Την Πέμπτη θα ξέρουμε αν η Πορτογαλία θα βαδίσει σε νέες εκλογές (δύο χρόνια πριν από την ολοκλήρωση της τρέχουσας βουλευτικής περιόδου) ή αν θα υπάρξουν διαβουλεύσεις για επανασχηματισμό του κυβερνητικού συνασπισμού υπό τον Αντόνιο Κόστα. Στο συνασπισμό, εκτός από το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Κόστα, συμμετέχουν το λεγόμενο Αριστερό Μπλοκ και το Κομμουνιστικό (λέμε τώρα) Κόμμα Πορτογαλίας, που στηρίζουν την κυβέρνηση χωρίς να συμμετέχουν σ’ αυτήν. Η απόφαση για το τι θα γίνει θα παρθεί από τον (δεξιό) πρόεδρο της Δημοκρατίας Μαρσέλο Ρεμπέλο δε Σόουζα, στις προνομίες του οποίου ανήκει η πρόωρη διάλυση της Βουλής, εφόσον καταψηφιστεί κομβικό νομοθέτημα.
Εν προκειμένω, από το Αριστερό Μπλοκ και το ΚΚ Πορτογαλίας μπλοκαρίστηκε στη Βουλή ο κρατικός προϋπολογισμός του 2022, που κατέθεσε η κυβέρνηση Κόστα, επειδή περιλάμβανε μέτρα μείωσης του ελλείμματος το 2022 στο 3,2% του ΑΕΠ (από 4,3% το 2021). Τα δυο αυτά κόμματα έχουν, βέβαια, ψηφίσει καθαρά μνημονιακούς προϋπολογισμούς, επιτρέποντας στην κυβέρνηση μειοψηφίας του Κόστα να καμαρώνει ως το «καλό παιδί» των Βρυξελλών, οπότε αναρωτιέται κανείς γιατί θυμήθηκαν τώρα να ζητήσουν περισσότερα μέτρα υπέρ των εργαζόμενων τάξεων.
Η απάντηση βρίσκεται στην κατακόρυφη μείωση των δημοσκοπικών ποσοστών τους, που αποτυπώνει αυτό που οι ηγεσίες αυτών των κομμάτων εισπράττουν στην καθημερινή επαφή των «μηχανισμών» τους με τα λαϊκά στρώματα. Πρέπει κάτι να κάνουν για να σταματήσουν τη δημοσκοπική τους πτώση, προτού αυτή μετατραπεί σε εκλογική κατρακύλα. Να δείξουν ότι νοιάζονται για τους εργαζόμενους και τους συνταξιούχους και ότι δε διστάζουν να συγκρουστούν με την κυβέρνηση που στηρίζουν, προκειμένου να περάσουν στον προϋπολογισμό ελάχιστα έστω μέτρα ανακούφισης των φτωχών λαϊκών στρωμάτων.
Ο Κόστα εμφανίστηκε ανένδοτος, δηλώνοντας: «Εχω τη συνείδησή μου καθαρή, επειδή έκανα ό,τι μπορούσα για να λειτουργήσει ο προϋπολογισμός χωρίς να προσθέσω τίποτα που θα ήταν σε βάρος της χώρας». Ταυτόχρονα, πέταξε το μπαλάκι στους κοινοβουλευτικούς του συμμάχους: «Το τελευταίο που χρειάζεται η χώρα και που αξίζει στους Πορτογάλους αυτή τη στιγμή είναι μια πολιτική κρίση». Οι τελευταίοι απάντησαν ότι δεν επιθυμούν να ρίξουν την κυβέρνηση και πως οι εκλογές θα μπορούσαν να αποφευχθούν με την κατάθεση ενός βελτιωμένου προϋπολογισμού, κάτι το οποίο ο Κόστα μέχρι στιγμής δεν αποδέχεται.
Μα δεν ανησυχεί ο Κόστα από την προοπτική να πέσει η κυβέρνησή του στο μέσο της θητείας της; Η απάντηση βρίσκεται πάλι στις δημοσκοπήσεις που εμφανίζουν το κόμμα του Κόστα να ενισχύεται, πλησιάζοντας το 40% (έναντι 36,4% το 2019). Το 2019, το κόμμα του Κόστα εξέλεξε 108 βουλευτές, 8 λιγότερους από την απόλυτη πλειοψηφία στην πορτογαλική Βουλή (έχει 230 έδρες). Στις πρόωρες εκλογές μπορεί να καταφέρει να πάρει την πλειοψηφία και να μην έχει ανάγκη την κοινοβουλευτική στήριξη των δύο άλλων κομμάτων «της Αριστεράς».
Επομένως, ο πορτογάλος πρωθυπουργός το παίζει δίπορτο. ‘Η το Αριστερό Μπλοκ και το ΚΚ Πορτογαλίας θα κάνουν πίσω και θα ψηφίσουν τον κρατικό προϋπολογισμό (μπορεί να τους κάνει καναδυό παραχωρήσεις για ξεκάρφωμα) ή η χώρα θα οδηγηθεί σε εκλογές, στις οποίες ευελπιστεί ότι το κόμμα του θα πάρει –έστω και οριακά- την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών.
Ας μην υποτιμάμε καθόλου τη στήριξη των Βρυξελλών, του Βερολίνου και του Παρισιού. Θυμηθείτε πώς στήριζαν η Μέρκελ και ο Σόιμπλε τους Τσιπραίους τον Σεπτέμβρη του 2015, όταν ο Τσίπρας πήγε σε εκλογές έχοντας απαλλαγεί από Λαφαζάνηδες και Μπαρουφάκηδες. «Οι εκλογές δεν είναι πρόβλημα, είναι μέρος της λύσης» έλεγε η Μέρκελ τότε, απαντώντας στη ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι που διαμαρτύρονταν ότι ο Τσίπρας τους την έφερε και πήγε σε πρόωρες εκλογές, μολονότι τους είχε διαβεβαιώσει ότι θα συνεχίσει να κυβερνά με τη δική τους στήριξη. Τα ίδια θα ειπωθούν και για τις πρόωρες εκλογές στην Πορτογαλία, αν τις προκηρύξει ο Δε Σόουζα.
Ο Κόστα ήδη έχει οργανώσει την προπαγάνδα του, εμφανιζόμενος ως «η φωνή της λογικής», ο «άνθρωπος του Κέντρου», ο πρωθυπουργός που «έσωσε την Πορτογαλία από την οικονομική καταστροφή», που «έπιασε το υψηλότερο ποσοστό αντι-covid εμβολιασμού στην Ευρώπη», που βάλλεται και από αριστερά (με «ακραία αιτήματα που θα υπονομεύσουν την οικονομία») και από δεξιά, από τους καπιταλιστές που «κήρυξαν πόλεμο στην κυβέρνηση», όπως έγραφε μια πορτογαλική εφημερίδα, υπηρετώντας την τακτική του Κόστα.
Οποια εξέλιξη και να υπάρξει, η εργατική τάξη και τα φτωχά λαϊκά στρώματα της Πορτογαλίας είναι από χέρι χαμένα.
