Ανεβαίνει ξανά επικίνδυνα το θερμόμετρο στην Ουκρανία μετά την ψήφιση στις 17 Μάρτη από την ουκρανική βουλή του νόμου για το ειδικό πολιτικό και οικονομικό καθεστώς στις ελεγχόμενες από τους αυτονομιστές περιοχές του Ντόνμπας.
Αυτό που προκαλεί τη νέα όξυνση της έντασης και τις έντονες αντιδράσεις της Μόσχας και της ηγεσίας των αποκαλούμενων Λαϊκών Δημοκρατιών του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ είναι ότι ο νόμος θέτει ως προϋπόθεση για την εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος στις περιοχές αυτές της ανατολικής Ουκρανίας τη διεξαγωγή τοπικών εκλογών σύμφωνα με τους νόμους της Ουκρανίας και με την επίβλεψη διεθνών παρατηρητών, χωρίς να προσδιορίζεται ο χρόνος των εκλογών (ο Ποροσένκο ανέφερε κάποια στιγμή ότι μπορεί να γίνουν μέχρι το τέλος του χρόνου). Με άλλα λόγια, η εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος αναβάλλεται επ’ αόριστο. Οι εκλογές που πραγματοποιήθηκαν σε Ντονέτσκ και Λουχάνσκ τον περασμένο Νοέμβριο θωρούνται άκυρες και δεν νομιμοποιούνται ως εκπρόσωποί τους οι ηγέτες που αναδείχτηκαν απ’ αυτές.
Συν τοις άλλοις, η ουκρανική βουλή αποφάσισε να χαρακτηρίσει «προσωρινά κατεχόμενες» τις ελεγχόμενες από τους αυτονομιστές περιοχές μέχρι να γίνουν τοπικές εκλογές σύμφωνα με τους νόμους της Ουκρανίας, ενώ ο ουκρανός πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο δήλωσε ότι η κυβέρνηση του Κιέβου θα διαπραγματευτεί αποκλειστικά και μόνο με εκπροσώπους του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ που θα εκλεγούν σύμφωνα με τους ουκρανικούς νόμους.
Οπως ήταν επόμενο, η απόφαση της ουκρανικής βουλής προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις από την πλευρά της Μόσχας και των αυτονομιστών ηγετών, που τη χαρακτήρισαν κατάφωρη παραβίαση των συμφωνιών του Μινσκ, γιατί έθεσε μονομερώς προϋποθέσεις που δεν είχαν συζητηθεί ποτέ πριν, παρόλο που το σημείο 12 του πακέτου μέτρων της συμφωνίας του Μινσκ στις 12 Φλεβάρη προβλέπει τον συντονισμό με τους ηγέτες των Ντονέτσκ και Λουχάνσκ για την υλοποίηση των μέτρων.
Ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ επισήμανε ότι «ο νόμος για το ειδικό καθεστώς είναι μια προσπάθεια να επανερμηνευτεί το καθεστώς αυτό, θέτοντας ως προϋπόθεση τις εκλογές στις νοτιοανατολικές περιοχές, οι οποίες θα γίνουν χωρίς τη συμμετοχή της σημερινής ηγεσίας των αυτοαποκαλούμενων Λαϊκών Δημοκρατιών των Ντονέτσκ και Λουχάνσκ. Αυτό είναι μια προφανής απομάκρυνση από τις συμφωνίες του Μινσκ και όλο το σχέδιο που καθορίστηκε στο Μινσκ στις 12 Φλεβάρη, το οποίο απαιτεί συντονισμό για όλα τα μέτρα με τους ηγέτες των νοτιανατολικών περιοχών της Ουκρανίας».
Επίσης, στις 18 Μάρτη, μια μέρα μετά την ψήφιση του νόμου, σε κοινή ανακοίνωσή τους, οι ηγέτες των Ντονέτσκ και Λουχάνσκ δήλωσαν ότι «αρνούμενο το ειδικό καθεστώς στο Ντόνμπας, το Κίεβο έχει καταπατήσει την εύθραυστη συμφωνία εκεχειρίας του Μινσκ και οδήγησε την κατάσταση σε αδιέξοδο. Οι Λαϊκές Δημοκρατίες του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ δηλώνουν ότι δεν είναι δυνατός κανένας συμβιβασμός με το Κίεβο μέχρι να ακυρωθούν οι επαίσχυντες αποφάσεις του Ποροσένκο και της Verkhovna Rada». Και πρόσθεσαν ότι πιστεύουν πως «το Κίεβο δεν θέλει ειρήνη, αλλά αντίθετα επιδιώκει να καταστρέψει το Ντόνμπας με την βία και τον οικονομικό αποκλεισμό» και ότι θεωρούν το αίτημα της ουκρανικής βουλής προς το Συμβούλιο Ασφάλειας του ΟΗΕ και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την ανάπτυξη ειρηνευτικών δυνάμεων στην ανατολική Ουκρανία ως μια ακόμη προσπάθεια υπαναχώρησης από τις συμφωνίες του Μινσκ, οι οποίες προβλέπουν την ανάπτυξη τοποτηρητών του ΟΑΣΕ για την εφαρμογή των μέτρων της εκεχειρίας.
