Υστερα από μια βδομάδα διαδηλώσεων και συγκρούσεων με τις δυνάμεις καταστολής της διεφθαρμένης κλίκας των πολιτικών επιγόνων-μαριονετών του Ναζαρμπάεφ, που κυβερνά το Καζακαστάν μετά την απόσυρση του τελευταίου από το προσκήνιο, ο κυβερνητικός στρατός κατάφερε να καταστείλει την προλεταριακή-λαϊκή εξέγερση και να ανακτήσει τον έλεγχο της οικονομικής πρωτεύουσας της χώρας, Αλμάτι.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Υγείας, 164 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, χωρίς να διευκρινίζεται πόσοι από αυτούς είναι διαδηλωτές που δολοφονήθηκαν από τα πυρά των μπάτσων και του στρατού, που τις τελευταίες μέρες είχαν λάβει εντολή από τον πρόεδρο του καθεστώτος Τοκάεφ, να πυροβολούν στο ψαχνό χωρίς προειδοποίηση, προκειμένου να καταστείλουν τις άνευ προηγουμένου μαχητικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν στις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας.
Μπορεί τα παπαγαλάκια της ρωσικής προπαγάνδας, εγκατεστημένα είτε στη Μόσχα είτε στην Αθήνα, να προσπάθησαν με θεωρίες συνωμοσίας περί «πρακτόρων» να παρουσιάσουν την εξέγερση σαν «υπονομευτική δράση συμμοριών», με παραπομπές στις εξεγέρσεις της «αραβικής άνοιξης», το χαρακτήρα της οποίας επίσης διαστρέφουν, όμως δεν ήταν καθόλου δύσκολο να καταλάβει κανείς πως στο Καζακστάν έγινε μια ακόμα αυθόρμητη λαϊκή εξέγερση, με βασική κινητήρια δύναμή της το πολυπληθές προλεταριάτο της χώρας. Αλλωστε, οι δυτικές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, όπως θα δούμε παρακάτω, παρά τις αντιθέσεις τους με το ρωσικό ιμπεριαλισμό, ενώθηκαν επί της ουσίας μαζί του και με την κυβερνώσα κλίκα του Καζακστάν, στον κοινό στόχο της καταστολής της εξέγερσης, από την οποία κινδύνευαν τα συμφέροντα όλων.
Και βέβαια, δεν ήταν καθόλου δύσκολο να διακρίνει κανείς τους λόγους για τους οποίους ξεχείλισε η οργή. Σε μια χώρα με τεράστιο φυσικό πλούτο, επί του οποίου πλιατσικολογούν τα μονοπώλια Ρωσίας, Κίνας και δυτικών ιμπεριαλιστικών χωρών, το προλεταριάτο και τα άλλα εργαζόμενα στρώματα ωθούνται σε όλο και μεγαλύτερη φτώχεια. Από τη στιγμή μάλιστα που το κράτος αρνήθηκε να ικανοποιήσει ακόμα και στοιχειώδη οικονομικά αιτήματα, δεν ήταν δύσκολο η λαϊκή οργή να σπάσει κάθε φραγμό και η εξέγερση να αποκτήσει αντικαθεστωτικό χαρακτήρα, με την απαίτηση να φύγει η κυβερνώσα πολιτική κλίκα. Δεν ήταν, ασφαλώς, η οργανωμένη από τους Μπολσεβίκους Σοσιαλιστική Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917, ουδείς όμως δικαιούται να μειώνει τη σημασία τέτοιων εξεγέρσεων, στις οποίες το αίμα το προλεταριάτου γίνεται ποτάμι που γυρίζει τον τροχό της Ιστορίας.
Η σπίθα που πυροδότησε την εξέγερση ήταν ο υπερδιπλασιασμός της τιμής του υγραερίου, από 0,11 σε 0,28 δολάρια, λόγω της κατάργησης του πλαφόν που ίσχυε μέχρι το τέλος του 2021. Λαμβάνοντας υπόψη ότι -πέραν του νοικοκυριού- το 90% των οχημάτων στη χώρα κινούνται με υγραέριο και ότι ο κατώτατος μισθός δεν ξεπερνάει τα 67 δολάρια τον μήνα, μπορεί εύκολα να συμπεράνει κανείς την επιβάρυνση που θα δεχόταν το έτσι κι αλλιώς ισχνό λαϊκό εισόδημα.
Αρχικά οι διαδηλωτές απαίτησαν την επαναφορά του πλαφόν, γρήγορα όμως στο στόχαστρο μπήκαν ο ίδιος ο Τοκάεφ και η κυβέρνησή του, ο πρώην πρόεδρος Ναζαρμπάεφ και η οικογένειά του, που λυμαίνεται το καζάκικο κράτος για περισσότερα από 30 χρόνια, και η παροιμιώδης διαφθορά που χαρακτηρίζει το καθεστώς. Ας σημειωθεί ότι ο Ναζαρμπάεφ ήταν ο πρώτος γραμματέας του «Κομμουνιστικού» Κόμματος του Καζακστάν μέχρι την κατάρρευση του παλινορθωμένου καπιταλισμού στα τέλη της δεκαετίας του ’80 με αρχές της δεκαετίας του ’90. Ηταν από τους «παλιούς» που διασώθηκαν, αλλάζοντας κοστούμι.
