με την αντίστοιχη που δεν είχε γίνει όταν κατέφθαναν οι πρόσφυγες από τη Συρία, το Αφγανιστάν ή το Ιράκ και προχωρούμε.
Υπάρχουν πρόσφυγες, όπως είναι απολύτως λογικό, οι οποίοι ωστόσο δεν είναι Ουκρανοί. Είναι πολίτες άλλων χωρών. Πολλές φορές, οι άνθρωποι αυτοί έχουν την «ατυχία» να είναι ευκρινές αυτό: να μην έχουν πάλλευκο δέρμα, ανοιχτόχρωμα μάτια και ξανθά μαλλιά. Αρα; Δεν είναι οι εκλεκτοί. Ζούσαν, εργάζονταν, φοιτούσαν στην Ουκρανία; Ναι. Είχαν σπίτι, δουλειά εκεί; Ναι. Είναι Ουκρανοί υπήκοοι; Οχι. Κρίμα. Δεν είναι το ίδιο αποδεκτοί.
Οι πρώτες καταγγελίες (άρθρα αλλά και βίντεο) για ρατσιστικές συμπεριφορές στα σύνορα της Ουκρανίας με τις άλλες χώρες δημοσιεύτηκαν ήδη από τις πρώτες μέρες του πολέμου, αλλά πλέον όλο και συχνότερα και όλο και περισσότερες έρχονται στο φως. Είναι μια κατάσταση που εξακολουθεί και δεν έχει αλλάξει σε τίποτα. Δεν μπορεί πλέον να κρυφτεί εύκολα κάτω απ’ το χαλί το γεγονός ότι η ΕΕ και οι χώρες που προσέτρεξαν να βοηθήσουν και να συνδράμουν τους πρόσφυγες εμφορούνται από ένα βαθιά ριζωμένο, τρομακτικό αίσθημα ρατσισμού και ξενοφοβίας απέναντι στους πολίτες χωρών της Αφρικής και της Ασίας, ακόμα κι αν οι τελευταίοι ζούσαν στην Ουκρανία και είχαν ζωή και σπίτια εκεί, που τα εγκατέλειψαν όπως και οι υπόλοιποι –οι «αυθεντικοί», οι «γνήσιοι»– για να σωθούν από τον πόλεμο.
Φοιτητές από την Ινδία και χώρες της Αφρικής καταγγέλλουν ότι δεν τους αφήνουν να μπουν στα λεωφορεία και να φύγουν. Αφρικανοί καταγγέλλουν ότι τους κρατούν σκοπίμως εγκλωβισμένους σε διάφορα σημεία βάζοντας σε προτεραιότητα τους Ουκρανούς. Ασιάτες καταγγέλλουν ότι δεν μπορούν να περάσουν ελέγχους για να προσεγγίσουν τα σύνορα και να καταφέρουν να μπουν σε μια γειτονική ασφαλή χώρα. Σε πολλές περιπτώσεις οι καταγγελίες αναφέρουν ξυλοδαρμούς ή βίαιες απωθήσεις από τις δυνάμεις στα σύνορα.
Αν αυτό δε είναι ρατσισμός, τότε τι είναι; Αν αυτό δεν είναι ξενοφοβία, τότε τι είναι; Από πότε εφαρμόζεται «επιλογή» για το ποιος θα σωθεί και ποιος όχι; Γιατί οι λαοί της Αφρικής ή της Ασίας κρίνονται ως υποδεέστεροι;
Η πολιτική ηγεσία της ΕΕ γνωρίζει πολύ καλά ποιες εντολές έχει δώσει και ποια «γραμμή» εφαρμόζει για την «υπεράσπιση» και τη «βοήθεια» στους πρόσφυγες. Στους «γνήσιους», «αυθεντικούς» πρόσφυγες που αυτή τη στιγμή την εξυπηρετούν στην προπαγάνδα της, δηλαδή στους Ουκρανούς. Δεν είναι όλοι το ίδιο. Δε λειτουργούν όλοι το ίδιο στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης. Υπάρχουν κάποιοι που είναι πρόσφυγες «πρώτης θέσης». Οι άλλοι να περιμένουν στη σειρά τους. Αν έρθει ποτέ.
ΥΓ1. Η ελληνική κυβέρνηση δεν άντεξε να κρύψει (κι αυτή) την ξενοφοβία της. Στις 11 Μαρτίου δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η παρακάτω φωτογραφία από τα σύνορα στον Προμαχώνα, με πινακίδα που έχει αναρτηθεί από το υπουργείο Μετανάστευση και Ασύλου. Στην πινακίδα βλέπουμε το καλωσόρισμα στους πρόσφυγες στα ελληνικά, τα αγγλικά και τα ουκρανικά. Το καλωσόρισμα αφορά μόνο του; Ουκρανούς γι’ αυτό και δε βγαίνει σε βερσιόν κατανοητή σε λαούς της Αφρικής και της Ασίας.
ΥΓ2. Μέχρι και οι ΗΠΑ αποφάσισαν να συνδράμουν στην προσφυγική κρίση που γέννησε ο πόλεμος της Ουκρανίας. Δημοσιεύματα κάνουν λόγο για πρώτα μέτρα που λαμβάνονται από τον Μπάιντεν σχετικά με παροχή «καταφυγίου» στους Ουκρανούς που έφτασαν στις ΗΠΑ μέχρι την 1η Μαρτίου (με δυνατότητα παραμονής στο αμερικανικό έδαφος για διάστημα έως 18 μήνες, με πιθανότητα παράτασης), καθώς επίσης και παροχή ασφαλούς διαμονής στους Ουκρανούς φοιτητές. Δύο μόνο πράγματα: πρώτον, οι φοιτητές στην Ουκρανία είναι μόνο Ουκρανοί; Σίγουρα όχι. Οι ΗΠΑ, όμως, μόνο αυτούς θεωρούν ότι πρέπει να προστατεύσουν. Δεύτερον, πόσοι θα κατάφεραν άραγε να φτάσουν αεροπορικά στις ΗΠΑ μέχρι την 1η Μάρτη, όταν ήδη είχαν σταματήσει να πραγματοποιούνται πτήσεις από την Ουκρανία; Μετά τι συνέβη; Μήπως σταμάτησε ο πόλεμος, κατά την προστάτιδα μητέρα Αμερική, και δεν το καταλάβαμε οι υπόλοιποι; Οχι βέβαια. Απλώς χρειάζονται και κάποια μέτρα για τα μάτια του κόσμου. Εστω κι αυτά τα λίγα. Εστω κι αν αυτά αφορούν ελάχιστους πρόσφυγες.