Είναι φανερό ότι η μονομερής απόφαση της κυβέρνησης του Κιέβου να συνδέσει την εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος στο Ντόνμπας με τη διεξαγωγή τοπικών εκλογών και μάλιστα σε απροσδιόριστο χρόνο, που σημαίνει αναβολή επ’ αόριστο της εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος, συνιστά αναμφισβήτητα σαφή παραβίαση των συμφωνιών του Μινσκ, συντηρεί το κλίμα αβεβαιότητας, δυσπιστίας και καχυποψίας και δημιουργεί τις συνθήκες για μια νέα κλιμάκωση του πολέμου. Κλιμάκωση που πρέπει να θεωρείται αναπόφευκτη. Οχι μόνο λόγω της υπονόμευσης των συμφωνιών του Μινσκ με το νόμο για το ειδικό καθεστώς και τις επανειλημμένες παραβιάσεις της εκεχειρίας και από τις δύο πλευρές, αλλά κυρίως γιατί το τοπίο δεν έχει ξεκαθαρίσει.
Η μεν κυβέρνηση του Κιέβου, υπό την καθοδήγηση και την υποστήριξη του Λευκού Οίκου, έχει στόχο να ανακτήσει τον έλεγχο των «προσωρινά κατεχόμενων» περιοχών της νοτιανατολικής Ουκρανίας. Στόχος που μπορεί να υλοποιηθεί μόνο στρατιωτικά, γιατί δεν ανακτώνται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εδάφη που κερδήθηκαν από τον αντίπαλο με τα όπλα. Από την άλλη, οι αυτονομιστές, με την πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη της Ρωσίας, έχουν στόχο να θέσουν υπό τον έλεγχό τους και τις περιοχές του Ντόνμπας που βρίσκονται ακόμη υπό τον έλεγχο του ουκρανικού στρατού. Με πρώτο στόχο, όπως φαίνεται, τη στρατηγικής σημασίας πόλη της Μαριούπολης, στα περίχωρα της οποίας η εκεχειρία ουσιαστικά δεν εφαρμόστηκε και η ανταλλαγή πυρών είναι καθημερινό φαινόμενο.
Συνεπώς, όπως είναι επόμενο, οι αντίπαλοι εκμεταλλεύονται την εκεχειρία για να ενισχύσουν και να ανασυγκροτήσουν τις δυνάμεις τους εν αναμονή του επόμενου γύρου. Ρεπορτάζ του «Reuters» (25/3/15), με τίτλο «Υπερεθνικιστικό ουκρανικό τάγμα ετοιμάζεται για περισσότερο πόλεμο», μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι το «ακροδεξιό τάγμα Αζόφ, το σύμβολο του οποίου μοιάζει με μαύρη σβάστικα σε κίτρινο φόντο, ετοιμάζεται να υπερασπίσει το λιμάνι της Μαριούπολης στη νοτιανατολική Ουκρανία εναντίον μιας ευρέως αναμενόμενης επίθεσης από φιλορώσους αυτονομιστές. Η υπερεθνικιστική πολιτοφυλακή 1000 μαχητών, που έχει φήμη ως άγρια φιλοκυβερνητική μαχητική δύναμη στη σχεδόν ενός χρόνου σύγκρουση με τους υποστηριζόμενους από τη Ρωσία αντάρτες στην ανατολική Ουκρανία, περιφρονεί τις προσπάθειες κατάπαυσης του πυρός». Σε δηλώσεις του στο «Reuters» καθώς παρακολουθούσε ασκήσεις πυροβολικού, ο διοικητής του τάγματος Αζόφ, μεταξύ άλλων, είπε: «Δεν μας αρέσει καθόλου η εκεχειρία. Οπως με τις προηγούμενες, θα οδηγήσει μόνο σε μια ακόμη επίθεση από τον εχθρό. Ο κατευνασμός του επιδρομέα, θα οδηγήσει μόνο σε περισσότερες επιδρομές. Αυτός ο πόλεμος αναπόφευκτα θα συνεχιστεί, είτε μέχρι την πλήρη ήττα μας είτε μέχρι την πλήρη νίκη μας και την επιστροφή στη γη μας σε όλη την ανατολική Ουκρανία και την Κριμαία».
Σημειωτέον ότι το τάγμα Αζόφ είναι ενταγμένο στην Εθνική Φρουρά, η οποία λειτουργεί παράλληλα με τον ουκρανικό στρατό.