Δεκάδες κρατικά κτίρια πυρπολήθηκαν από τους διαδηλωτές, ενώ σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές 18 μπάτσοι και εθνοφρουροί σκοτώθηκαν στις διαδηλώσεις. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του BBC, ο κύριος όγκος των διαδηλωτών στο Αλμάτι προέρχονταν από τις φτωχότερες συνοικίες της πόλης και τα προάστια.
Η εμπλοκή της Ρωσίας στην καταστολή της εξέγερσης, μέσω του Οργανισμού Συμφώνου Συλλογικής Ασφάλειας, που περιλαμβάνει εκτός από τη Ρωσία, άλλες πέντε χώρες-δορυφόρους της, τη Λευκορωσία, το Καζακστάν, το Τατζικιστάν, την Αρμενία και το Κιργιστάν, ήταν άμεση. Η ρωσική κυβέρνηση έστειλε περισσότερα από 70 μεταγωγικά αεροπλάνα, με πολεμικό υλικό, ελαφρά τεθωρακισμένα οχήματα, άρματα μάχης και στρατιώτες, προκειμένου να συνδράμει το καθεστώς στην καταστολή και το μακέλεμα των διαδηλώσεων.
Από την πρώτη στιγμή, η Ρωσία και η Κίνα δήλωσαν ανοιχτά τη στήριξη τους στην καζάκικη κυβέρνηση, ενώ οι Αμερικάνοι, ο ΟΗΕ και η ΕΕ περιορίστηκαν στο να συστήσουν υποκριτικά… αυτοσυγκράτηση στις δυο πλευρές και σε εκκλήσεις για τερματισμό της βίας, εξισώνοντας τη λαϊκή αντιβία με τα όπλα και τα τεθωρακισμένα του στρατού και της αστυνομίας του καθεστώτος.
Παρά το γεγονός ότι η Ρωσία επεμβαίνει ανοιχτά στα εσωτερικά του Καζακστάν με στρατιωτική παρουσία, προκειμένου να στηρίξει τα συμφέροντά της, η μοναδική αντίδραση των Αμερικάνων ήταν ένα καυστικό σχόλιο του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Αντονι Μπλίνκεν, ο οποίος προειδοποίησε ότι θα είναι «πολύ δύσκολο» για το Καζακστάν να εξασφαλίσει την αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων από τη στιγμή που αυτές έλαβαν το πράσινο φως για επέμβαση στο έδαφός του. Βλέπετε, και οι Αμερικανοί έχουν τεράστια οικονομικά συμφέροντα στο Καζακστάν.
Το Καζακστάν είναι η μεγαλύτερη οικονομία της Κεντρικής Ασίας με το ΑΕΠ της να φτάνει τα 169,8 δισ. δολάρια το 2020, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα. Στο έδαφος της χώρας υπάρχουν τεράστια αποθέματα πετρελαίου, αερίου και ουρανίου, ενώ η γεωγραφική της θέση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, δίπλα στη Ρωσία και την Κίνα, τους βασικότερους ανταγωνιστές του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.
Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός έχει τοποθετήσει κεφάλαια ύψους 36 δισ. δολαρίων στη χώρα, ενώ η αμερικάνικη Chevron είναι το μεγαλύτερο ενεργειακό μονοπώλιο που δραστηριοποιείται στη χώρα, λειτουργώντας ως αιχμή του δόρατος για την επέκταση των αμερικάνικων μονοπωλίων που έχουν ως στόχο κυρίως τον ορυκτό πλούτο της χώρας. Σε αυτόν τον κλάδο ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός δεν είναι μόνος του, καθώς μερίδιο στην καταλήστευση του καζάκικου πλούτου, με αποικιοκρατικούς όρους, διεκδικεί και η Κίνα. Ο κινέζικος ιμπεριαλισμός έχει τοποθετήσει τουλάχιστον 27 δισ. δολάρια σε 55 έργα, ποσό που γι’ αυτόν είναι αμελητέο, αλλα χρησιμεύει για τη δημιουργία προγεφυρώματος τόσο στο Καζακστάν όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής Ασίας. Τα γαλλικά μονοπώλια δε θα μπορούσαν να απέχουν από την περιοχή, με μονοπώλια όπως η Alstom, η Engie, η Total και άλλα να έχουν τοποθετήσει κεφάλαια που ξεπερνούν τα 10 δισ. δολάρια.
Η εμπλοκή των ιμπεριαλιστικών μονοπωλίων στην χώρα εξηγεί γιατί οι ΗΠΑ, οι δυτικοευρωπαϊκές χώρες και ο ΟΗΕ, που κατα τα άλλα ομνύουν στην αστική δημοκρατία, δεν άρθρωσαν έστω μια λέξη καταδίκης του καθεστώτος για τις εκατόμβες δολοφονημένων και τραυματισμένων διαδηλωτών και το όργιο συλλήψεων που ακολούθησε την καταστολή της εξέγερσης. Φυσικά για κυρώσεις ούτε λόγος.
